Skip to Content

Sunday, October 17th, 2021

جنۆكەكـــــــــــــــــــــــانی ئاب….و. لە ئیسپانییەوە : حەمەی ئەحمەدى رەسولّ

Be First!
by February 8, 2009 چیرۆک

 جنۆكەكـــــــــــــــــــــــانی  ئاب
 چیرۆكی     :   ڤابریێـــــل    ڤارسیا   ماركێز   (*)Gabriel    Garci’a  Marquez
 و. لە ئیسگانییەوە :   حەمەی ئەحمەدى رەسولّ

 
   له‌گه‌ڵ   چێشتەنڤا و داو  كەمێ  گێش  نیوەىۆ و ڤەیشتینە   ئارێزۆ (**)  و  لە ڤەىانمانا  بە دوای   قەلاّی    ىێنیسانسدا  , ئەو قەلاّتە ی مێژووەكەی  بۆ  چاخی  بووژانەوە  ئەڤە ى ێتەوە و  نووسەری   فەنزوێلایی  "   میڤێل   ئۆتێرۆ  سیلپا  "
   كى یبوویەوە    زێد  لە دوو كاژێرێك  لە توولە  ى ێ و   گێچاوگێچەكانی  نێو  كێلّڤە و  باخچەكانی   تۆسكانا – دا وێلّ بووین .
       ىۆژێكی   یەكشەممەی   سەرەتای   مانڤی ئاب   بوو , ىۆژێكی  زۆر ڤەرم و  گى  ژاوەژاو بوو , ئاسان نەبوو  لە نێو  ئەو شەقامە قەرەبالّغانەدا    كە بە ڤەشتییار و تووریستان    جمەیدەهات ,  كەسێكی وەها بدۆزیتەوە و شتێ بزانێ  و  ىێنووماییەكت  بكات  .  گاش  چەند  هەولّێكی  زۆر , بەرەو لای  ئۆتۆمبیلەكەمان  ڤەىاینەوە و  لە  شار  وەدەركەوتین , ئەو  ىێڤایەمان   ڤرتەبەر  كە  ئەملاولای   بە درەختی  سنەوبەران  ىازابۆوە  .. بێوەی  هیچ  بۆرد و نیشانەیەكی  هاتووچۆشی  لێدرابێ , گرسیارمان  لە   گیرە ژنێ كرد   كە  شوانێتی    گۆلە    قازێكی  دەكرد  و   جێ  و شوێنی   قەلاّ  كەی بە  تەواوی 
 گێنیشانداین .. گێش   ئەوەی      خواحافیزیشمان    لێبكات  ،  گرسیاری  ئەوەی    لێكردین  كە    ڤوایە       ئەڤەر  بمانەوێت  شەو  لەوێ  بخەوین , وەلاّمی  ئەوەمان   دایەوە  كە      ئیًَََِِمّە  مەبەستمان  تەنها  ئەوەیە  نانی  نیوەىۆ  لەوێ  بخۆین  و  هیچی تر ….
 – دە زۆر چاكە , گیرەژنەكە  ئەمەی      ڤ ووت ؛ "  چونكێ  قەلاّكە  جنۆكەی  تیا  نیشتەجێیە ."  من  و  ژنەكەم     ڤالّتەمان بە ئەقلّی   ئەهات , چونكێ   باوەىمان   بە  جنۆكە و   خێو  و شتی   وا  نەبوو  , چ   جای    بە ىۆژی  ىوونیش ,  بەلاّم   ئەمە جێی  خۆشی  و شادمانی  دوو   كوى ەكەمان   بوو ,  كە  تەمەنیان    نۆ سالان  و حەوت  سالاّن      بوو ,  كە  ىوو بەىوو   , لە نزیكەوە  بتوانن  جنۆكە و   خێو  ببینن   و   بیانناسن .   لەڤەل ّ  ئەوەشدا  كە  " میڤێل ئۆتێرۆ "  نووسەرێكی    چاكە , میواندارێكی  زۆر  دلّڤەورە   و   بە خشندەیە  و   ئاشگەزێكی  شارەزایە و   دەستییاویشی  خۆشە  .. چاوەى ێّمان  بوو  بۆ چێشتێكی  نیوەىۆی   و ا  بەلەززەت   كە  هەرڤیز   بیرمان    نەچێتەوە  .
    لەبەرئەوەش   كە درەنڤانێك    ڤەیشتینە   ئەوێ  , فریای    ئەوەش   نەكەوتین   گێش   دەستبە نانخواردن  كردن , چاوێك  بە نێو  قەلاّكەدا  بخشێنین , وەلێ   ىووخساری       دەرەوەی  قەلاّتەكە  هیچ   نیشانەیەكی   ترس  و  تۆقاندنی    گێوە      دیار  نەبوو  ,  هەر شتێكیش  كە مایەی     دلّە ىاوكێ   و  گەشێویش   بووایە , بە دیتنێكی   ئەو دیمەنە   دلّفى ێنەی   شارەكە  و  ڤولّزارە جوانەكەی  دەى ەوییەوە  , كە  لەو  بالّەكۆن  و سەكۆیە وە   دەبینرا  كە   نانمان  لێوەی  دەخوارد ..   هەروا  بە ئاسانی  نەدەچووە  مێشكەوە ,  كە   لەو  بلّندییەدا و  لە  نێو  ئەو  خانووە  بەرزانەدا  كە  بە  ئاستەمێ   جێڤەی   نەوەد  هەزار  كەسێكی  تێدا  دەبۆوە ,  ئەو  هەموو   گیاوە   بلیمەت  و  نەمرانەی     بەرهەم  هێنابێ  , كەچی  " میڤێل  ئۆتێرۆ "  بە شێوازە   ڤالّتەجاىییە  كاریبیەكەی   گێیووتین  كە  لەڤەلّ   ئەوەشدا زۆرن    ئەوانەی  لە ناوچەی  "  ئارێزۆ  " دا  ناودارن و  ىای  خۆشی  ئاوەها دەربى ی  كە  ؛
 – ڤەورە  ناوداریان   ( لودۆپیكۆ ) یە  .
 " لودۆپیكۆ "  ئاوەها  بێ  بەكارهێنانی  نازناو  , ڤەورە  گیاوی   هونەر  و جەنڤ , ئەوەی   ئەو  قەلاّتەی   لەسەر حسابی  نەهامەتییەكەی  خۆی  بنیاتنا بوو , ئەوەی  كە بە درێژایی  كاتی  نانخواردنی نیوەىۆ  " میڤێل  ئۆتێرۆ "   باسی  لێوە  دەكرد ,   باسی  دەسەلاّتە   فراوانەكەی  و   ئەوینە   ناكۆك  و  مەرڤە   دلّتەزێنەكەی   بۆ كردین ,  ئەو  بەسەرهاتەی   بۆ ڤێىاینەوە   كە  چۆن  چۆنی  لە ساتێكی    لیّـــــّوانلیّوّ  لە  سەرشێتی  و  هاریدا  , ژنەكەی  خۆی   داوەتە   بەر  زەبری   چەقۆ   كە لەسەر  هەمان  گێخەف  و جێڤەی  نووستندا  گێش    دەمێكی   كەم    گێكەوە   نووستبوون  و هاوخەوییان  كردبوو ..   ئەوەشی   بۆ  ڤێىاینەوە  كە  گاش      ڤیان   لەدەستدانی    ژنەكەی  ,  سەڤەكانی  خۆشی    لە  خۆی       هاركردن    و  لە خۆی  بەردان  , تا  بە   كەلّبە     ڤى ەكانیان  ,هوونجن   هوونجی  بكەن .
     بە ىاشكاویش  ئەوەی    بۆ باسكردین   كە    چۆن   تارماییەكەی  " لودۆپیكۆ  "  لە  گاش    نیوە  شەوی   ئەو   كارەساتەدا  ,  بە  نێو  دووتوێی   تاریكی   قەلاّكەدا  و  لە  چنڤی    ئەشكەنجە   و   چەرمەسەری   ئەویندا   بە   دووی    ئارامیدا   عەودالّ  ببوو ..  لە ىاستیدا  قەلاّتەكە    دلّتەنڤی   و   خەمۆكی   گێوە   دیاربوو , بەلاّم     بەسەرهاتەكەی  " میڤێل "  لەو دەمەدا   كە   ئێمە  بە  سكی   تێرەوە   و    بە  دلّی     خۆشەوە     ڤوێ   قولاّخی     ببوویــــــن  ,  تەنها  بە  یەكێك   لە  چیرۆك    و    سەرڤوزشتە  بەتامەكانی  "میڤێل "مان  بە  خەیالّد ا    دەهات    كە    بۆ   میوانەكانی   خۆی   دەڤێىانەوە  ..    ئەو  هەشتاو   دوو  ژوورەی  دوای    خەوی   نیوەىۆ  بە سەردانێك    بینیمانن     نەبوونە   جێڤەی  سەرسامیمان  ..  گێبەگێی   خاوەنەكانی    قەلاّتەكە    ڤۆىانكاری   و    ىووگۆشی   جیاوازیان    بە خۆوە   دیتبوو  ….  میڤێـــــل    نهۆمی   خوارەوەی  بە تەواوی  نوێكردبۆوە , ژوورێكی  نووستنی  نوێی  بە  مەى مەى  بنیاتنابوو ,  لایەكیشی  بە   ڤەرماو     و   ساونا     ( مەلەڤە )بۆ مەشقی    لەشولار جوانی  تەرخانكردبوو  .. ئەو  هەیوانەش   كە   نانی     نیوەىۆمان    لێخوارد   بە  ڤولّی             ى ەنڤاو ى ەنڤ    جمەیدەهات  .
      نهۆمی  دووەمی  قەلاّتەكەش  ,  كە بە درێژایی  تەمەنی  لە   هەموو    نهۆمەكانی   دیكە  زیاتر   بەكارهێنرابوو ,  زنجیرەیەك  ژوور بوون     كە  هیچ     نیشانە  و    گارچە    نووسراوێكیان    بەسەرەوە   نەبوون     كە    داخوا   بۆ  چ     تەرخانكراون .. بەلاّم  گى بوون    و  سیخناخ   بوون   بە  كورسی  و   قەنەفە  و    تەختی    گێخەفێك    كە  هەروا    فەرامۆشكرابوون  .
 لە   دووا  نهۆمیشدا   , سەرنجمان   لە هۆدەیەكدا  چەقی  , كە هێشتا  دەستی  زەمانەی  نەڤەیشبوویێ  ,  ئەوەش  ژووری  نووستنەكەی   "  لودۆپیكۆ " بوو  .  ئەو دەمە  ساتێكی    زۆر   گى  لە   ئەندێشە  بوو  , تەختی   گێخەفێكی   لێبوو   كە بە گەردە  و كوللەی  ىازاوە  بە    دەزوویەكی  ئالّتوونی  و  تارایەكی  گۆگەشمینی  بەسەردا  درابوو  , كە  ى ەق  و   وشكبوو   بۆوە  بە خوێنی  ىژاوی   ووشكبۆوەی   ژنە  نازدارە   سەربى راوەكەی   لودۆپیكۆ   ,  لەولاشەوە  سەرنجمان  ڤیربوو   بەرەو  ئاڤردانێك  كە  خۆلّەمێشەكەی  ساردبووبۆوە  , دووا گارچە خەلّووزی  داریشی  لە تەنیشتەوە  دانرابوو   كە  بەبەرد ببوو ..  دۆلاّب  و  كانتۆرەكەشی  كە گى بوو  لە چەك       و  تەقەمەنی     هێشتا  تازە و نفت  و   نوێ  بوو ..ئەو تابلۆیەش  كە چوارچێوەیەكی  زێى ینی  هەبوو   گۆرترێتێكی  – لودۆپیكۆ – بوو   لە حالّەتی  تێىاماندا  كە بە   ىۆنی  زەیتی , شێوەكارێكی  ڤەورەی  ( فلۆى ەنسا) ی  ئەودەمە  نەخشەی  كێشابوو كە بەداخەوە  شانسی  ئەوەی  نەبووە ناسراو و ناوداربێ  ..
     بەلاّم  ئەوەی  سەرنجی  زۆر ىاكێشام  ؛كە هێشتا  بۆنی   شێداری   تووی  فەى ەنڤی   كونج و  قوژبنەكانی  ژوورەكەی  داڤیر كردبوو , كەسێكیش  نەیدەتوانی  ئەو مەسەلەی  بۆنە  شیبكاتەوە  ..  ىۆژڤاری  هاوینانی  ناوچەی  _  تۆسكانا – یە  زۆر دوور و  درێژە , خۆریش  هەر  بەرزە و  هەتا  سەعات  نۆی  شەویش  ئاوا نابێ  , ئەو دەمەی  لە دیدەنی و  دیتنی  قەلاّكە  بووینەوە  , سەعات  گێنجی  ئێوارەی  تێگەىاندبوو  ,  بەلاّم   بە  زۆرەملێی   میڤێل    كەوا  بەرەو  كلّێسای   سان   فرانسیسكۆ  مان  بەرێ و  تابلۆ و گەیكەرەكانی  (گیێىۆ  دێلافرانسیسكا  ) مان  گێنیشان بدات   وەدرەنڤ  كەوتین  ..   ئەوجا  لەژێر  دارمێوەكانی  شارەكەدا   و بەدەم  قاوە خواردنەوە وە  كەوتینە  ڤفتوڤۆیەكی  دوور و درێژەوە  .. كاتێكیش    بۆ هێنانەوەی  جانتاكانمان  ڤەىاینەوە  قەلاّ  كە  , شێوی  ئێوارە  ئامادەكرابوو ,  بۆیە ناچاربووین  بۆ  شێو خواردن  ماینەوە  ..   ئەودەمە  كە  ئێمە  لەژێر  ساباتی  ئاسمانێكی   ئەرخەوانی  درەوشاوە  بە ئەستێرە , شێومان دەخوارد ,  دوو منالّەكەمان  چەند  چرایەكیان  لە مووبەقەكەدا    داڤیرساند و بەرەو  نهۆمەكانی   سەرەوە  وەژوور كەوتن , داخۆ   لەو تاریكییەی  ئەوێدا  شتێكیان  چنڤ  ناكەوێ   . 
     ئێمە  لەسەر  مێزی  نانخواردنەكەی  خوارەوە  ڤوێمان  لە   غارەغاریان بوو   كە دەتووت  ئەسگێكی  چیایین و  و بە گلیكانەدا وەسەردەكەون ..  جیى ەی  دەرڤا و  هاواری  شادییان  تێكەلّدەبوو  ,  بانڤكردنی    لودۆپیكۆ  یان  لە   ژوورە   نووتەكەكانەوە  دەڤەییە  ئێمە  ,  هەر ئەوان  خۆیان بوون   كە  بیرۆكەی  " نووستن لە ژوورێكی  ترسناكدا "  یان    هێنایە   ئاراوە  و  میڤێل   ئۆتێرۆ  ش  لەوەو  گێش  هانیدابوون ,   ێمەش   نەوێراین    ى ێیان   لێبڤرین . بە گێچەوانەی  ئەوەی  لێیدەترسام , من   و  ژنەكەم   لە  نهۆمی  خوارەوە  زۆر  باش   لێی   نووستین .. دوو    كوى ەكەشمان   لە ژوورەكەی  تەنیشت  خۆمانەوە  نووستن , هەردوو ئەو ژوورانەش  تازە  بۆیە كرابوونەوە   و   هیچ    ڤەردێكی  تاریكی و ىابردوویان     گێوە نەمابوو   .. ئەو دەمەی  وەنەوزی  خەویشم    دەهات , زەنڤی  سەعاتە  چالّمەكەی  هەیوانەكەی  تەنیشتمان  دوانزە  جاری  نیوەشەوی  لێدا و ئامۆژڤارییە   تۆقێنەرەكەی  گیرەژنە شوانەكەم  وەبیرهاتەوە  , بەلاّم  لە هیلاكییا   هەر زوو  نووستین و لە خەونێكی  قوولّ و  بێبىانەوە دا  نوغرۆ بووین   تادوای  حەوتی  سەرلەبەیانی  وەخەبەر  نەهاتین  , ئەو دەمەی  گرشنڤی  خۆرەتاو  لە درزی  گەردەی  گەنجەرەكەمانەوە  وەژووركەوت ,  ژنەكەم  لەلامەوە  , لە نێو  دەریای  هێمنی و بێڤەردیدا  شەگۆلی  خەوی  دەدا ,
 –  " چەند  دەبەنڤی , بە خۆمم ووت . هێشتاكە  لەم  زەمانەدا  كەسێ  هەیە كە  بىوای  بە خێو  هەیە  . "  ئەو چركە ساتە  , بۆنی  تووی  فەى ەنڤی تازە   تۆقاندمی و بینیم  ئاڤردانەكە بە خۆلّەمێشی  ساردەوە , گارچە  تەختەكەی  نێو  ئاڤردانەكەش  بووە  بە  بەرد , وێنەی  گیاوە  خەمڤینەكەش  كەلە  دووتوێی  سێ  سەدەوە و لە نێو  چوار چێوەیەكی  ئالّتوونیدا  لێمانی  دەىوانی  ..   لە ىاستیدا  ئەوە  دوێنێ   شەو  بوو    كە  لە  ژوورەكەی   خوارەوە       نووستبووین , بەلّكو  لە   ژوورەكەی    لودۆپیكۆ  و لەژێر  تاراو گەردە  تۆزاوی و چەرچەفە خوێناوییەكانی  ئەودا  نووستبووین كە هێشتا كە  ئەو گێخەفە نەفرەت لێكراوە لە ڤەرمادا  جمەیدەهات ..
                                                                                                        ئۆكتۆبەری  1980   
  (* )تیّبینییەكی زۆرگیـــّّویست  :-    لە ىاستیدا و   بە كاریڤەری  وەرڤێىان و خوێندنەوەمانەوە  لە عەرەبییەوە  ,  لە ئاخاوتنی  زۆر لە ناوە  ناودارەكانی  جیهاندا  كەم  تا زۆر هەموومان  كەوتووینەتە  هەلّەوە , بۆیە بە گێویستم زانی  ئەم سەرنجە  كەمێك  بە قوولّی  و  بە  نموونەوە  –   بخەمە  بەردەستی  خوێنەرانمانەوە .. لە ئاخاوتنی   ناوی   ڤارسیا ماركێز  دا                 Marquez    هەموومان  دەلّێین  ماركیز  بە گیتی  (ی) و ئەمەش  بە ئیسگانی  دەكاتە    Marquiz         كە  ئەمەش ىاست نییە و , ووشەی  لاتینی  چۆن دەنووسرێ  ئاوەهاش  دەخوێنرێتەوە ,هەروەك  چۆن بەهەمان  كاریڤەریەوە   زیاد لە  گانزە سالّێ دەبێ هەموومان   دەلّێین  خۆرخێ   لویس  بۆرخیس  بە  گیتی (ی) ..  یان  بە كاریڤەری  فارسی  دەلّیّن  بۆرخس  .. كە ئەمانەش  هەلّەن   و  ىاستییەكەی   بۆرخێس   / ە بە (ێ)     ی كوردی  بە ئیسگانیش  دەنووسرێ    Borges   و گیتی   (e  )   دەبێتە  (ێ)  نەك (ی –   i)  كە لەم   دۆخەدا  دەبێتە  Borgis   و  هەر   ئەم    سەرنجەش  بە نیسبەت   ڤۆرانیبێژی ناودار   Julio
 ( خولیۆ   ئێڤلێسیاس ) ەوەش  ىاستە  كە  هەموومان  دەلّێین  خۆلیۆ  و ئەمەش دیسانەوە هەلّەیە  !
   خۆزڤە لەتەك  ئەم  سەرنج و نموونانەدا   , ئیدی  زۆربەی  ناو  و  وشە   لاتینی  و  ئەوروگییەكانمان   ىاستدەكردنەوە و  بەیەك شێوە و  بەیەك ئاخاوتن   بەكاردەهێناو  , لەمبارەیەوە  زمانزانەكانمان  چیدی  كەمتەرخەمییان  نەدەكرد.
 (**)   ئارێزۆ   Arezzo   شارۆچكەیەكە  لە ناوەىاستی  ئیتالیا داو  دەكەوێتە  ناوچەی  ( تۆسكانا Toscana  ) ەوە  نزیكەی  سەد هەزار  كەسێك  دانیشتوانەكەی  گێكدێنن ,  مەلّبەندێكی  بازرڤانییە  بۆ كەلوگەل و بەرهەمی  ىۆمانییەكانی  تێدا  جێماوە .  
 
 
 

Previous
Next

Leave a Reply