Skip to Content

Thursday, September 24th, 2020

لە پەراوێزى (ئیمەو ئەوان)ەكەى كاك نەوشیروان مستەفادا

Be First!
by October 14, 2008 گشتی

 لە پەراوێزى (ئیمەو ئەوان)ەكەى كاك نەوشیروان مستەفادا
 ئێوەو ئەوان .. بەعەقڵیەتى دەسەڵات ئۆپۆزسیۆن دانامەزرێت
 
 (ئەو سەردەمە بەسەرچووە كە كەسێك هەڵكەوێت لەبرى هەموان بیربكاتەوەو وتەكانى بەموقدەس وەرگیرێت)
 
 موعتەسەم نەجمەدین
 ( 1 – 3)

 لەنامەیەكى كراوەى تایبەتدا كە بۆ بەرێز كاك نەوشیروانم نوسیبوو لەژمارە( 270)ى هەواڵدا بڵاوم كردەوە، سەرەڕای دەست خوَشی زوَر لەلایەن زوَر لە برادەرو هاوڕێ و دوَستانمەوە , هەندێك كەس ولایەنی سیاسی رەخنەی ئەوەیان كردم كەمن زیاد لەپێویست وەسف و موجامەلەی كاك نەوشیروانم كردووە, دیارە لەبەرامبەر ئەم بوَچوونەشدا هەندێك لەلایەنگرانی كاك نەوشیروان دڵگرانیەكیان لێهەڵگرتم تائەو ئاستەی هەندێكیان پێیانوابوو, من ئەو نامەیەم بەتەكلیف نووسیوە , مەبەست لێی دژایەتیكردنی ئەو پیاوەیە , بەڵام دواترو لەدوای بڵاوبوونەوەی چەند نامەیەكی تر كەمن بەزنجیرە ، بیرو بوَچوونەكانی خوَمم تیادا بڵاوكردەوە, لەوانە نامەیەكی تایبەت بوَ بەڕێزان مام جەلال وكاك مەسعودو نامەیەكی تایبەت بوَدەسەڵاتی دادوەری , شكور ئەمڕوَ بەشێكی زوَر لەو گومانو تەمومژەى ئەو تێڕوانینانە پاكبوومەتەوەو ئەو راستیەش بەدەركەوتوە كەمن نەبۆ ریایی نەبۆ هیچ كەسو لایەنێك نانووسم ، لەدواى هەر بابەتێكیشم  هیچ بەقەد ئەوە دڵخۆشم ناكات كە جێگاى رەزامەندىو دەست خۆشی كەسانى پاكو دڵسۆز بێت .
 من لێرەشدا جارێكى تر ئەوە دووبارە دەكەمەوە كاك نەوشیروان ئەو پیاوەیە كەسەرمایەیەكى بەبەهاو گرنگو سەنگینى لەماوەى تەمەنى خەباتو ژیانیدا بۆ خۆى كەڵەكە كردووە ، رەنگە ئەمڕۆ پێویستى بەپیاهەڵدانى نە من نەهیچ كەسو خەڵكێك نەبێت لەمەڕ ئەم مەسەلەیە . هاوكات لەبەر ئەوەى من لەو  نامەیەدا بەئاشكرا راوبۆچوونى خۆم خستۆتەڕووو تانووسینى ئەم وتارەش بەهیچ شێوەیەك لێی پەشیمان نیم بۆیە هیچ بەپێویستى نازانم ئەو راوبۆچوونانە دووبارە بكەمەوە، راستەوخۆ دەچمە ناو كرۆكى باسەكەمەوەو چەند تێبینىو رەخنەیەك لەسەر ئەو وتارەى كەكاك نەوشیروان لەم رۆژانەدا لەژێرى ناوى (ئێمەو ئەوان)دا بڵاوكردووە دەخەمە بەر رۆشنایی بیرو تێڕوانیەكانى خەڵك ئەمەشم بۆ پێشخستنو بەبەهاكردنى ئەو بیرو تێروانینەیە كە دەبوو لەمێژە قسەو باسی لەسەر بكرایە .
 لەو نووسینەدا كاك نەوشیروان هەر لەمانشێتەوە سەرەتاكەى بەجیاكردنەوەى دوو بەرەى جیاوازو ناكۆك یان بەرانبەر بەیەك دەخاتە روو ، بەرەى (ئێمە) واتا كاك نەوشیروانو كۆمپانیاكەىو هاورێكانىو ئەوانەى وەك ئەو بیردەكەنەوە یان ئەوانەى رەخنە لەدەسەڵات دەگرن لەبەرانبەر (ئەوان) واتا دەسەڵاتو حیزبو دارو دەستەكانیانو ئەوانەى بەرگرى لەحكومەتو حیزب دەكەن ، بەراستى نكۆڵى لەوە ناكرێت كەئەمە هەنگاوێكى مەزنو سەرەتایەكى زۆر دڵخۆشكەرە كەبیرى جیاكردنەوەى خراپ لە چاك لاى ئێمە دروست بێت ، ئەم جیاكردنەوەیە ئەگەر بەدروستى بێت شیمانەى تیادا نیە كە دەبێتە یەكەم هەنگاو بۆ بڕینى ئەو رێگا دورەى مەرگى هەموو ناعەدالەتىو گەندەڵیەكان لەخەیاڵەوە دەكات بەواقیعو رەورەوەى چاكسازىو گۆران ، لێرەوە دەكەونە رێگا، و بناغەى ئایندە لێرەوە بنیات دەنرىَ ، بۆیە ئەم جیاكردنەوەیە ناكرىَ بەسوكو سانایی تەماشا بكرێت ، ئەم هەنگاوە لە هەموو پرۆژەیەكى گۆراندا گرنگترینو گرانترینو بەبەهاترین هەنگاوى ئەو قۆناغەیە كەدەست پێی دەكات ، بەڵام لێرەدا قسە لەسەر ئەوە هەیە ئایا ئەم جیاكردنەوەیە بەم شێوەیە دروستە ؟ یان لەسەر چی بنەماو بناغەیەك كاك نەوشیروان ئەو دوو لایەنە جیادەكاتەوە ؟ ئایا ئەوانەى رەخنەى زۆر دروستو بەجێ لەدەسەڵات دەگرنو لەسەر ئەرزى واقیع كار بۆ داهێنانى گۆڕان دەكەن ، بەڵام هیچ باوەڕو متمانەیەكیان بەكاك نەوشیروانو هاوەڵانى نیە ، ئەوانە لەكام بەرەدان ؟
 بەرەى ئێمە واتا ئەوانەى رەخنە لەدەسەڵات دەگرن ، من بۆ خۆم پێم وایەو واشی دەزانم كەزۆربەى هەرە زۆرى رۆژنامەنووسانو روناكبیران هاوڕان لەگەڵمدا . زۆرێك لەو رۆژنامەنووسو روناكبیرانەى ئێستا لەبەرەى دەسەڵاتدانو هەموو كردەوە خراپەكانو گەندەڵیەكانى دەسەڵات دەكەن بەچاكەو وەسف بۆى، ئەمانە زۆر شەریفترو لەجێی حورمەترن لەوانەى بە رووكەش دژى دەسەڵاتنو رەخنە لەچاكو خراپەى دەگرنو زۆر بە توندى قسە لەسەر گەندەڵیەكانى دەكەن ، بەڵام لەژێر بەڕەوە خۆیان پیاوى دەسەڵاتو دەزگا ئەمنىو سیخوڕیەكانن ، ئەمانە نەك هەر بەرەى دژ بەگەندەڵى لاواز دەكەن بەڵكو سیاسەتێكى دەسەڵاتە بۆ شێواندنى راستیەكانو بەبەرنامە كار بۆ كوشتنى رەخنەو دەنگى جیاواز دەكەنو زۆر جاریش دەبنە پەردە بۆ داپۆشینى چەمكى نەبوونى ئازادى رادەربڕینو فریودانى هەندێك رێكخراوو لایەنى بیانى ، بۆیە من پێم وایە ئێمەكەى كاك نەوشیروان ئەگەر لەدڵى خۆشیدا مەبەستێكى هەبێت لەم چوارچێویەدا كەمو كورى دیارى هەیە ، لەبرگەى دووەمیشدا واتا ئەوانەكەى كاك نەوشیروان ، ئەمیش رەنگە نائینسافیو ناعەدالەتیەكى تیادا بێت ، چونكە ئەوەى گریمانى لێ ناكرىَ خەڵكێكى زۆر ئەمڕۆ بژێوى ژیان ناچاریان دەكات لەبەرەى دەسەڵاتدابنو دەمى خۆیان بگرن یان نەوێرن لەترسی نان بڕین رەخنەو ناڕەزایی دەربرن ، بەڵگەش بۆ ئەمە دەگمەنە كەسێك لەوانە بدۆزیتەوە لەدەرەوەى بازنەى كارەكەى یان فەرمانگاكەى بەدڵ بەرگرى لەدەسەڵات بكات ، من بۆ خۆم لەبەرنامەیەكى تەلەفزیۆنیدا جارێكیان رەخنەى دەسەڵاتو حیزبم كرد ، لەو دانیشتنەدا كەچەند كەسێك بووین سیانیان زۆر بەتوندى لەدژى من وەستان ، بەڵام كەبەرنامەكە تەواو بوو هێشتا لەهۆڵى وێنەگرتنەكە نەچووبووینە دەرەوە پێیان وتم ئەو قسانەى تۆ هەمووى راست بوون  ، بەڵام ئێمە حیزبینو ناچارین بەرگرى لەحیزبو دەسەڵات بكەین ، لەمەش زیاتر لەم رۆژانەى پێشوودا كەماوەى پشووبوو بەبۆنەى جەژنەوە من بۆ خۆم هەندێك لەسەركردەو پیاوانى دەسەڵاتم بینى نەك دژى وتارەكەى كاك نەوشیراوان نەبوون بگرە زۆریان پێخۆش بوو كە بەرەیەك یان موعارەزەیەك لەدژى دەسەڵات یان لەبەرامبەر دەسەڵات دامەزرێت .
 لەلایەكى ترەوە كاك نەوشیروان لەو نوسینەدا ئەو دوو بەرەیە تەنها لەنووسەرانو رۆژنامەنووسانو ئەوانەى رەخنە دەگرن تەسك دەكاتەوە ، بۆیە من لێرەدا پێم وایە فرێدانى ئەو هەموو خەڵكە بەزۆر بۆ ناو بەرەى دەسەڵاتو تەسك كردنەوەى بەرەى دژ بەدەسەڵات ئەگەر بەمەبەست بێت بۆ بەهێزكردنى دەسەڵاتە ئەگەر بێ مەبەستیش بێت ئەوە كورت بینىو ئیهمالیە .
 هەر چەندە ئەو وتارە بەشێوەیەكى شەرمنانە دێتە گۆرەپانى سیاسیەوە ،وەك كورد دەڵێت بەشی ئاشتبوونەوەى تیادا هێشتوەتەوە ، بەڵام نكۆڵى لەوە ناكرێت كەبەهاو بایەخو گرنگى خۆى هەیە ، ئەمەش تەنها لەوەشدا نیە كە هەموو گرفتو كێشەكانى خەڵكى بەدیكۆمێنتو ئامار خستۆتە روو ، بەڵكو بەم وتارە كاك نەوشیروان قۆناغێكى نوێیو ئەو گۆرانە رادەگەیەنىَ كەپێویستە دەست پێی بكات ، بەڵام ئەوەى جێگاى نیگەرانیە ، ئەم باسكردنو خستنە روەى كە تێكەڵ بەكۆمەڵىَ داواكارى راوەو رێنمایی جوانو پرسیارى گرنگ كردوە نەبوەتە پرۆژە بەڵكو وەك نووسینێكى ئاسایی لەدایكبووە ، بگرە خستنەڕووى بەم شێوەیە گیانى بە پرۆژەبوونى كوشتوە ، وەك  میقاتى ئەم وتارە بەهاى زۆر زیاترو كاریگەرى بەتینترى دەبوو ، ئەگەر لەكاتى ئەو روداوەوخۆپیشاندانو نارەزایی دەربرینەى لاوانى كورد بوایە لەگەرمیانو بادینانو هەڵەبجە كە لەدژى گەندەڵیەكانى دەسەڵات ئەنجامیان داو پیاوانى دەسەڵاتیش بەگوللەو سجنو لێدان وەڵامیان دایەوە ، چونكە ئەو روداوانە درزێكى محققى خستە شەرعیەتى دەسەڵاتەوە ، لەو روداوانەدا لاوان بەتەنها مانەوەو كەسێك نەبوو تەنانەت قسەیەكى خێریشیان بۆ بكات ، هەر ئەوبێ دەنگىو بێ پشتیەش بوو كەئەوانو سەرجەم لاوانى ئەم وڵاتەى بێ دەنگ كردو بێ هیوا بوون لە هەر هەوڵو پرۆژەیەكى چاكسازى لەهەر كەسو لایەنێكەوە بێت .
 لەمەر داواكاریەكانى ئەم نووسینە كە بەشێكى زۆر لەچارەسەرى پرسە گرنگەكانو كێشەو گرفتو نەخۆشیەكانى ئەم كۆمەڵەى ئێمەى گرتبووە خۆى ، لەپرسەكانى دیموكراسیو بەمەدەنیكردنى كۆمەڵو دادپەروەرىو نەهێشتنى گەندەڵىو پرسی كەركوكو ئاوارەو ناوچە داگیركراوەكانى كوردستانو پرسەكانى بنیاتنانەوەى ژێرخانى ئابوورىو پرسەكانى خزمەتگوزارىو شارەوانىو چاككردنى بژێوى ژیانى خەڵك …هتد لەهەموو ئەم پرسانەدا كاك نەوشیروان نەچۆتە سەر پرسێكى زۆر گرنگ بەڵكو كلیلى چارەسەركردنى هەموو كێشەو گرفتەكان ئەویشی پرسى ئاڵوگۆرى ئاشتیانەى دەسەڵاتو هەڵبژاردنى راستو بێ غەلو غەشە ، بەڵكو لەدورو نزیكەوە بەلاى ئەوەدا نەچوە كە زیان بە بەرپرسانى باڵا كە بناغەى هەموو گرفتەكانە، بگەیەنىَ و رەخنەیان بكات ، دەبوو كاك نەوشیروان لەسەرەتاى داواكاریەكانیدا یەكەم خاڵ داواى ئاڵوگۆرى ئاشتیانەى دەسەڵاتى ریزبەندى دواكانى بكردایە چونكە ئەم پرسە  یەكىَ لەپایە هەرە گرنگو بەهێزەكانى سەپاندنى دیموكراسیو دامەزراندنى دامەزراوەى مەدەنیەو لێرەوە یەكەم هەنگاوى گۆڕان دەست پێ دەكات بۆیە ئاساییە باسنەكردنى گومان لەسەر ویست نیەتەكانى كاك نەوشیروان دروست دەكات ، ئەوەى ئەمڕۆ لە سەر ئێمە كەڵەكە دەبێتو ناچارمان دەكات بەخۆماندا بچینەوە پرسەكانى گۆڕانو جیاوازى تێروانینە بۆ پێناسەو مەرجەعیەت ، ئەمەیە ئوسوسەكانى شەرعیەت دەگۆرێتو كۆمەڵ دەخاتە سەر سكەى پێشكەوتنو سەرلەنوىَ بنیاتنانەوەى بەشێوەیەكى نوىَو مۆدێرن ، بەشێوەویەك مەوداى (مسافە)ى دواكەوتنمان لەگەڵ وڵاتو گەلانى پێشكەوتوودا كورت دەكاتەوە . هەر لەچوارچێوەى داواكاریەكاندا دەبوو بەشێك بۆ پرسی بنیاتنانەوەو چاكردنى كۆمەڵایەتىو دەرونى تاكى كوردى تەرخان بكردایە ، كەلەئاكامى ئەو سیاسەتە چەوتانەى دەسەڵاتى كوردى بۆ ماوەى زیاتر لە (15) ساڵ كە وایكردوە سیستمى بیركردنەوەو تێروانینى بەشێكى زۆر لەخەڵكى بشێوێنىَو گیانى ئینتیما بوونو باوەرو بەها بیرۆزەكانى زیندەبەچاڵ بكات .
 كاك نەوشیروان ئەو گوتارەى بەكۆمەڵىَ رێنمایی جوانو گرنگ دەرازێنێتەوەو پەخشی دەكات ، بەڵام لەئاكامدا تەنیا مەلایانەو واعیزئاسا ئەو رێنماییانە لە كۆمەڵىَ خاڵو برگەدا بەیەك ستایلو سەرپێیانە ریزبەند دەكات ، پەخشیان دەكاتو نەفەسى مژدە دەرى دەداتىَ ، لێرەدا لەبیرى دەچێت كەئەو سەردەمە بەسەرچووە كە كەسێك هەڵكەوێت لەبرى هەموان بیربكاتەوەو وتەكانى بەموقدەس وەرگیرێت ، دەبێ سەركردەكانى ئێمە ئەو راستیە وەرگرن كەئەو گۆرانكاریانەى سەرجەم بوارەكانى راگەیاندنو كەناڵە ئاسمانیەكانو ئەنتەرنێتو تەكنولۆژیاى پەیوەندیكردن …هتد گرتۆتەوە ، حاڵو بارێكى نوێى بۆ تاكو پەراوێز نەخستنى لە سەرجەم بوارەكانى ژیاندا دامەزراندووە لەم بارو زروفەدا تاك لەهیچ بوارو كۆمەڵێك وەك سەردەمى هەشتاكان وەك خوێندكارى ئەوسەردەمە بەبێ پرسیار دانانیشێو ئێوەش ناتوانن وەك كۆڵكە مەلاكان ئەو زانیاریە كەمەى هەتانە بەزانیارى زۆر گرنگو خۆشتان وەك بلیمەتو پێغەمبەر بخەنەڕوو ، من بۆ خۆم ئەو رۆژانەم لەبیرە كەلەسەرەتاى هەشتاكاندا ئەوكاتەى هەرزەكار بووین ، ئێوە لاى ئێمە پاڵەوانو داناو زانا بوونو هەموو قسەو رێنمایەكانتان بێ لێكدانەوە دەبوە جێى باوەرو پایەى دامەزراندنى بیرى ئێمە .
 ئەوكات من بۆ خۆم كاریگەرى بیرى ماركسیەتو كۆمەڵەم لەسەر بوو ، هەموو رێنماییەكانى ئێوە لاى من موقەدەس بوون وام دەزانى سەركردەكانمان لەماركسیەتدا بلیمەتنو هەموو كونو كەلەبەرێكیان دەیان جار خوارو ژووركردوە ، بەڵام دواتر كەچوومە دانیشتگاو فەهمى وەرگرتنى بیرو ئایدیام پەیدا كرد گەیشتمە ئەو باوەڕەى كە ماركسیەت هاتو بەسەرچوو ئێمەى كورد نەبەتەواوەتى لێی تێگەیشتینو نەبەدروستى خوێندمانەوە .
 بەڵام ئەوەى زیاتر پاڵ بەئێمەى خەڵكى سادەوە دەنێت لەتۆ بەگومان بین ئەو دان پیانانە بوو ، لەمەر چۆنێتى گرتنە دەستى سكرتێرى كۆمەڵەى رەنجدەرانى كوردستان ، كە لەنووسینەكانتدا باسی دەكەیتو دەڵێیت من باوەرم بەماركسیەت نەبوو لەبەر خاترى مام جەلال رازى بووم ببم بەسكرتێرى كۆمەڵەى ماركس لینینى كوردستان ، لێرەدا ئەو پرسیارە زۆر چالاكانە لەنێو باسو خواسەكاندا سەردەردێنىَو خۆى دەسەپێنىَ ئایا كىَ دەڵىَ تۆ ئەم كارەش لەبەر خاترى مام جەلال ناكەیتو ئەم رۆڵەش بۆ كۆكردنەوەو هێنانەوەى دەنگە زویرەكانو دوركەوتوەكان لەیەكێتى نیە تا جارێكى تر بیانخەیتەوە سەبەتەكەى ماموحیزبەوە ، لێرەدا بۆ ئەوەى بەهەڵە لەم گوزارشتەم تىَ نەفكرىو لێكنەدرێتەوە دەڵێم ئەگەر واش بێت من بۆ خۆم دژى ئەمە نیم بەڵام بەشێوەیەكى دروست كار بۆ ئاشتكردنەوەى خەڵكو دەسەڵات لەو رێگایەوە بكرێت كەمافە خوراو خنكاوەكانى خەڵك بگرێتەوە ، بەڵام پێم وابێت ئەم روداوەى مێژووى كەسایەتى تۆ ئەو مافە بەخەڵك دەدات كەگومان لەنیەتى ئاشكرای بڵاوكراوەى تۆ بكەن بەواتا لێرەدا جارێكى تر رێنماییو پرۆژەكەت پێش لەدایكبوونى درزێكى تىَ دەكەوىَو چاویلكەى گومانى دەكەوێتەوە سەر .
 
 
 

Previous
Next

Leave a Reply