Skip to Content

Saturday, October 31st, 2020

هه‌ڵوێسته‌یه‌ك له‌ مه‌ڕ گوتاره‌ شیزۆفرنیاكه‌ی سه‌رۆك

Be First!
by July 20, 2013 گشتی

 

 

 

 لێشاوێك له‌ گوتار له‌  لایه‌ن زۆرێك له‌ نوسه‌ران و سۆسۆلۆژیست و پسپۆرانه‌وه‌  تێوریزه‌ كراوه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی ئاركۆلۆژیانه‌ی وورد و ئۆرگیۆمێنتانه‌ باس له‌ خه‌سڵه‌ت و ڕگه‌زی كۆلكه‌ دكتاتۆریانه‌ی خێڵه‌كی سیسته‌می سیاسی  كوردستان ده‌كات ، باس  له‌ مه‌ڕ ئیفلیجی و سه‌قه‌تی و دوگمایی ئه‌م سیسته‌مه‌ سیاسیه‌ ده‌كات كه‌ هه‌نگاو به‌ هه‌نگاو هه‌موو ده‌روازه‌كان به‌ ڕووی ئازادی و و دادوه‌ری كولتوری  دیمۆكراسی و شه‌رعیه‌تدا كڵۆم لێده‌دات ، چ له‌ ڕێگای به‌ كار هێنانی ئامرازی هێزی میلشیایه‌وه‌  بێت كه‌ لایه‌نگری و وه‌لایان بۆ حزب و هه‌ندێك ((بارۆنی ئۆرۆستۆكراتی)) هه‌یه‌ ، یان له‌  ڕێی له‌ قاڵبدان به‌ ناوی یاسای  په‌رله‌مانه‌وه‌: ئه‌و په‌رله‌مانه‌ مردوو بێ‌ ڕۆحه‌ی كه‌ بۆته‌ توحفه‌یه‌كی سیاسی بۆ ڕه‌وایپێدانی  ده‌سه‌ڵاتی سته‌مكاری ((دۆقه‌كان و بارۆنه‌كانی كوردستان))   ، یان له‌ ڕێی پشه‌سازی ویژدان كڕینه‌وه‌  به‌ پاره‌ی نه‌وتی به‌ تاڵان براوی كوردستان  . سات  به‌ سات هیواو ئومێده‌كان بۆ سیسته‌مێكی دادوه‌رو سیكۆلار كه‌ حورمه‌تی مرۆڤ بوونی مرۆڤی تێدا پارێزراو بیت زینده‌ به‌چاڵ ده‌كات . پایه‌كانی خۆی هێدی هێدی بۆ سیسته‌مێكی سه‌رۆكایه‌تی و په‌راوێز خستنی  دامه‌زراوه‌ی په‌رله‌مان پتر تۆكمه‌ ده‌كات  ، ته‌نها بۆ ئه‌وه‌ی بنه‌ماڵه‌یه‌كی كۆنسێرفاتیزمی خێڵه‌كی حوكمی هه‌تا هه‌تایی له‌ كوردستان جێگیربكات .  ڕه‌نگه‌ دیمه‌ن و مۆراڵی سیاسی تۆتالیتارانه‌ی خێڵه‌كی سیسته‌می سیاسی له‌ كوردستان  هێشتا بۆ زۆرێك له‌ حه‌شامات و هه‌واداران و ئه‌ندامانی ((یه‌كێتی وپارتی)) كه‌ به‌ ده‌مارگیری  ئایدۆلۆژی سیاسی و تاریك بینی حزبی ده‌نواڕنه‌ دنیاو ده‌وروبه‌ره‌كه‌ی خۆیان ئاشكرا  نه‌بو بێت . به‌ڵام پاش سی حوزه‌یران ده‌مامكه‌كان له‌ سه‌ر ڕوخساره‌كان  لادرا و په‌راگه‌نده‌یی بیر كردنه‌وه‌ی جۆراو جۆر  پایه‌ماڵ كراو  بوو به‌ مایه‌ی ده‌ركه‌وتنی ڕاستیه‌كان . چاوه‌ڕوانی و داواكاریه‌كانی  زۆربه‌ی خه‌ڵكی كوردستان  له‌ سه‌رۆكی هه‌رێم بۆ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌و قبوڵ نه‌كردنی ئه‌و بڕیاره‌ شه‌رم هاوه‌ره‌ بوو كه‌ كۆی پرۆسه‌ی سیاسی خسته‌ ژێر پرسیارو لۆمه‌ كردنه‌وه‌و و هیچ به‌هاو  ڕه‌وایه‌تیه‌كی یاسایی بۆ ده‌سه‌ڵات  نه‌هێشته‌وه‌ . سه‌رۆكی هه‌رێم پاش  مت بوونێكی  كاتی  گوتارێك په‌خش ده‌كات  ، له‌ باتی ووڵامدانه‌وه‌ی خواست و داوه‌كاریه‌كانی خه‌ڵكی كوردستان ڕسته‌كانی گوتاره‌كه‌ی جگه‌ له‌ ((شیزۆفرنیای سیاسی و گرێی شه‌یدا بوونی ده‌سه‌ڵات)) هیچ ماف و ڕه‌وایه‌تیه‌كی بۆ پرۆسه‌ی سیاسی نه‌گه‌ڕانه‌وه‌ كه‌ جێی ده‌ست خۆشی بێت وه‌كو سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان . هه‌میشه‌ جه‌خت له‌ سه‌ر ووشه‌ دووباره‌ بووه‌كانی ده‌كاته‌وه‌ و پتر وه‌كو سه‌رۆكی پارتی و حزبێك خۆی نمایش ده‌كات ، له‌ گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا  ئه‌و بیرۆكه‌و چه‌مك و ده‌سته‌واژانه‌ی له‌ ڕسته‌كانی گوتاره‌كه‌یدا به‌ر گوێمان كه‌وت  ناهاوسه‌نگی  و دژ به‌ یه‌كی  ئاشكراو ڕوونی  پێوه‌دیاره‌ . ئه‌و باس له‌وه‌ ده‌كات كه‌ خواست و تموحی ده‌سه‌ڵاتی سیاسی نییه‌ كه‌ چی له‌ ساڵی (79) سه‌رۆكی پارتی دیمۆكراتی كوردستانه‌و ، جگه‌ له‌وه‌ش  بۆ ماوه‌ی دوو خولی هه‌ڵبژاردنه‌ كه‌ ده‌كاته‌ 8 ساڵ سه‌رۆكی هه‌رێمه‌و ئه‌م دوو ساڵه‌شی بچێته‌ سه‌ر به‌ شێوه‌یه‌كی نا شه‌رعی ده‌كاته‌ (10) ساڵ ، ئه‌گه‌ر ژماره‌ی ئه‌و ساڵانه‌ی كه‌ سه‌رۆكی هه‌رێم له‌ ترۆپكی ده‌سه‌ڵات بووه‌ وه‌كو لێپرسراوی یه‌كه‌م  له‌ هه‌ردوو كایه‌ی حزب و حكومه‌تدا  و براوردیان  بكه‌ین به‌ ته‌مه‌ن و ژیانی سیاسی سه‌رۆكه‌ دكتاتۆره‌كانی ناوچه‌كانی ده‌ورو پشتمان هیچی له‌وان كه‌متر نییه‌ . ته‌نانه‌ت ئه‌و یاسایانه‌ش پێشێل ده‌كات كه‌ خۆیان دایان ڕشووه‌  و پێوه‌ پابه‌ند نابن كه‌ چی باس له‌ دیمۆكراسی و سه‌روه‌ری یاساش ده‌كات ، ئه‌ی پاش ته‌واو بوونی ئه‌و دووساڵه‌ی كه‌ به‌ شێوه‌كی نا شه‌رعی دوور له‌ هه‌موو پێوه‌رێكی دیمۆكراسی   و یاسایی گرنتی چییه‌ واز له‌ كورسی ده‌سه‌ڵات بێنێت ؟  بێگومان ئه‌و كات  ده‌كرێت به‌هانه‌ی جۆراو جۆر بێنێته‌وه‌ بۆ دووباره‌ خۆ سه‌پاندنی به‌ شێوه‌یه‌كی نا شه‌رعی وه‌كو ئێستا  . گوتاره‌ شیزۆفرینیاكه‌ی  سه‌رۆك هێرشێكی فره‌وان  ده‌كاته‌ سه‌ر ئۆپۆزسیۆن و كۆی پۆخڵه‌واتیه‌كان و  ڕه‌فتاری سیاسی قێزه‌ون  و دوگم بوونی سیسته‌می سیاسی ده‌خاته‌ ئه‌ستۆی  ئۆپۆزسیۆن و  ، یه‌كێتی و پارتی  له‌ تێكڕای به‌رپرسیاریه‌ته‌كان بێبه‌ری  ده‌كات . سه‌رۆك له‌و باوه‌ڕه‌دایه‌ ده‌بێت ئۆپۆزسیۆن هاوكاریان بێت ،  هاوكاری لای ئه‌و به‌و چه‌شنه‌یه‌  وه‌كو ئه‌وان ڕه‌فتاری سیاسی بكه‌ن و ببن به‌ به‌شێك له‌ سیاسه‌تی هه‌ردوو حزب و نابێت له‌وان جێواز تر بن و ئه‌جندای سیاسی جێواز تریان هه‌بێت . ئه‌مه‌ یان خۆ گێل كردنه‌ ، یان نا ئاشنایی و چه‌وت تێگه‌یشتنه‌ له‌ پرۆسه‌ی سیاسی  و هه‌ردوو پنتی ده‌سه‌ڵات و ئۆپۆزسیۆن و گه‌مه‌ی دیمۆكراسی كه‌ ته‌واو كه‌ری یه‌كترن ، بێگومان ئه‌م تێڕوانینه‌ خۆ به‌ گه‌وره‌زان و لوت به‌رزیه‌ی له‌ به‌رامبه‌ر هێزه‌ ئۆپۆزسیۆنه‌كان له‌و عه‌قڵه‌ خێڵه‌كیه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ ده‌گرێت كه‌ سه‌رۆك له‌ ترادسیۆنی خێڵه‌وه‌ پێی گۆش و ئالوده‌ بووه‌ ، پێیوایه‌ هه‌موو تاكێك  و هێزێك له‌م كۆمه‌ڵگایه‌ بوونه‌وه‌رێكی بچوك و  بیر كۆڵه‌و ده‌بێت سودمه‌ندو  گوێ‌ ڕایه‌ڵی  بیر كردنه‌وه‌كانی سه‌رۆك خێڵ بێت  نه‌بادا دووچاری نه‌هامه‌تی ببن . ئه‌و لۆژیكی ماف و ئازادی و هاوڵاتی بوونی به‌ لاوه‌ په‌سه‌ند نییه‌ و ، زیاتر لۆژیكی په‌یوه‌ندی سیاسی ((شوان و مێگه‌لی)) مه‌به‌سته‌ كه‌ ستراكچه‌ری سیسته‌مه‌ تۆتالیتاره‌كانه‌ ، یان هی ئه‌و سیسته‌مانه‌یه‌ كه‌ له‌ سه‌ر بناغه‌ی خێڵه‌كی ئاوا كراوه‌ . ده‌بێت ئه‌و ڕاستیه‌ش بزانیین  هه‌موو یاسا شكێن و گورز وه‌شاندنێك له‌ كه‌مه‌ری ئازادی و دیمۆكراسی كه‌ پارتی  پێی هه‌ڵده‌ستێت و ئه‌نجامی ده‌دات ، یه‌كێتی نیشتمانی  زه‌مینه‌ سازی بۆ ئه‌و پێشێل كاریانه‌  دروست ده‌كات ، چونكه‌ پارتی خۆی به‌ ته‌نها گه‌ر یه‌كێتی هاوكارو پشتیوانی نه‌بێت ناتوانێت هه‌نگاوێكی دكتاتۆرانه‌ی له‌و چه‌شنه‌ بهاوێژێت ، سه‌رباری ئه‌وانه‌ش   پارتی هه‌ر هه‌نگاوێكی سیاسی دژ به‌ خواسته‌كانی خه‌ڵك و بنه‌ماكانی دیمۆكراسی و ئازادی بنێت ئۆباڵه‌كه‌ی ده‌خاته‌ ئه‌ستۆی یه‌كێتی نیشتمانی و خۆی لێ‌ بێبه‌ری ده‌كات  . یه‌كێتی ئێستا كه‌ بووه‌ته‌  دوژمنێكی سه‌ر سه‌ختی ئازادی و دیمۆكراسی و یاسا شكێنی و له‌ گۆڕ نانی شه‌رعیه‌ت ، پێچه‌وانه‌ی به‌رنامه‌و پلاتفۆرمی سیاسی خۆی ده‌بزوێت كه‌ له‌ سه‌ره‌تاوه‌ بانگشه‌ی بۆ كردووه‌ .چونكه‌  سه‌ره‌تای كاری سیاسی یه‌كێتی  وه‌كو هێزێكی نوێ‌ و ده‌ست به‌ردار بوون له‌ هه‌ندێك كولتوری سیاسی كلاسیك كه‌ هێزه‌ كۆنسێرفاتیزمه‌كانی كوردستان وه‌كو ڕێچكه‌یه‌كی سیاسی چه‌ق به‌ستوو له‌ سه‌ری ڕاهات بوون هاته‌ نێو گۆڕه‌پانه‌كه‌وه‌ . ئه‌م هێزه‌ له‌ سه‌ره‌تاوه‌ بانگه‌شه‌یه‌كی زۆری ده‌كرد بۆ هه‌ندێك چه‌مكی سیاسی كه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی ئینساندا بوو وه‌كو ((مافی مرۆڤ و ئازادی و دیمۆكراسی و مه‌ده‌نیه‌ت و ….. ده‌یان چه‌مكی سیاسی پڕ به‌های جۆراو جۆر)) . به‌ڵام پاش ده‌سبه‌ردار بوون و جێ‌ هێشتنی زۆرێك له‌ ئه‌ندامان و هه‌وادارانی ئه‌م حزبه‌ كه‌ مه‌یل و دیدگایه‌كی پێشكه‌وتنخوازیان هه‌بوو ، هه‌روه‌ها زاڵ بوونی باڵی سه‌ربازی و كۆنسێرفاتیزم  و هاتنه‌ ئارای به‌رژه‌وه‌ندی ئابووری و دۆلارو سه‌رمایه‌ ، ئێستا ئه‌م هێزه‌ دژایه‌تیه‌كی سه‌رسه‌ختی ئه‌و چه‌مكه‌ سیاسیانه‌ ده‌كات كه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی ئازادی ئینساندایه‌ ، كۆی گوتاره‌كه‌ی سه‌رۆك بریتی بوو له‌ جه‌خت كردنه‌وه‌یه‌كی تاك ڕه‌وانه‌ بۆ ده‌سه‌ڵاته‌ نا یاسایه‌كه‌ی كه‌ ئێستا ماوه‌ی به‌ سه‌ر چووه‌ و بێمنه‌تی خۆی ڕاگه‌یاندو هیچ به‌هایه‌كیشی بۆ ئۆپۆزسیۆن دا نه‌نا ، چونكه‌ ئه‌و ده‌زانیێت ئۆپۆزسیۆن جگه‌ له‌ ڕۆڵی ئۆپۆزسیۆنێكی ڕگه‌یاندكار ناتوانن شه‌قام بهه‌ژێنن و فشارو قورسای له‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵات دروست بكه‌ن بۆ پابه‌ند بوونیان به‌ یاساوه‌ ، چونكه‌ په‌یامه‌ ئینشاو شه‌رمنۆكه‌كه‌ی  ئۆپۆزسیۆن ده‌بێته‌ فاكته‌رێك بۆ زیاتر هارو هاج بوونی پارتی و یه‌كێتی كه‌ به‌رده‌وام بن له‌ سه‌ر ئه‌و ڕه‌وشه‌ سیاسیه‌ دكتاتۆریه‌یان دژ به‌ خه‌ڵكی كوردستان  .                                                                   

یاسین له‌تیف
Previous
Next

Leave a Reply