Skip to Content

Thursday, October 1st, 2020

زیندانەكانی عەقیدە

Be First!
by October 22, 2008 گشتی

 زیندانەكانی عەقیدە
 
  ن/عەلی حەرب
 و/هێمن مەحمود

 Hemnm1979@yahoo.com
 
 (1)
 زۆرێك لە عەرەبەكان شایانی تاغوتێكی وەك سەدام حسێن ن، چونكە دواجار ئەوان لە  دروستكراوی ئەون بە ئەندازەی ئەوەی كە بەشداریانكردووە لە دروستكردنی دیكتاتۆریەتدا.
 ئەوان "رووەكەی دیكە"ی ئەون بەئەندازەی ئەوەی كە ئازار بۆ كەوتن و روخانی رژێمەكەی دەكێشن.
 زۆر نمونەی ئاشكراو ئابڕوبەر هەیە كە لە نوسین و گفتوگۆ و بەدواداچونە رۆژنامەگەرییەكاندا دەیانخوێنینەوە یاخود لە كەناڵە فەزاییەكاندا دەیبینین.
 با لە "رەغد"ی كچی سەدامەوە دەست پێبكەین ، ئەو دوای كوژرانی هەردوو براكەی ( عودەی و قوسەی) لە كەناڵێكەوە قسەیدەكرد، ئەم روداوە وەهای لێنەكرد كە دەرنەكەوێت، بەڵكو بەجۆرێ درێژ دادڕی كرد وەك ئەوەی كە هیچ نەبوبێت، ئەمەش هیچ مایەی سەرسوڕمان نیە مادامەكی خێزانەكە یاخود "عەشیرەتەكە" وەك ئەوەی خۆی ناوی دەهێنا، توشی لێكهەڵوەشان و لێكترازان بوبێت، هەروەها مادامەكی ئەو یاسایەی كە پەیوەندییەكانی نێوان تاكەكانی رێكدەخات بریتی بێت لە ناپاكی و خیانەت كردن، لە حاڵەتێكی وەهاشدا دروشمەكە بریتی دەبێت لە: یان من یاخود هیچ كەسی دیكە نا، دوای منیش با تۆفان بێت!.
 رەغد باسی باوكی وەك كەسێكی میهرەبان دەكرد و ئەوەی دوپاتدەكردەوە كە هەرگیز كەسێكی خراپ نەبوە، بەڵكو ئەوە عەلی كیمیاوی بوە تاوانی ئەنجامداوە، لەكاتێكدا عەلی كیمیاوی هەرگیز زاتی ئەوەی نەدەكرد پیاوەكەی رەغد و پیاوی خوشكەكەی و هەمو ئەوانی دیكە بكوژێت كە لەگەڵیاندا بون ئەگەر ئاماژەی لە سەدامەوە وەرنەگرتایە.
 كەواتە "كیمیاوی" لە كۆتایدا وێنەیەكی دیكەی تاغوتەكەیە هێندەی ئەوەی دروستكراوی بێت، هەر بۆیە لەبری ئەوەی كچەكەی سەدام داوای لێبوردن لە خەڵكی و عێراقیەكان بكات لەبری ئەو تاوانانەی خێزانەكەی ئەو ئەنجامیداون، باوكی بێتاوان حسێب كرد وەك سروشتی عەرەبەكان ئەوانەی كە لە موحاسەبەكردن و هەڵگرتنی لێپرسراوێتی خۆیان دەدزنەوە و تۆمەتەكە دەدەن بەسەر ئەوانی دیكەدا.
 (2)
 لە"رەغد"ەوە دەڕۆم بۆ لای "نەوال سەعداوی"، ئەو ژنەی كە ماوەیەكی زۆرە ئاڵای دیفاعكردنی لە ژنانی عەرەب هەڵكردووە.
 لەژمارەیەك لە ژمارەكانی رۆژنامەی (الحیاە) بەراوردێكی نوسیوە دەربارەی دۆخی ژنانی عیراقی لە دوای روخانی سەدام و بەر لەروخانی ئەو رژێمە.
 ئەو بەراوردەش ئەو "تێكۆشەرە یەكەمەی نیشتیمانی عەرەبی" گەیاندۆتە ئەو دەرئەنجامەی كە دەنگی خۆی هەڵبڕێت لەبەرامبەر ئەو دۆخە ناخۆشەی كە ژنانی عیراقی روبەرووی دەبنەوە لە كوشتن و زەلیلكردن و چەوساندنەوە لەژێر سایەی داگیركەردا، لە كاتێكا زۆر بەشەرمەوە باسی دۆخی ئەوان لەسەردەمی سەدامدا باس دەكات، تەنانەت خەریكە ئەوەش رەتدەكاتەوە و دەیخاتە ئەستۆی ئابڵوقەوە بەرلەوەی بیخاتە ئەستۆی رژێمەوە.
 رەنگە"رەغد" زۆر لێی نەگیرێت چونكە ئەو كچی سەدامە هێندەی ئەوەی دروستكراوی بێت، بەڵام ئەو پرسیارە رەوایەی لێرەدا ئاراستەی رابەری بزوتنەوەی ئازادی ژنان دەكرێت كە ماوەیەكی زۆر بێدەنگی هەڵبژاردوە بۆ ئەوەی ئێستا شایەتێكی درۆینە بدات ئەمەیە: دۆخی ژنانی عیراقی دوای سەدام، لانی كەم كەمتر خراپترە لە كاتی سەدام دا، ئایا سەعداوی لەكوێبوو ئەو كاتەی كە ژنانی عیراقی دەڕفێندران بۆ ئەوەی لە كۆشكەكانی رژێم و ژێر زەمینەكانیدا ئەتك بكرێن؟!
 بەڵام ئەو كوێرییە ئایدۆلۆژیایەی كە توشی بانگخوازانی ئازادبون لە داگیركاری و تەبەعیەت دەبێت و ئەوەشی وەهایكردوە بانگەوازەكان و پرۆژەكانیان توشی شكست ببێت جا پەیوەندی بە ئازادی ژنانەوە بێت یاخود بە ئازادیی سیاسی و كۆمەڵایەتیەوە، تەفسیری ئەوەمان بۆ دەردەخات كە بۆچی مەسەلەكانی نەتەوە دوای پاسەوانیكردن و تێكۆشانێكی درێژ بۆ دواوە هاتون.
 لێرەدا ئەو لێكدژییە ئابڕوبەرە دەبینین: ئێمە نامانەوێت خەڵكی و ناشمانەوێت ژنان ئازادبن هێندەی ئەوەی دەمانەوێت وەێی بین بەسەریانەوە و لەرێگای دروشمەكانمان و وتارەكانمانەوە دەربارەی ئازادی و دادگەری یاخود عروبە و ئیسلامەوە سەركوتیان بكەین.
 بەڵگەش بۆ ئەمە ئەوەیە ژنە ناودارەكانی ئێمە لە هونەرمەندان و نوسەرەكان هێندەی ئەوەی خەمیان بوو بگەنە بەغدا بۆ باشتركردنی سومعە و جوانتركردنی وێنەی رژێمی سەدام هێندەی ئەوە خەمی ئازاری دایكانی عیراقیان نەبو.
 لەگەڵ هەموو ئەمانەشدا و لەدوای ئەو رۆڵە خراپە هەندێك كەس هەن بێتاقەت دەبن ئەگەر یەكێكمان دەستەواژەی "دواكەوتوە تازەكان" بەكاربهێنین ، كە ئەمە كەمترین وەسفێكە بۆ بیركردنەوە و كردارەكانمان لەدوای ئەو هەموو دواكەوتن و نەزانینە بەكاری بهێنین.
 
 (3)
 لەو دیمەنە ئابڕوبەرانەی دیكە قسەكانی زۆرێك لەو بانگەوازخوازان و تێكۆشەرانەیە، بە كەلەپوری و تازەگەرەكانیشەوە، كە لەدوای كەوتنی بەغداوە دەربارەی تاڵانكردن و دزینی مۆزەخانە و ئاسەوارەكانی بەغدا.
 هەندێك لەوانە ئەوەیان بە كارەسات ناوبرد، لێرەشدا دەبینین درۆ وبوختان دەكەن لەدوای ئەوەی زەمەنێك بێدەنگیان بەرامبەر رژێمێك هەڵبژارد كە لەسەر ئێسكی مرۆڤەكان دروستبوبو.
 ئەوەی كە ئەم قسانە ناشیرینتردەكات ئەوەیە كە لە هەمان ئەو عەقڵەیەتیە بەربەریەتەوە دەردەچێت كە حوكمی عیراقیان بە كوشتن و لەناوبردن و ونكردن و سزادان كردووە، ئەگەر وەها نیە ئەیچۆن تەفسیری ئەوەبكەین كە بۆچی تاوەكو ئێستا هیچ مشتومڕێكی جیدی و عەقڵانی لە جیهانی عەرەبیدا دەربارەی گۆڕە بەكۆمەڵەكان نەهاتۆتە ئاراوە؟.
 تەفسیری ئەمەش ئەوەیە كە ئارەزووەكان و ئەفسانە ئاینیەكان یاخود نەتەوەیەكان لەلای ئێمە گرنگترە لە ئازاردانی مرۆڤ و سزادان و كوشتنی.
 ئەوەیە بەربەرییەتی ئێمە كە بەپلەی ئیمتیاز یان ئەوەتا ئەنجامی دەدەین یاخود چاوپۆشی لەوەدەكەین كە ئەنجامی دەدات.
 ئایا ئێمە ئەو كات توشی كوێری و لاڵی شەیتانانە بوبوین لەكاتێكدا بەپێچەوانەی ئەم پەندەوە شەیتان لەبەرامبەر خودای خۆیدا یاخی بوو و رەخنەی گرت!
 بەڵام ئەوە بەربەرییەتەكەمانە وادەكات كە گرنگی ئاسەوار و بەرد بدەین بەسەر گرنگی مرۆڤ و بەشەریەتدا.
 نمونەیەكی دیكەش بۆ ئەو بیركردنەوانە فەیلەسوفی فەرەنسی (جان فرانسوا ماتی) بەرجەستەی دەكات لەكاتێكا ستایشی رەفتاری (شارستانی) یەكێك لە جێگرەوەكانی ئەسكەندەری مەكدۆنی دەكات ئەو كاتەی دەیەوێت شاری (رۆدس) بسوتێنێت بەڵام دواتر بەبیانوی ئەوەی لەشارەكەدا چەند تابلۆیەكی هونەری هەیە دەبێت رزگاربكرێت پەشیمان دەبێتەوە، لەوانەبوو ئەو تابلۆیانە نەبوایە هەموو شارەكەی كاولبكردایە و خەڵكەكەی بكوشتایە، ئەوەچ رەفتارێكی (شارستانیانە)یە كە بەرگری لێدەكەین.
 (4)
 نمونەیەكی دیكە هەڵوێستی ئێمەیە لە چەكە كۆكوژەكان.چونكە ئێمە دەبینین كە سیاسی و نوسەرانمان لە دوپاتكردنەوەی ئەوە تێرناخۆن كە ئەو مەسەلەیە بانگەشەكردنێكی درۆینیانە بوە بەجۆرێك كە خاوەنەكانی خۆشی باوەڕیان پێنەكردوە، ئێمەش وا
 دەزانین كە ئەمە راستگۆیی و شەرعیەتمان دەداتێ.
 بەڵام ئێمە بەمە بەڵگە بۆ گێلێتی خۆمان دەهێنینەوە، چونكە ئەمریكییەكان ئەگەر دڵنیا نەبونایە لە نەبونی چەكی كۆكوژ هەرگیز نەدەهاتنە عیراقەوە، دوهەمینیش ئێمە ئەوە لەبیری خۆمان دەبەینەوە كە چەندێك ژیانی سیاسی و ئەخلاقی و عەقائیدی و كۆمەڵایەتی ئێمە پڕیەتی لە درۆ و شەرمەزاری و ریاكردن و دوورویی.هەربۆیە جگە لە ناشیرینەكانی ئەوانی دیكە هیچی دیكە نابینین و چاو لە ناشیرینیەكانی خۆمان دەپۆشین ، كە ئەمەش وەهادەكات رووەكەی دیكەی ئەوان نەبینین، واتە ئەوە نابینین كە چۆن بەریتانی و ئەمریكیەكان لێپرسینەوە لەگەڵ سیاسیەكانی خۆیاندا دەكەن لەسەر درۆكانیان،وە چۆنیش ئێمە لەخۆبایی دەبین و ئینكاری دەكەین بۆ ئەوەی درۆ و شەرمەزارییەكانی خۆمان داپۆشین.
 
 سەرچاوە/ سایتی
 Maaber
 
 سەرنج/
 ئەم وتارە بەشێكە لە وتارێكی درێژتر كە ئێمە هەر ئەوەندەیمان بەپێویست زانی وەریبگێڕین.
 

Previous
Next

Leave a Reply