Skip to Content

Monday, September 28th, 2020

لە کیسنجەرەوە بۆ رایس !؟ …. ئاسۆعەبدوللەتیف

Be First!
by February 6, 2008 گشتی

کامڵبوونی نەتەوە پرۆسەیەکە لەسەر خوانی ئازادی ئەژی نەک خەون و توراسی رابردوو.

دیارە دەسەڵات ناخوازێت خۆی لە رابردوو دابرێت و واز لە خەونی شاخ بهێنێت بۆ ئەوەی لە شاردا داهێنانێک بکات و کۆمەڵگای کوردی لە حیزبەوە بکات بە دامەزراوەی مەدەنی و لە بارەگاشەوە بیگۆرێ بە سەنتەرو کۆفی و لە کادری حیزبییەوە بیکات بە توێژەرو سکوڵەر، بەردەوام ئەم دەسەڵاتە لەهەڵەی مەنهەجی و ستراتیجی و هاوپەیمانێتی نەکوڵەک و نەنوسراو یۆتۆپیدایە بەرانبەر بە ووڵات و ئەوی دی، بەرانبەر بە پێکەنینە گوماناویەکانی دەوڵەتان، لە "هنری کیسەنجەرەوە بۆ رایس" کیسنجەری وەزیری دەرەوەی ئەمریکا ئەوکات پیی وتین ئێوە ئەبێ تەواو بن و شۆرشەکەتان بکرێتە قوربانی و چەکەکانتان خامۆش بکەن، واش دەرچوو هەرەسی شۆرش و نسکۆی 75ی بەدواداهات، کۆندۆلیزا رایسی وەزیرەی دەرەوەی ئێستاش دوای 32 ساڵ لە سەر تێزەکەی کیسنجەر ئیلهام وەرئەگرێ و بەردەوامە لە تەفسیرکردنی حەقارەتی ئەمریکا بەرانبەر بە کوردو ئەوەتا لە شاری کەرکوکی(متنازع) دا بە کوردەکان ئەڵێ "ئەبێ مێژوو لەبیر بکەن" واتە سەروەریەکان و شەهیدەکان و کارەساتەکان بخەنە لاوە، ئەو زۆر چاک ئەوەی دەرخە کە هەرکات کوردەکان کێشە کەوتە بنکڵێشەیان و ئاتاجی خەڵکی دیکە بوون ئیدی پەنا ئەبەنە بەر سەروەریەکانی رابردوو ئەو سەروەریانەی کە کرۆکی بزوتنەوەی کوردایەتی لە پرسێکی سیاسی مێژووکردەوە گۆری بە پرسێکی بزنس و بازرگانی، بەردەوام بەرپرس و سەرۆکەکانمان ژیانی رابردوو بۆ ئێمە شیکارو تەفسیر ئەکەن بە سەد جۆر، رابردوی ئەوان بۆتە ئەفسانەیەک و هەزاران چیرۆکی ئەفسانەیی و خۆشیان ئیعجابیان بەو دۆخەی خۆیان دێت کە ئاخۆ ئەوە ئەوان بوون لە رابردودا ئەو چیرۆکانەیان خوڵقاند؟ یان بەبێ خوڵقاندنی ئەو چیرۆکانە ئایا ئەتوانن درێژە بە دەسەڵاتی ئێستایان بدەن واتە رایس ووتەنی مێژوو لە بیر بکەن؟ئایا ئەو فیشەکانەی ئەوان بۆ کوردیان تەقاندووە ئیدی بەس نەبوو پاداشتەکەی؟ تاکەی کیسەی ئەوان لەبەر تەقاندنی ئەو یەک دوفیشەکە هەر بئاوسێ و مەرگ و برسێتی ئێمەش بەردەوام بێت؟ ئاخر گوناهی من چییە نەوەی دوای راپەرینم و سەردەمەکەم سەردەمی سەمینۆف و برنەو نەبوو، تاوانم چییە فیراریم نەکردوو پێشمەرگایەتی کۆنم نەبینی؟
ئەوان بەو نەفەسە ئیحتیکاریەی شۆرش و مێژووەوە بەردەوام نەوەی نوێ پەراوێزو تەحقیر ئەکەن، نابێ ئێمە لەبەر ئەوەی کە قاچمان لە ناو شۆرشی کۆندا نییە فززە بکەین و دەنگ هەڵبرین، بەردەوام شەرعیەتی خۆیان لە ئێستادا ئەبەستنەوە بە شەهیدو چەمکی شۆرش و خاکی بوونی ئەوساو داستانەکانی پێشمەرگەوە، بگرە هەموویان بە موڵک و مالیکی خۆیان ئەزانن، لە شاخدا وەک چۆن هەر خۆیان بوون لە شاریشدا دەیانەویت هەر خۆیان بن، بەبێ ئەوەی کە ئەم سەروەری و مێژوویانە بەکار بهێنن بۆ پێگەی کوردو بزوتنەوەکەی، ئەمە دەری ئەخات شۆرش لە قۆناغێکی مێژوویدا وەستێنراوەو لە جوڵەش کەوتووەو دەسەڵاتیش ناتوانێت وێنای داهاتوو بکات و گیری خواردووە لە دەستێکی پیرو بەساڵاچوودا، کە شۆرشیش وەستاو لە جوڵەکەوت یانی ریفۆرمیش ئەوەستێ و ئەبێ لەسەر خوان و لەسەر کەلاوەی کۆن و لەسەر بیری خێڵەکی و حیزبی بژین، ئەم دەسەڵاتە بەردەوام وێنای رابردومان نیشان ئەداتەوەو ئەیداتەوە بە نێوچاومانداو خۆیان لێ بۆتە قارەمانی ئەفسانەیی شۆرش و ئێمەش بە نەوەی نەستەلەو جادەی قیر وەسف ئەکەن، هەر ئەمەشە سەرکردەو پیاوە سیاسیەکانی دوێنێ نایانەوێت ئەو کۆڵە پشتەیان بدەنە کەس و واز لەو ئیمتیازو کورسی و رابواردنە زۆرانەی ئێستا بهێنن بۆ نەوەیەک کە بە حسابی ئەوان هاتونەتە سەر سفرەی حازر، خۆ ئەگەر "رایس" بهاتبایە وەک ئەم سەرکردانەی ئێمە موجامەلەی بکردایە ئەیووت، ئێوە (کورد) سەروەری و مێژووتان هەیە و نابێ لە بیر بکرێن و شایستەی دەوڵەتن، وەک چۆن ئێمە بە ئەمریکا ئەڵێین "گەورەترین ووڵاتی دەموکراسی و لانکەی مافی مرۆڤ" 
 نەوەی  رەخنەگر، فێری دیموکراسیەت و داواکردنی ماف و ئازادیە سیاسی و کۆمەڵایەتیەکانی خۆی بووەو نایەوێت بەبیرکردنەوەی خێڵەکی و تەقلیدیانە فریو بخوات و فێری بوێری و چەلەنگی و دەنگ هەڵبرین بووەو دونیاش لە بەردەمیدا ئاوەڵایە وەک تەلەفزیۆنەکەی ماڵەوەیان، ئەم گەنجە نوێگەرو تازانە دروست بوون و دەسەڵاتیش نایانەوێت بە هیچ جۆرێ دەست هەڵگرێ لەو خەباتەی رابردوویان و وا هەست ئەکەن بەم کارە ئیدی ئەوان ئەدۆرێن و وەک ئەبینین بەردەوام ململانێیەکی سەخت هەیە لە نێوان نەوەی پێش راپەرینی 1991 و نەوەی دوای راپەرین، ئاخر تاقە خۆپیشاندانێکم پێ بڵێن لە ژێر سایەی حکومەتی کوردیدا ئەنجامدرابێ و یەکێتی و پارتی تاوانباری نەکردبن بەدەسیسەی بێگانەوتێکدەرو دەستگیریان نەکردبن؟ خۆپیشاندانی هەڵەبجە دوا خۆپیشاندان نەبوو کە مینۆمێنتەکەیان تێدا سوتاند "کە تائێستاش دروستنەکراوەتەوە"کە دەسەڵات بە هەموو هێزی جەبەروتیانەی خۆی دەیان تۆمەتی بۆ ریز کردن، لەکاتێکدا هەر ئەو گەنجانەو باوک و براکانیان بوون کە خۆپیشاندانی 87 و 88 ی هەڵەبجەیان رێکخست و بۆ یەکەمجار لە مێژوودا بەعسیان خست،
هەمیشە لەو پەراوێزەشدا کە دەسەڵات باسی ئەکات وەک "مەکرەمەیەک" گەنجی کوردیان رەنج بەخەسارو ئەتک و بێ کار و بێ پرۆژە کردوە، دیارترین خەسڵەتی نەگەتیڤ لەو ئازادیەدا دروشمە کە حیزبی کوردی بەردەوام ئەیڵێتەوە بۆ گەنجان، دەسەڵات هەر رۆژێ یاری بە دروشمێکەوە ئەکات و بەردەوام رووبەری ئازادیەکانیش بچوک ئەکاتەوە، رووبەری منی ناحیزبی ئەو رووبەرە فراوانەی حیزبی کوردی نییە کە دەیەوێت بەزۆر گۆرانی ساختەی ئازادی تیا بچرم و بمباتە سەرجادەو دەنگەکانم بە زۆر بەرێت و دواجار تاوانباریشم بکات بە دوژمن، ئازادی من بریتیە لە عەدالەتی کۆمەڵگاو لە سیستمی خۆبەرێوەبردن و لە عەقڵی تازەی شار، کە حیزبی دەسەڵاتداری کوردی گۆریویەتی بە فەزایەکی پڕ لە موجامەلەو واستەکاری و قبوڵ خاێ و بەخشینەوەی ئیمتیاز، ئەم دەستەو دەسەڵاتە  گشت ماف و بەرپرسیارێتی و کۆڵەگە پتەوەکانی حکومەت و حیزبی قۆرخ کردووە بۆخۆی، خۆی خاوەنی ماڵەو کەسی دیکە بە خاوەن ماڵ نازانێت و رازی نابێت کەسیش ببێ بە خاوەن ماڵ، ئەشیەوێت دنیا لێی رازی بێ و بە هەرێمە نادرە دیموکراسیەکەی جیهان بیشوبهێنێ و کەس رەخنەی لێنەگرێ، وەک رەخنەکانی رێکخراوی هیومان رایتس ۆچ و UN، بۆیە تراژیدیای دواکەوتن و دۆگمای نەتەوەیی و سیاسی و مەعریفی ئەخوڵقێ بەبێ گۆرانکاری، تەنانەت ئازادیەکان بە گشتی لەدەستی پێوەرە حیزبیەکاندایەو رێگە نادرێت بە هیچ جۆرێ دەستکاری و ریفۆرم بکرێ، ئەو دەسەڵات و بەرپرسانە ریفۆرم بە (انقلاب) کۆدەتا تێئەگەن و زۆریش لەو وشەیە ئەترسن، دەستکاریکردنی ئەو واقیعە تاڵەش بە مەرگی دەسەڵات و خۆیانی ئەزانن و هەر مەدح و سەنایان ئەوێ نەک رەخنە جا گەر ئەو رەخنەیە وەزیری گەورەترین دەوڵەت بیکات یان رێکخراوی چاودێری مافەکانی نەتەوەیەکگرتووەکان، گۆرانکاری و ریفۆرم واتە هێنانە پێشەوەی عەقلی تازەی گەنج و مومارەسەکردنی ئایدیاکانی گەنج کە ئەمەش لای دەسەڵات رەفزە و دەسەڵات ئەمەش بە مانای هەرەسی عەقڵی توراسی و تەقلیدی خۆی ئەزانێ، لەدایک بوونی قەڵەمی زبرو رای ئازادو سەکۆی بیرکردنەوەی ئازادانە بە کوشتنی خەباتی کۆن و ماندوبون و سەروەریەکانی شاخ ئەزانێ و بەمەش کۆی خەبات و سەروەری شاخیش تابۆ ئەکەن لە خۆیان، ئەم بیرۆکەیەش وەک ئەوەی کە زۆر چاک بێ! درێژ ئەکەنەوە بۆ رۆحی شارو بۆ کوشتنی گەنج و پەراوێزخستنی گەنج، لە کاتێکدا کە کۆمەڵگا لە ئاین و ئایدۆلۆژیا و تەلیسمی کۆمەڵ و تەقالیدە ناشیرینەکان ئازاد نەکراوە، راستە کۆمەڵگا ئازادکراوە لە هەندێ سێبەرو جبەخانەو ئەمن و ئیستیخباراتی بەعس و رژێمی سەدام، ئەگەرچی هێشتا سێبەرێک لە کولتوری بەعسیزم بەسەرمانەوە ماوە وەک یاساکانی دادگاییکردنی رۆژنامەنوسان و یاسای سزادانی عیراقی و یاسای باری کەسێتی و دیوەخانگەری و کولتوری بەعس و هەندێ ئەخلاقیاتی بەعسیانە، دەسەڵاتی ئەم پارچەیە کە بەردەوام لە ناو زمانی وەهم و خەیاڵدانەکانی رابردوودا ئیش ئەکات ئێستاش کار بۆ عێراق ئەکا نەک کوردستان، کوا ئازادی سیاسی؟ کامەیە کە تا ئێستاش مۆڵەتی کارکردنی سیاسی و رێکخراوەیی نادەن بە پارتی چارەسەری و حیزبی کۆمۆنیست و بارەگایان دائەخەن؟ هێشتا ئەم ناوچەیەمان بە حساب ئازادە و حکومەتی کوردی لێیە بەڵام حکومەتێکی موحافیزکارو تەقلیدی کە بەخەونی ئایندەوە ناژی ئەوەندەی بە مناڵدانی رابردوەوە بەستراوەتەوەو نایەوێت ناوکبڕ بێت، کاتێکیش ئەمانە ئەبینین لەولاوە باسی لیبراڵیەت و ئیسلامیەت و عیلمانیەت و سۆسیالیزممان بۆ ئەکەن بۆ ئەوەی چاکتر قاچەکانی خۆیان لە سەر سنگمان گیر بکەن، دەشزانین شتێک نییە لە کوردستاندا ناوی عیلمانی یان ئیسلامی بێت، ئەوەی هەیە موفرەداتە کۆنەکانی شاخن و ئێستا بە رەنگی جیاواز جیاوازی بازرگانی و شنەشنی شارەوە بە گەنجی ئەفرۆشن  لە سەنتەرو بنکە تازەکانی شاردا، وەک ئەوەی کەس لە شۆرشی کۆن پشکدار نەبوبێ، ئەوەی هەیە بەرژەوەندی حیزبییە و گەنجیان بارگاوی کردووە بە سیاسەتەکانی یەکێتی و پارتی و ئیسلامیەکانەوە و کردونیانەتە سوتەمەنی ئایدۆلۆژی و وەک کاراکتەرێکی سەلبی و ناتەندروست بەکاریان ئەهێنن، باقی گەنجەکانی دیکەش سەرگەردان و بێ پرسیارو بێ ئاراستەن، ئەوەتا زۆرترین گەنجی کوردی یان پۆلیسن یان بێ ئیشن، دیارە حیزبی کوردیش بەو حوکمەی عەقڵی پیر بەرێوەی ئەبات بەردەوام گەنجی کوردیان چەپاندوەو لە گەنجێتیان خستون ، رێکخراوەکانیش کە دەبوو تیۆریزەی گوتارێکی شارییان بۆ گەنج کردبا زۆربەیان حیزبین و پارە لە حیزب وەرئەگرن و زۆربەیان دەهۆڵکوتی حیزبن هەندێکیان نەبێ بە حیکمەتەوە ئەیکەن و هەندێکیشیان زۆر ناشیانە درێژە بەو عەقڵیەتەی رابردوو ئەدەنەوە بێگومان تا ئەم دۆخەش بەردەوام بێت تا ئەم دەسەڵاتە هەبێت گەنج هیچی پێناکرێ ئەبێ دەسەڵات جارێ خۆی ئازاد بکات و ئامانجەکانی وەدی بهێنێ و کوردستانێکی نەترس و سەربەخۆ دروست بکا ئینجا رەنگە گەنج کاری خۆی بکات و ئەوانیش دەست لە رابردوو بەربدەن (بێگومان ئەمە مانای رێزنەگرتن نییە لە رابردووی شۆرش بگرە هێشتنەوەی شکۆو رێزە بۆسومبول و سەروەریەکانی رابردوو) بەهەمان شێوە گەر گەنجیش چاوی لە ئیمتیازبێ ئیبداعی شۆرشگێری و گۆرانی چۆنایەتی پێناکرێ لە شاردا و ناشتوانێ خۆی دروست و کامڵ بکات چونکە بەدەرەجەی یەکەم گوێ لە وەعزو ئیرشادی پیرەکان ئەگرێ و ئەوەندەی دیکە ناکامڵی ئەکات، ئەبێ کاری گەنج تەڵاقدانی پیرەکان بێت بە مانا مەعریفی و سیاسیەکەی نەک ئەخلاقیەکەی و لە یادەوەری خۆماندا بیانکەینە دەرەوە با ئەوان بۆ خۆیان بژین و ئێمەش بۆ خۆمان بژین و سیستمی نوێ دروست بکەین، چونکە کامڵبوونی نەتەوەیی و سیاسی پرۆسەیەکە لەسەر خوانی ئازادی ئەژی و ئازادیش بە خەون و توراسی شۆرش و رابردووەوە ناژی و گەورە ناکرێ ئەگەر لە ئێستادا زەمینەی فکری و مەعریفی بۆ سازنەکرێ و نەخرێتە ئەجنداو بەرنامەوە، لێ ئەجنداو بەرنامەی حیزبی و نهێنی نا، بەڵکو حکومی و شەفاف.
Asolm2002@yahoo.com


Previous
Next

Leave a Reply