Skip to Content

Sunday, October 17th, 2021

پێكەنینێ ژەهر پێكەنینێ هەنگوین

Be First!

 دێرەش لەوەتەی هەیە خۆی لە بن گەردنی گارە شاردۆتەوە، تا دەیبینیەوە دەبێت پرسیارلە چەندان نیشانەی عەردی و ئاسمانی بكەیت، تا دەیگەیتێ سەدان هەوراز و نشێو بەرز و نزمت دەكەنەوە، هەزاران بنە دار و تیشە بەرد دێنە رێت، دەیان جۆگەلە و چەم رێت پێدەگرن، خۆ ئەگەر لە زستانێ رێت بە رێی دێرەش بكەوێت، بەفر كارێكت پێدەكات برایمی مەلا زێندینان خۆزگەت پێبخوازێ، زستانی دێرەش زستانێكە لە زستانی هەموو جێیان سپیتر لە هی هەموو جێیان ساردتر ئەو رووسیا و سیبیریایەی یەكەمیان لە سپێتی و ساردی دووەمیان لە ساردی و ساردی لە كتێبان خوێندوومانەتەوە سپیاتیی و ساردیی خۆیان دوو قاتی دیش سپی و ساردتر بكەنەوە ناگەنە سپیاتی و ساردیی دێرەشی گارە، شەوانی زستانی دێرەش قەت تاریكایی بە خۆیەوە نەدیتووە هەمیشە رووناك رووناك وەك چراخان رووناك،.. جگە لە زستانەكەی بەهاری دێرەشیشم دیتووە،  بەڵام كاری رێككەوت وا نەكەوتەوە پایز و هاوینەكەی ببینم، بەهاری دێرەش بەهارێكە هیچ كوێستانێ لە هیچ وەرزێ لە وەرزە كەسكەكانی خۆی ئەو كەسكاییەی نەپۆشیوە كە دێرەش لە بەهاراندا دەیپۆشێ، هیچ كوێستانێ ئەو تەڕییەی بە گیانی كۆچەرییان نەپژاندووە كە بەهاری دێرەش چۆڕ چۆڕ رژاندوویەتیە گیانی منەوە و تا ئێستاش دوای رەتبوون بەو هەموو وشك و برینگیەی ژیان هێشتا بەهاری دێرەش لە گیانی من هەر تەڕە و چكی نەكردووە..
  ئومێد، تاقانە براكەی حەفت خوشكان لە بیرمە لە بارەی دێرەشەوە دنیایەك قسەی لە زاری بوو، جارێك هێشتا من دێرەشم نەدیتبوو، ناویشیم نەبیستبوو، بە وشەی كوردی بەڵام بە گرامەری نازانم چ زمانێك، عەرەبیش نەبوو، گوتی:
 ((گوند، جوانترین لە دنیا، دێرەش، بەهار دێرەش جوان لە زستان، زستان جوانتر لە بەهار، هەموو جوان،هاوین، بایز، سپی لە كەسك جوان، كەسك سپیتر..))
 ئومێد بە عەشق عەشقی وەرزەكانی دێرەش بوو، لە هەر كات و جێگەیەك جوانیی جێیان بهاتایەتە ناو قسانەوە ئومێد یەكسەر چوار وەرزەی دێرەشی دەكردە بووكی قسان و جوانیی دێرەش نموودی جوانیی هەموو جێیانی دەبرد، لە بیرمە (ئەبو)یەكی كورد ناوەكەی وا لە سەر زارمە قسەی هێنابووە سەر بەهاری گوندێگی رووسی دیاربوو خراپ كەوتبووە ژێر كاریگەریی جوانیی گوندەكە و دەیویست هەرچی وشەی جوانی هەیە بۆ نیشاندانی گوند لە شێوەی شنەبای بەهاری ئەوێ بە گوێماندا بپژێنێ، كەچی چەندی دەیكرد ئەو شنەبای وشەیە لە زارییەوە هەڵینەدەكرد، ئومێد لەوە یارمەتی دا. گوتی:
 ((گول(بڵێ) وەك دێرەش.. ))
 زوو تێگەیشتم كە ئەو ئەبووەی جوانیی گوندەكەی روسیا لێیدابوو بە هۆی كچە رووسیەكەوە بوو، بەڵام لەجوانیی دێرەشەكەی ئومێد چەندی گەڕام چ كچم نەدیتەوە، دووریش نیە كچە لە پێكەنینەكەی ئومێد خۆی شاردبووبێتەوە و نەهاتبێتە نیگای منەوە، جارێك لێیم پرسی:
 هەبێ نەبێ لەو دێرەشە كچێكی چاو بەهاری و روومەت بەفری هەیە، وا نیە؟
 پێكەنینێك پێكەنی، دێرەش و كچ و پرسیاری لە بیرم بردەوە، ئای ئومێد چ پێكەنینێكی ناسك و شیرینی هەبوو، لە ساتی ناشتنی ئازیزانیش لەو پێكەنینە زویر نەدەبوویت، حاجی جەمالێك هەبوو ساڵی چەند رۆژێك زۆر بە جوانی لە جوانی دەدوا  رۆژێك لەو رۆژە جوانانەی ساڵ رایەڵی جوانیی گەیاندەوە پێكەنینەكەی ئومێد و گوتی:
 ((خودا هەندێ جار ئیشی زۆر لەجێ دەكا، باش نەبوو ئەو ئومێدەی بەو پێكەنینەوە بە كچی نەهێنایە ناومان دەنا هەموومان لەو دۆڵە شێت و سەرگەردان دەسووڕاینەوە.))
 ئەو دۆڵەی حاجی جەمالی چەند رۆژێك جوانناس لێیەوە عەشقی خۆی بۆ پێكەنینەكەی ئومێد دەربڕی، كانیەكی جوان وەك پێكەنینەكەی ئومێد جوانی هەبوو، ئاوێكی لەبەر دەڕۆیشت دەتگوت پێكەنینەكەی ئومێدە ، كانی بە (كانی توبە) ناسرابوو، كەوتبووە نێوان گوندی كافێ و یەكماڵە، لە یەكماڵەوەش دەبوایە چەند دەمژمێرێك بڕۆی یاڵا دەگەیشتیە دێرەشی ئومێد.. من درەنگانی بەهارێك ئومێد و كانی توبەم بە یەكەوە ناسی لە تەنیشت یەكەوەم ناسین، بەڵام ئەوە دێرەشی سپییە بە درێژایی ئەو هەموو وەرزە سپی و زەرد و سەوز و رەشە ئومێدی بە سەوزی و ئاوداری لە یادەوەریمدا هێشتۆتەوە، ئومێدیشە دێرەشی بە كراسی سپیی بووكێنیەوە لە ناو بیناییمدا داینیشاندووە و تەمەنێك لە دووكەڵ بزری ناكات… دوای ئەو هەموو ساڵە ئەوەتە ئومێد بەو پێكەنینەی كە لە هی كەس نەدەچوو لە ناو دنیایەك پێكەنین دەناسرایەوە، دێ و دەستم دەگرێ و دەمباتەوە كانی توبەی یەكتر ناسین و لەوێوە بۆ دێرەشی سپی و پەڕینەوە بە جادەی مەرگ و گەیشتن بە (زارگەلی)ی پشوو، بڕۆ بڕۆ تا دەگەیتە ئەو چیایانەی كە جەندرمەی تورك دەهاتنە ناو دووربینەوە. 
 هەر وا دەزانم دوێنێیە دارەڕای كەپرم دەكرد، لە كەپرە تەواونەكراوەكەی (ئەبو دڵشاد)یشەوە محەمەد جەزا تێیهەڵكردبووە گۆرانی، وا دەزانم ئێستایە گۆرانییەكە شیعری هێمن بوو ئەوەی دەڵێ:
 (( لێرەش لە ناو…
                          خۆشەویستم لە بیرم ناچی تاوێ..))
 ئەبو دڵشاد شەو و رۆژ ئەو گۆرانییەی لێدەدا، زیندانییەك ناوی ئەحمەد بوودەیگۆت بە ئەبو دڵشادی دەگۆت:
  پارەی تۆ هەر بۆ پاترییە..
 چەند جارێك بە چاوی خۆم چاوی پڕ لە فرمێسكی ئەبو دڵشادم دیوە، بە دیار ئەو گۆرانیەوە ورد ورد فرمێسكی هەڵدەوەراند، گۆرانیەكە چەندان جار منیشی گریاندووە، جا كێی نەگریاندووە! بەردی دەخستە باری سۆزەوە، ئێ، لەو ساتانەی كە من خەریكی دارەڕا بووم و كەوتبوومە ناو گۆرانیەكەشەوە، حەمە جەزا گۆرانیی دەگوت، ئەبو دڵشادیش رەنگە لەو ساتە فرمێسكی باراندبێت، پێكەنینێ لە كاری كردم و لە گۆرانییەكەشی هێنامە دەرێ، كەس نیە گوێی لە چەندان پێكەنینی ناسك و خۆش نەبووبێت، منیش وەك تۆ و ئەو خەڵكە، بەڵام ئەو پێكەنینە جیایە لە هەموو ئەو پێكەنینانەی بیستبووم و دواتریش بیستمن و ئێستاش دەیانبیستم… زوو بووە برادەرم.
 ئومێد دەموچاوی هەمیشە لە باری پێكەنیندا بوو، هەمیشە ئامادەبوو بۆ پێكەنین، چەندی تەماشام دەكرد لە سیمایدا منداڵێكم دەدیتەوە، ئەو كوڕە لە سیمایدا منداڵیی وەك خۆی هێشتبۆوە و گەورەی نەكردبوو، سمێڵەكەشی لە دەستكرد دەچوو، كتێبی زۆر دەخوێندەوە، بەڵام پێچەوانەی ئەو پێشمەرگانە كە خوێنەر بوون و دەیانخوێندەوە زۆر حەزی لە گەڕان بوو، ئەگەر بڵێم گەڕۆكترین پێشمەرگە بوو مەڵێن درۆیە، بە بەرپرسی بارەگای گۆتبوو:
 هەر دەرچوونێك هەبوو، من یەكەم كەسم..
 دەیانگۆت گۆتبووی:
 حەفتەیەك لە سەر یەك لە بارەگایەك بمێنمەوە گوللەیەك دەنێم بە خۆمەوە.
  هەر چەندە خەڵكی بارەگای كانی توبە بوو بەڵام كەم بەوێ دەكەوتەوە، كەممان دەدیت، هەر جارێكیش بهاتایەتەوە چەند كتێبێكی دەهێنا لە بارەگاكانیدیكەوە دەیهێنا، چەندان جار كتێبی بۆ من هێناوە، ئەو كتێبگێڕە لە نێوان بارەگاكان كتێبی دەگێڕا، ئەگەر كتێبێكی دیاریكراو تەنها لە یەك بارەگا هەبایە ئەو كتێبە لە رێی ئەو ئومێدەوە دەگەیشتە هەموو بارەگاكانیدی هیچ خوێنەرێك لێی بێ بەش نەدەبوو، كۆڵەپشتەكەی ئومێد هەمیشە پڕ لە كتێب بوو، ئەو كۆڵەپشتەی هەموو گارە و دەڤەری گارە، هەموو مەتین و دەڤەری مەتین، هەموو خواكورك و … هەموو چیاو چۆلی بادینانی دەكرد و لە پڕ دەگەیشتەوە كانی توبە و لە پێش هەمووان لە پێش من دەكرایەوە و بە دڵی خۆم كتێبم هەڵدەبژارد، جارێك رستەیەكی گوت، ئێستاشی لەگەڵ بێت ئازارم دەدات:
 وا بزانم تۆ منت هەر بۆ كتێب دەوێت!
 ناهەقی نەبوو ئەو قسەیە بكات، ئاخر هەر دەگەیشتەوە بارەگا، هێشتا ماندوێتی نەحەسابۆوە، من پرسیاری كتێبم لێیدەكرد… زۆر قسەی ئومێد تا ئێستاش بە ئاوازەی خۆیەوە لە گوێمن و ناوە ناوە بە هۆی تەلی یادێكەوە دەزرینگێنەوە، پێش نیوەڕۆ بوو یەكێك لە زیندانیەكان وا بزانم حەمە ئەبو شواربیان دەگۆتێ لە كاتی ئێشكگریی ئومێد لە نزیك تەندوورەكە خەریكی دارشكاندن بوو، دەنگی تەورەكەی شاخە و شاخ دەڕۆیشت، دووكەڵی تەندوور گەیشتبووە ئاسمانێ و ئەبو دڵشادیش هاواری لێ هەستابوو:
  زوو ئەو دووكڵە تەواوكەن، نەوەك  فڕۆكە…
 لەو كاتە دووكەڵاوی و تەوراوییە ئومێد بە كوردییە دووكەڵاوییەكەی گۆتی:
 = دەزانی شەرم دەكەم ئێشكگری لەو پیاوە بگرم!
 + بۆچی؟
 = تۆ نایناسی، ئەوە ئازاترین پێشمەرگە بوو، ئێستاش مەبەستی بێت، زیندان دەشكێنێ و دە چەك بەدەستی  وەك من و تۆ قۆڵبەست دەكا..
 + لە سەر چی گیراوە؟
 = وا بزانم هیچی لە سەر ساخ نەبۆتەوە، نازانم بۆ بەرەلڵڵای ناكەن!
 بەر لەو قسەیەی ئومێدیش ئەو پیاوە زیندانییە سەرنجی منی راكێشابوو، بە تایبەتی رۆیشتن و سەرهەڵبڕینەكەی، ئەو كاتانەی  دەرگای زیندانیان لێدەكردەوە و دەهاتە دەرێ و رێیدەكرد دەتگوت سەركردەی سەركردانە و كەس باوەڕی نەدەكرد ئەو پیاوە زیندانی بێت، بەردەوامیش بە بەرزیدا دەیڕوانی چاوی لە لووتكە بەرزەكان نەدەكردەوە ، جارێك نەمدیت سەر نەوی بكات و تەماشای عەردی بكات هەتا لە كاتی دارشكاندنیش هەر چاوی لە ئاسمانێ بوو، پیاوێكی ئاسمانی هەڵكەوتبوو ، رێك لە هەلۆی شاخان دەچوو، دەتگوت بۆ خاترانەش ئاشنایەتی لەگەڵ زەوی نیە، دەستێكی هەر بە سمێڵییەوە بوو، لێینەدەبۆوە، سمێڵیش چ سمێڵ! بە قەد سێ سمێڵی مەكسیم گۆرگی دەبوو، زۆر جار لە كاتی دارشكاندنیش دەستی لە سمێڵی نەدەكردەوە، بە یەك دەست تەوری رادەوەشاند، ئەو پیاوە كەلەگەتە زۆر بەهێز دیاربوو، بە دەستێك چواری وەكو منی تێهەڵدەدا… من رۆژ بەرۆژ خەفەتم بۆ ئەو پیاوە زیندانیە دەخوارد، خەفەتم بۆ ئەو ئەسپە سەركێشە! دەخوارد، هەر بە راستی هەندێ جار لە دیدی منەوە حەمە زیندانی لە شێوەی ئەسپێكی سەركێش خۆی نمایشدەكرد، ئەسپێكی كێوی، ئەسپێكی یاخی، ئەسپێكی بە فرت و فێڵ گیراو، پیاوێك بوو گران، زۆر گران، زۆر جیا بوو لە بەندییەكانیدی، ئەودەمانێ لەوێ چوار پێنج بەندی هەبوون، ئەحمەد عەوێنە، ئەبو جەمیل، زەردە.. ئەو ئەسپە یاخییە ئەو هەلۆ شاخییە، بڕیاریدابوو دەستەمۆ نەبێت، دەستەمۆ نەبوو، زیندان دەستەمۆی نەكرد، لە كەس نەدەترسا، منەتیشی بە كەس نەبوو، تا سێ جاریش سەلامت لێینەكردایە سەلامێكی لێنەدەكردی.. وای لێهات من شەرمم لێیدەكرد، لە ساتەكانی ئێشكگریم ئەگەر ئەو لە دەرێ با، نەمدەهێشت بە تفەنگەوە بمبینێ، وام نەدەكرد هەستبكات  چاودێریی ئەو دەكەم.. لە بیرمە ئەو رۆژەی ئازادیانكرد تووڕەیی لێدەباری، هێندەم گوێ لێبوو:
 ((ئیدی تەواو، با وا بێت.. ئەگەر خیانەتم كردبا، وا نەدەبوو، قەیناكە..))
 لە بیرمە مەلا جەلال كە خەنافسی نزیك سمێڵە گەورەكانی كەوتبوونەوە، برادەری كۆنی حەمەش بوو، گۆتیە حەمە:
 حەمە، ئەها حزب دڵی چەند فراوانە، مەمنوونی بە، وا ئازادی كردی..
 وەڵامی حەمە چ بێت باشە! هیچی نەگۆت، بەڵام پێكەنینێكی هێند تاڵی بۆی كرد، هیچ جیاوازی نەبوو لەگەڵ جڕت..
   بێ ماڵاوایی بارەگای بەجێهێشت، لە چاو ترووكانێك گەیشتە سەر ئەو بەرزاییەی كە لێیەوە بارەگا بزر دەبوو، بە دیاردەكەوت، زەردەشی لەگەڵ بوو، بە فڕین فڕیبوون، حەمە دەتگوت هەلۆیە و زەردەی چۆلەكەشی بە دواوە، حەمە ئەبو شوارب رۆیشت بارەگای زیندانیی جێهێشت.. وا بزانم كەس هێندەی من و ئومێد بە ئازادبوونی ئەو پیاوە هەلۆییە ئەو پیاوە ئەسپییە دڵخۆش نەبوون، ئەوەشم لە بیرە هێشتا هەلۆ و چۆلەكەكە هەر لە ئاقاری كانی توبە و كافێَ بوون، دوو سێ فڕۆكە گەیشتن، وا بزانم ئەو فرۆكانە پیلاتۆزیان دەگۆتنێ و مەشقكاریان لە سەر بۆردومان و كوشتار دەكرد، مەلا جەلال بە پێكەنینەوە گۆتی:
 خۆ بشارنەوە، حەمە فرۆكەی بە سەرمان وەركرد..
 مەلا جەلال وەك پیشەی هەمیشەیی خۆی خۆی گەیاندە بن تیشە بەردە گەورەكە، تیشە بەردێك لە قەدپاڵە سەختەكە لە باوەشی سێ دار بەڕووی سەر قژنەوە ملەقوتێی لەگەڵ ئاسمان دەكرد، ئەو تیشە بەردە بە هەر سێ دار بەڕووەكەشەوە مولكی مەلا جەلال بوون، زۆر جار دەیگوت:
 لە دنیایێ پیاو هێندەشی هەبێت باشە..
 مەلا جەلال لەگەڵ دەنگی فرۆكە دەگەیشتە تیشە بەردەكە و ئالیاری رادیۆ گچكە درێژكۆلەكەی بەرزدەكردەوە و   دەیخستە سەر  شەپۆلی  (f m   ) گوێی بۆ قسە و باسی ناو فڕۆكە هەڵدەخست، هەندێك جار منیش لێی نزیك دەكەوتمەوە و پێكەوەو گوێمان دەدایێ، باسوخواسەكانیش كە بە عەرەبی بوون لە چەند رستەیەك دەخولانەوە:
 ((لێیدە.. چ نابینم.. قەیناكە بیهاوێژە.. چۆلەوانیە… وا بزانم ئاژەلە، لێدە دەست مەپارێزە..))
 
 حەمە و زەردە ئازادبوون، ئەحمەد عەوێنە و ئەبو جەمیل و… مانەوە، قوڕگیان پڕ گریانە، گوێم لێبوو ئەحمەد عەوێنە دەیگوت:
 حەمە گەلەك ئاوەدان بوو، ئێرەی چۆلكرد.
  مەلا جەلال هەڵیدایێ:
  پەلەت نەبێت، حزب وەك خوا بە بەزەییە، رۆژێك دێت تۆش ئازاد بكات و وەك زەردە و حەمە بە بەر چاومانەوە لەو چیایە ئاو دیو بیت..
 ئەحمەد عەوێنە مۆڕەیەكی لێكرد:
 قسەی وا مەكە من تا مردن حزب جێناهێلم..
 ئومێدیش گوێی لەو مشتومڕەی نێوان ئەو دوو كۆنە برادەرە بوو، ئەو دوو برادەرەی ئێستا یەكیان زیندانییە و ئەویدیش ئێشكگری لێدەكات، ئومێد بە هێواشی گۆتیە من:
 + چ پێناچێت، ئەحمەد عەوێنە تاوانبار بێت..
 –  لە سەر چی گرتوویانە؟
 + بە تەواوی نازانم، بەڵام رەنگە پەیوەندی بە كێشەكەی مەمۆ وە هەبێت..
 – باشە..
 + واز لەوە بێنە.. چ كتێبكت لایە بۆم بێنەوە سبەی دەڕۆم، بە دێرەشدا دەڕۆم، رەنگە بچمە..
 – كازانتزاكی، هەر رۆمانێكی كازانتزاكی بێت..
 +  تۆ نە بە گوللە نە بە كیمیاوی نامری بەڵام رۆژێك ئەو كازانتزاكیە دەتكوژێ..
     – ئەدی خۆت بە دەستی ماركیز ناكوژرێی!
   ئومێد زۆر عەشقە ماركیز بوو، لە دە قسان دوو قسەی دەبردەوە سەر رۆمانەكانی ماركیز بە تایبەتیش رۆمانی ( خۆشەویستی لە سەردەمی كولێرا)، من ئەو رۆمانەم نەخوێندبۆوە، ئومێد د
 هەر خوێنەرێك ( خۆشەویستی لە  سەردەمی كولێرا) ی نەخوێنێتەوە خوێنەر نیە.
 منیش بە گاڵتەوە دەمگۆت:
 من خەریكە رۆمانێكی جوانتر لە ( خۆشەویستی لە سەردەمی كولێرا) بنووسم بە ناوی (پێشمەرگایەتی لە سەردەمی خۆشەویستی).
 ئومێد گۆتی:
 ناونیشانێكی جوانە..
 بۆ ئەو گاڵتەیە دەبێت بڵًێم، من ئەو كات رۆمانێك یان چیرۆكێكی درێژم بە دەستەوە بوو بەو ناونیشانە ئەو كارەش هەر لە ژێر كارگەریی قسەیەكی ئومێد بوو، بەڵام تەوام نەكرد و بزریشم كرد
         ئومێد رۆیشت ، ئومێدی تاقە برای حەفت خوشكان رۆیشت، خۆزگە قەت نەڕۆیشتبا، ئەو كاتەی ئومێد رۆیشت، ئاوێنەی یادەوەریم وەرزەكانی تێكەڵاوی یەكتر نەكردبێت، ساڵ لە كۆتایی هاوین یان سەرەتای پایز ساڵایەتی خۆی دەكرد..
   تا بە چاوی خۆم بەهار و زستانی دێرەش ئەو دێرەشەی لە دیدی ئومێدەوە جوانترین گوندی دنیایێ بوو، نەبینم و هەندێ دیمەنی ئەو دوو وەرزە نیشان نەدەمەوە، هەواڵی ئومێدم لێمەپرسن..
  سەرەتای زستانە پێدەچێت زستانی ئەمساڵ تووشترین زستانی ساڵان بێت، دەستەیەكی هەشت نۆ دە كەسین،  ئاقاری كانی توبەمان بەجێهێشت، ئێستا پێمان خستە ئاقاری گوندی یەكماڵە، یەكماڵە چەند ماڵێكە ئەوجارە رووبار رێی نەدا گوێ لە سەربوردەی یەكماڵە بگرم و پێبكەوم ئەو (یەك)ەی ئەو چەند ماڵە لە چیەوە هاتووە، پیاوێكی گوندی دەیویست یەكماڵەم  لە نووكەوە بۆ بگێڕێتەوە، رووبار نەیهێشت، هەورەكان بە ئاماژە رایانگەیاند ئەگەر درەنگتان بەسەر دابێت، رووبار تووڕە دەبێت و بواری فیلیش نادات، جاری پێشی كە ساڵ لە نێرینەی بەهارێدا ساَلایەتی خۆی دەكرد رێم بێرە بە یەكماڵەی پڕ سەرهات، یەكماڵەی سەرە رێی دێرەشی ئومێد، كەوت، بەڵام گوێم بۆ سەرهاتەكانی یەكماڵە رانەگرت، ئەوكات لە گوندەكانی دەڤەری گارە تەنێ دێرەش لە كنە من گوند بوو، لە كنە من ئەو هەقایەتە بوو خۆشتر لە هەقایەتەكانی( مام رەزا) ئەو هەقایەتانەی لە دوای پێنجەمین نوێژەوە دەست بە گێڕانەوەی دەكرا و جاری وا هەبوو دەروێش برایم بە بانگی سپێدە  هەموو هەولێری وە ئاگا دێنا كەچی مام رەزا هێشتا نەگەیشتبووە ( كڵاشم دڕا هیچم پێنەبڕا) مام رەزا پیرێكی تەمەن سەد و ئەوەندە ساڵە بوو، لە ریشیدا مووە رەشەكان لە سپییەكان زیاتر بوون، خۆیشی نەیدەزانی چەند ژنی هێناوە، دوا ژنی دەیگوت:
 ((هێندەی من بزانم حەفتی هێناوە))..
 ئەو مام رەزایە دنیا زۆر گەڕا بوو، شار نەبوو چیا نەبوو لە كوردسان نەیدیتبێت، دەیانگۆت یەكەم هەولێری بووە كە پێشمەرگایەتی بۆ شێخ مەحموود كردووە، بە پیری بەرەو پیری كۆماری مەهاباد چووبوو،  نەگەیشتبووە سەردەشت هەواڵی رووخانی كۆماری پێگەیشتبوو، دەڵێن گۆتبووی:  ئیدی بەشداری لە هیچ شۆرشێك ناكەم من سەرە خۆرە م..
 لە بیرمە باشم لە بیرە، هەر ئەو بیرهاتنەوەیەش سەلماندیەوە كە بیری منداڵی زۆر تیژە، مام رەزای سەرەخۆرەی شۆرش جارێك باسی چیای گارەی دەكرد، زۆر سەرسام بوو بە جوانیی گوندێك، ئەو دەم و دواتریش نەمزانی گوندەكە ناوی چی بوو، بەڵام ئێستا كەوتمە گومانەوە و دەڵێم دوور نیە گوندە جوانەكەی مام رەزاش هەمان گوندەكەی ئومێد بێت، دێرەش ئەو دێرەشەی وا لە پێشمانە و ئەگەر ئەو سەرماو سۆلەی زستانی گارە نەمانبەستێت و سەگەنازمان نەگاتێ، دوای چەند دەمژمێرێكی دی دەیگەیەنێ..
 ئێستا لە بەردەم بەردە كونكراوەكەین، بەردێكی گەورە زۆر گەورە لە دەو رێ بە تەلانێكەوەو بەشێكی بەدەرەوە بەشەكانی دیكەی لە بن عەردی، دەڵێی لە ترسان خۆی بە گل داپۆشیوە، ئەو بەردە هەڵكۆڵراوە، كونێكی گچكە بە حاڵ  و بە هەزار خۆ خواركردنەوە و نووشتانەوە  زەلامی پێوە دەچێت، بەڵام كە لە كونەكە دەچیە ژوورەوە فراوان دەبێت، ئەگەر فرۆكە لە ئاسمان بێت جێگەی هەموومانی لێدەبێتەوە، من جاری پێشی ئەو دەمەی دنیا كەسك كەسك دەچۆوە بە ترسەوە سەرم بەو كونەدا گرت تاوێك بوومە مێوانی، ئومێد باسی ئەو كونەشی بۆ من كردبوو، دەیگوت:
  ((جوانترین كونە فرۆكەی كە من دیتبێتم كونەكەی رێگەی دێرەشە))
 لەو كونەوە گەیشتمەوە  زۆر كونە فرۆكەی دی، زۆر سەرهاتی كونە فرۆكە هاتنەوە ناو سەرم،  منداڵ بووم هێشتا وێنەی  ئەو دارایەم نەدیتبوو كە  دوو داری دیبوو، نازانم بۆ تازیمانە بوو بۆ شایی بوو، رەنگە هەر سەردانێكی ئاساییش بووبێت، چووبووینەوە (تەڕوار)ی باپیرم ئەو گوندەی وەك دەگێڕنەوە حەفت جارچۆل بووە، سووتاوە، كاوڵ بووە هیچ جارێكیشیان باپیرم بەجێینەهێشتووە، هەموو جارێكیش یەكەم كەس بووە ئاوەدانی كردۆتەوە،لە كن باپیرم تەڕوار جوانترین گوند بوو لە دنیایێ كاتێ وەسفی وەرزەكانی ئەوێی دەكرد دەتگوت قسە لە  رازانەوەی بووكێ دەكات، كەسم نەدیتبوو وەكو باپیرم سەرسام بێت بە جوانیی جێگەیەك، مەگەر ئومێد.. ئێ، لەو سەردانەوەیەی گوند لە بیرمە بووە هاتو هاوار و هەڵات هەڵات و تێكهەڵقژانێك، بڕواناكەم كەس كەسی ناسیبێتەوە، من دایكمم نەدەناسیەوە، ئێستاش دەنگی باپیرمم لە گوێیە:
 كونە تەیارە كونە تەیارە، بگەنە كونە تەیارە..
 گوند كەوتبوو دەو كەندێك، ناو كەندێ چەند كونێكی لێبوو، هێندەم زانی من وا لە ناو كونێك لەو كونانەم و سەرم لە بن پیلی دایكمە، ئیدی بووە گرم هۆڕ و تەپ و تۆز ، . لە كونەكەی تەنیشتمانەوە، هاوار بەرزبۆوە هاوارێك رەنگە ئێستاش لە ئاسمانێ دەنگبداتەوە.. چیە! چ بووە؟!  ئەودەم هیچی تێنەگەیشتم، رەنگە ترس نەیهێشتبێت تێبگەم، دواتر لە گێڕانەوەی ئەم و ئەو كە هەزار جاریش پتر سەرهاتی هاتوهاواری كونەكەیان بۆ یەكتر و خەلكی دی دەگێڕایەوە ئەوها لە یادەوەریمدا تۆماركرا: دوای ئەوەی هەموویان دەچنە ناو كونەكە مارێكی رەش رەشتر لە كراسەكەی پلكە خەجیج دەفیشكێنێت فیشكاندنێك رەنگە دەنگی فرۆكەش ترسی وا نەخاتە دڵەوە، ئیدی كوننشینان لە ترسی دەنگی ناو كونێ ترسی دەنگی ئاسمانێ لە بیردەكەن چەند بە پڕتاو خۆیان بە كونێدا كرد بە پڕتاوتر لە كونێ هاتنە دەرێ هەموو بو سەر یەكتردا بەرببوونەوە و دەیانگۆت منداڵێك لاقی وردببوو، ئێستا تاقە كەس لە كونێ  و لە كنە ماری رەش مابێتەوە پلكە خەجیجە، ئەوەش لە ئازایەتی نەبوو، كەم كەس هەبوو هێندەی وی لە مار بترسێ، بەڵام كەسیش نەبوو وەك وی زراوی لە فڕۆكە چووبێت، كوڕەكەی بانگی كردبوو:
 دایە، وەرە دەرێ، با پێوەت نەدا.
 پلكە خەجیج گۆتبووی:
 كوڕم لێمگەڕێ، مار بمخوا خۆشترە لەوەی تەیارە بمسووتێنێ.
 ئومێدیش سەرهاتێكی وەك ئەوەی پلكە خەجیجی هەیە، ئومێد وای بۆم گێڕایەوە: لە چیای شیرین بە دیوی بارزان لە پڕدا چەند كۆپتەرێكمان لێ پەیدا بوو، خۆم هاویشتە بن كەڤرێكی بە پووش و پەلاش داپۆشراو، وەی وەی!  هەر لە بن گوێم مار فیشكاندی، بەڵام دانم بە خۆمدا گرت و بەردم بەجێنەهێشت و لە دڵی خۆم گۆتم: پێكهاتن و بەرە لەگەڵ مار دەكرێ بكرێ بەڵام لەگەڵ بەعس و فڕۆكەكانی ئەستەمە..
 هێشتا نەگەیشتبووینە ئەو پێچەی كە لە رۆیشتنێ كونە فرۆكەكە بزردەبوو لە هاتنەوەش دەهاتەوە ناو چاوت، سرووشت ئاگاداری كردینەوە كە هەورە بەفرییەكە لە سەر داكردنە، ئاگاداركردنەوەكەش بە هۆی كزە بایەكی بەفری بوو.. ئێستا لە بن پرووشەی بەفرێ تاوێ بە ئاراستەی با تاوێ دژە با ئەو هەوراز و نشێو و  پێچ و رووبارانە دەبڕین كە دوای چەند دەمژمێرێكی دی رەنگە بمانگەیەنێنە دێرەش، ئەو دێرەشەی تا ئێستا لە خەیاڵی من كەسكپۆشە، بەهاری چووی بە كەسكایەتیەكەدا چووم و هەر بە كەسكایەتیەكەیدا هاتمەوە، بەفر بەفر، دنیای سپی كرد بەفر، پێشمەرگەی سپیپۆش كرد بەفر، دەبێت دێرەشی لە چی هەڵكێشابێت بەفر! لە ناو پێشمەرگان ئەو كوڕەی قاسم مەهابادی ناوە لە چاوی من لە هەمووان بەفراویترە، وەك بڵێی پیاوێكە لە نسێ و پتر بەفر دەگرێ، ردێنی كە لەكاتی نانخواردنێ رێك دەگاتە سەر ناوكی، ئێستا  لە درەختێكی سەرقژنی ژنانی پتر بەفری گرتووە.. ئێستا بە دۆڵێكدا كە هێمنترین رووباری لە خۆ گرتووە ریدەكەین رەنگە بە پێچترین دۆڵی دنیا بێت، ناژمێردرێ چەند جار لە رووبارەكە دوور دەكەوینەوە و دێینەوە سەری، لە بیریشم نیە چەند جار لە رووباری لە هەندێ جێ ناو بەفر و لە هەندێ جێش بن بەفر پەڕینەوە و ئەو بەر و ئەو بەرمان كرد، ئەو بازبازێنە هەندێ كەڕەت بە سەر كۆلكە داری گەورە كە جێدەستی گارەنشینانی پێوە دیار بوو، هەندێ كەڕەتیش بە سەر ئەو كەڤرانەی لە ناو ئاو خەوتبوون و شان و ملیان بە دەرەوە بوو، بەهاری چووی زۆر لەو بەردە خەوتووانە لە بن ئاو هەناسەیان دەدا، هەندێك دەیانگوت دانانی ئەو بەردەبازانە لەو جێگانە بە هەرەوەزی بووە، هەرەوەزی سرووشت و گارە نشینان، هەندێ كەڕەتیش بە بازدان چە پ و راستی رووبارمان دەكرد، لەو شوێنانە كەناری چەپ و كەناری راست وەك بڵێی بەزەییان بە مرۆڤدا بە پێشمەرگەدا هاتبێتەوە، لێكدی نزیك دەكەوتنەوە..
 بەفر، بەفر، سپی سپی، تا دێ رێگەوبان سپیتر دەبێ، پێشمەرگە سپیتر، لە چاوی ئێستاوە چەند جوانە ئەو ساتانەی دنیا لە بەفر دەگیرێ، تا دێ  كەنارلێكدی نزیك دەبنەوە، كەناری سپی، كەناری بەفری، بەڵام  ئەو لێكنزیبوونەوەی كەنار پەڕینەوە لە رووبار زەحمەتتر دەكات، چ لەوە جوانترە كاتێ دوو كەنار بە یارمەتی بەفر خەریكە وەك عاشقە و ماشووقە تێكەڵی یەكدی بن! چی لەوەش ترسناكترە رێی تۆ بچێتەوە سەر ئەو تێكەڵبوونە! لەو ساتانەیە جوانییە ترسناكەكان خۆ نمایش دەكەن.. خوا نەكەردە ئەگەر  دێرەشی ئومێد  كەمێك دوورتر با ئەوا دوور نەبوو  جوانیی بەفر بۆ جوانتركردنی خۆی و بۆ بە یەكتر گەیاندنی دوو كەنار تێكەڵی خۆیمان بكات و تا بەهارێ نەبینرێینەوە، تا مردنیش قەرداری قاسمی رۆژهەڵاتیشم، دوو دنكە قەسپەكەی ئەو نەباٍ، من تیا چووبووم، خەریكبوو دنیای سپی بە رەشی خۆی نیشان بدا و لە رەشیم هەڵكێشێ، لەوێ گرنگیی قەسپم بۆ دەركەوت، زانیم تامی راستینەی قەسپ چۆنە! لە حیكمتی قەسپ گەیشتم..
 چ سپێتییەك دەگاتە ئەو سپێتییەی كە لە دێرەشی سپییەوە دەڕژێتەوە چاوەوە! ئەوەتە دێرەشی سپی، دێرەشی كپ، هەموو رەنگەكان لە سپێتی سپی بوونەتەوە، هەرچی جوولە هەیە لە كپیی دێرەش كپبوونەتەوە، تەنێ خرمە خرمی بەفرە لە بن پێی پێشمەرگە، تەنێ ئەو دووكەڵەیە لە لوولەی سەربانەكانی دێرەشە بە كەلێنی كلووە بەفردا بە ئاسماندا دەچێت، تەنێ ئەو بەفر ماڵانەیە كە لەولاوە لە دەستی چەند پیاوێكی سپیپۆش لە سپێتیدا لە جولانەوەیەكی سپی دایە… دوو دوو دابەشبووین بە سەر ماڵە سپیەكانی دێرەش، من و جیهاد بەگەڵ یەك كەوتین، كوڕێكی رەقەلە بوو پێدەچوو نەخۆشییەكی هەبێت دەبنێسا و رۆژ بە رۆژ لە كورتی دەدا، جیهاد دنیایەك شیعری عەرەبی لەبەر بوو، سەعدی یوسفی خەتم كردبوو، لە رێ ئەو كاتانەی بەیەكەوە دەڕۆیشتین هێندەی شیعر بۆم خوێندەوە دەتگوت ركابەری هەور دەكات، كەوتبوومە بن بەفر و شیعرەوە… خانەخوێ ژن و پیاوێكی پیر و دوو كچی عازەب، ژوورێكی سۆبەیی دوو پێشمەرگەی سەرمابردەلەی برسیی لە باوەش گرت، خەریكە خۆ بهاوینە ناو سۆبەوە، سۆبە سووربۆتەوە، نێلە نێلیەتی، لە دەریا تەڕترین، ببینن چ هەڵمێكمان لێ بەرزدەبێتەوە، ژنەكان چوونە ژوورەكەی دی، نیوە رووتبوونەوەیەك خۆمان رووتكردەوە، جلكەكانمان وشكبوونەوە، یان مەیلەوە وشك، هات شلە ساوار بە پیازەوە هات، وەرگەڕاینە سەر ساوار، لەو ساتانە دەبێت خواردنێك هەبێت هێندەی ساوار خۆش و بە تام! ئەدی چایە! جگەرەش لەوێ…
 ژوورێكی گەرم لە شەوی سپیی دێرەش، تا ئەو كات جوانترین چاو كە لە چاومدا درەوشابێتەوە چاوی ئەو كچە دێرەشببە بوو كە هەموو جێگەیەكی لە خوشكەكەی دەچوو جگە لە چاوی، لە روومەتیش لەو بەفریتر بوو، چاوی لە چ چاوان نەدەچوو، جوانیی هەموو چاوە جوانەكان لە چاوی ئەو كچە خانەخوێیە دەدرەوشانەوە، من تا گەرمنەبوومەوە تا تێر ساوارم نەخوارد، تا شەش حەوت چام بە سەر ساواردا نەكرد، تا ژوورەكەم بە دووكەڵی جگەرە قانگ نەدا، ئەو چاوە سحراویانەم نەهاتە چاوەوە..لەو شەوە لەو ماڵە  دنیایەك باسوخواس هاتە گۆڕێ، بە باسی ئومێدیشەوە، بەڵام بڕواناكەم قسەیەكی ئەوتۆم كردبێت، چاوەكان نەیانهێشت چ بڵێم..ئەو چاوانە چ بوون خودایە! كەسك كەسك لە بەهاری دێرەش كەسكتر، ئەو بەهارەی دیتم و رەنگە چیدی نەیبینمەوە، ئەو بەهارەی ئومێد  كوردی و عەرەبیی تێكەڵاو دەكرد هێشتا نەیدەتوانی لچكێك لە كەسكایەتیی نیشانبدات، بەهاری چووی رەنگە ئەو كچەم دیتبێت، رەنگە لە دوورەوە دیتبێتم، نا بڕوا ناكەم چاوم بە چاوی كەوتبێت، ئەو چاوانە هی ئەوە نین تا تەمەنیش تەواو دەبێت لە چاوتدا بكوژێنەوە، چ چرایەكی كەسكە ئەو چاوانە! بەهاری دێرەش لە چاو ئەو چاوانە دەڵێی پایز لێیداوە.. جیهاد جار جارە بە ئاگای دەهێنامەوە، دەستمی دەگرت و لە ناوە چاوەكان دەریدەهێنام، ئا من كەوتبوومە ناو چاوی كچە دێرەشییەكەوە، ئاگام لە خۆم نەمابوو، چاوەكان لە چاوی جیهادیشیان دابوو، بەڵام ئەو لە من خۆراگرتر بوو، وەك من نەبوو هۆشی لە دەستنەدابوو، جیهاد بە عەرەبی گۆتی:
 ئاگاداربە، دەنا سەراو سەر دەكەویە ناوی و دەقەومێ..
 بە عەرەبیەكی دووكەڵاوی وا بزانم گۆتم:
 چ بكەم خۆم لە دەستی خۆم نەماوم.
 جیهاد لە سەری نەڕۆیشت، پیاوەكە زۆر حەزی دەكرد لەگەڵ جیهاد بدوێ، كەسیشیان زمانی ئەویدیان نەدەزانی، بە ناچاری دەبوو كاری وەرگێڕان بكەم، وەرگێڕانێكی چەوت و گێڕ، پیاوە دەیپرسی:
 + عەرەبیش دەبنە پێشمەرگە! من لەوە تێناگەم.
  نازانم پرسیارەكەم چۆن چۆنی بۆ جیهاد كردە عەرەبی بەڵام وەڵامەكەی جیهادم بۆ خانەخوێ ئەوها كردە كوردی:
 – سەدام كارێكی وەهای نەكردووە،وا بە ئاسانی لە شتەكان تێبگەین..
 + باشە ئەوە هی مە دیارە، سەربەخۆییمان دەوێ، حوكمیزاتیمان دەوێ، بەس بە من بڵێ ئەنگۆ چیتان دەوێ.
 – هی مەش دیارە دەمانەوێ سەدام برووخێ
 + ئێ، ئێ، ئێمەش دەمانەوێ برووخێ، قسەی من لەوەیە ئێوە بۆچی دەتانەوێ برووخێ؟
 – چونكە زۆردارە
 + تێگەیشتم..
 قسە و باس زۆر كرا، زۆر بابەت هاتنە ناو قسانەوە بە كیمیاییشەوە، ئەوەی لە بیرمە خانەخوێ دەیگوت:
 هیچ شتێك كوردی قڕنەكرد بەڵام ئەو بەڵایە رەنگە قڕی بكات..
 من گوتم:
 نا نا ئەوەش قڕی ناكات، هێندە جێی مەترسی نیە..
 خانەخوێ گوتی:
 تو چ دبێژی برا، نەترسان ل كیمیا كەرایەتییە، خودێ كەرژی ل كیمیا دەترسی..
 لە دڵی خۆم گوتم:
 بە خودای دیارە من لە كەریش كەرترم.
  تیچاوێكم هەر لەسەر چاوە بەهارییەكان بوو ئەو بەهارەی لە زستانی دێرەشێ لە سەر بەفرێ لە چاوی من كەسك كەسك دەچۆوە، چاوەكان منیان داگیركردبوو، راستە لەو دانیشتنە ئێوارەییە كاری وەرگێڕان بە من سپاردرابوو، بەڵام هێندە ئاگام لە وان نەبوو رەنگە زۆرواتام بۆیان لنگاوقووچ كردبێتەوە، ئاخر سەرەڕای  بزربوونم لە ناوە چاوە بەهارییەكان، نە عەرەبییەكەم باش بوو نە لە كوردییەكەی خانەخوێش باش تێدەگەیشتم… چاوەكان ئای چاوەكان! ئێستا هەموو لە شیرنەی خەوێن، دێرەش خەوتووە، تەنها من و سەگەكان بەئاگاین،ئەوان رەنگە بۆنی گورگیان كردبێت بۆیە خەو ناچێتە چاویان، منیش چاوێ خەوی لە چاوم تاراندووە، چاوێك وا لە ژوورەكەی تەنیشتم رەنگە خەوتبێت، ئەو چاوانەی هەر كەسێك بیانبینێ جگە لە جیهاد خەوی لێ تار دەبێت، باشە بۆچی تا ئێستا كەس باسی ئەو كچەی نەكردووە، چۆن ناوی گونداوگوند نەڕۆیشتووە، سەیرە ئومێد چۆن باسی ئەو كچەی بۆ من نەكردووە، نا، هەبێت نەبێت ئومێد بە هۆی ئەو كچەوە دێرەشی خۆشویستووە، ئومێد عاشقی ئەو چاوە بەهارییانە و ئەو روومەتە بەفرییانە بووە، ئەو كچە جوانترین چوار وەرزەی ساڵە…
 ئەو بەفرە چی بوو، چی بە من كرد، ئەگەر نەباریبا، ئێمە لە دێرەش نەدەماینەوە و لە جادە پەریبووینەوە، بەفر نەبا تووشی ئەو چاوانە نەدەبووم، خودایە لە داوی ئەو چاوانەم دەربازكە، ئەو چاوانەی دیوارێكمان بەینە ، تاریكیمان بەینە كەچی لە گلۆپە گەشەكانی ئامێدی گەشتر لە چاوم دەدرەوشێنەوە، ئەو ئامێدیەی لەو پێچە بسووڕێیتەوە بە چراخانی دێتە چاوتەوە، ئەو چاوانە چیم بەسەر دێنن، چ كەتنێكیان لە چاودایە ئەو چاوانە! ئەو چاوە كەسكانە، ئەو شەوە لە چاوی من هەموو شتێك بە بەفریشەوە كەسك دەنوێنێ چ شەوێكی كەسكە ئەو شەوە، چ شەوێكی ترسناكە ، چ شەوێكی ئارامبەخشە ئەو شەوە، ئەگەر بەفر نەبا ئەو شەوە كەسكەم نەدەیت…رەنگە زۆری نەمابێت بەیان بدات، كاتژمێرەكەشم لە ناو بەفرێ ئاوی دزی و وەستا، نازانم جاری چەندەمینە بێمە دەرێ و تەماشای بەفر بكەم، خانەخوێشم هەراسان كردووە هێندەی دەنگ لە دەرگاوە بێنم، بەوەی باشە ئەو وا تێگەیشتووە كە تووشی سكچوون هاتووم، نازانێ كێشەی من دڵچوونە نەك سكچوون، دێرەش دوو دنیایە، شەوی دێرەش دوو شەوە، دنیای دەرەوە، شەوی دەرەوە سپی سپی، سارد سارد، دنیای ژوورێ شەوی ژوورێ كەسك كەسك، گەرم گەرم..ئەو شەوە هەر دەپاڕامەوە نازانم لە كێ دەپاڕامەوە كە خودا لەو كچە بگۆڕێ و بە تی چاوێ  وەڵامی تی چاوێكی من بداتەوە، دەمویست بە هەر شێوەیەك بێت لەو كچە نزیك بكەومەوە، ئەگەر نەكەوتبمە باری زێدەڕۆییەوە، وا بزانم دوعای ئەوەم دەكرد ئەو شەوە باوكی كچە لە هۆش بچێ و هەتا سبەی بە ئاگانەیەتەوە دایك و خوشكەكەشی لەوە خراپتریان بەسەر بێت بۆ ئەوەی خۆم بگەینمە ژوورەكەی دی ئەو ژوورەی مەستترین چاو، شەڕاویترین چاو، بەهاریترین چاوی لە خەو گرتووە.. نا، پێناچێ لەگەڵ ئەو كچە هیچ بە هیچ بكەم، ئاخر لە ئێوارەكەیەوە تا ماڵنووستنان من چاوم لە چاوی هەڵنەگرت، چ ئاماژەیەكی عەشق نەما  بە ئاماژە بایی و بارانیەكانەوە بۆی نەكەم، كەچی لە كنە وی نە با بوو نە باران، ئەو كچەی هەستمدەكرد هەرچی گەرمایی دنیایە لە لەشیدایە چەند سارد و سڕ بوو لە ئاستی من… 
 
 چاوە كەسكەكان خەوتوون، دێرەش خەوتووە، بەفریش خەوت، هەور خەوت، دنیا خەو بردیەوە هەر من و سەگێگ بێدارین و خەو نامانباتەوە، سەگێك پاسەوانی لە من دەكات هەر جارێك دەچمە دەرێ حەپەیەك دەكات، من ئەو حەپەیە وا لێك دەدەمەوە كە دەڵێ سەگەكە بە من دەڵێ: مەترسە، تەنیا نیت، من لەگەڵتم، باشە من بۆچی هێندە دەرێ و ژوورێ دەكەم؟ دواتر ئەو پرسیارەم لە خۆم دەكرد، ئێستاش وەڵامێكی لەجێم دەستنەكەوت، تۆ بڵێی دەستپێكی عەشق بووبێت!.. لە بیرمە دوعای عاشقانەم دەخوێند و دەمگوت: تا حەفتەیەكی دی هەر بەفر بێت و لێنەكاتەوە، هەرچی رێگە لە دێرەش دەبێتەوە، هەرچی رێگە لە دێرەش دەكاتەوە بە بەژن بەفری تێكات و رێبەندانێ دنیا بگرێتەوە، بەلكو من لەو ماڵە بمێنمەوە و بە تەواوی لە ناو چاوە كەسكەكان بتوێمەوە، دەمگوت ئێ ئەوە خوایە، دڵی ئەو چاو بەهارییە نەرم بێت  و جێیەك لەو بەهاری ژیانە با هێندەی جێپەنجەیەكیش بێت تام بكەم، ئەو كچە ئومێدییە، ئومێدی لە بیربردمەوە، من دەمگوت بەس بگەمە دێرەش تا سەرێك لە ئومێد نەدەم، سەر بەهیچ كوێیەكدا ناكەم، بیر لە هیچ شتێك ناكەمەوە، جاری چووی لە دەستمچوو سەردانی بكەم، ئەگەر چەند خولیایەك، چەند دیمەنێكی ئەو شەوەم نەگێڕمەوە هەست بە هەڵاتن دەكەم، هەڵاتن لە خۆم، هەڵاتن لەو گێڕانەوەیەی كە دەبێت بیگێڕمەوە،…
 بە خۆم نەدەوەستام، چووم چووم، چوومە بەر  دەرگا، ئێ ئەوە خوایە لە درزی دەرگاوە بیبینم، چاو بەهاری لە خەوێدا ببینم، ژوور تاریك بوو، نا كەسك بوو، هیچم نەدیت، دەزانن من چ باوەڕم بەو  بێ ئەمەكی و خیانەتە نەبوو كە زۆر قسەی لێوە دەكرا، ئەوەی كە ئەگەر لە ماڵێك مێوان بوویت خزمەتیان كردی ((نابێت، بە خراپ تەماشای كچەكانیان بكەیت! )) خراپ لەو رستەیە لای من رێك واتای عەشق دەدا، بۆیە زۆر ئاساییە، زۆر بە خراپ تەماشای كچان بكەیت، من دەمویست لە درزی دەرگاوە بە خراپ تەماشای ئەو كچە چاو كەسكە بكەم، ئەو كچەی سەر لە ئێوارە تا رۆیشتە ژوورەكەی دی چاوم لە سەری هەڵنەدەگرت، ئەویش هیچ وەڵامێكی نەبوو، نە بە خراپ نە بە باش، هەر دەتگوت منی نەدیتووە… بەفر دەمێكە لێیكردۆتەوە، سپیترین شەو شەوی دێرەشە، كەسكترین شەو شەوی ئەو ژوورەیە كە چاو كەسك لێی خەوتووە، دنیا هەمووی نووستووە، تەنها من و سەگێك بە ئاگاین، من دەڵێی  ئەو شەو ئێشكگریی لە دێرەش دەكەم دەڵێی سەگكەش ئێشكگری لە من دەكات.. گوێم لە دەنگی دەرگا بوو، لەو كاتە من لە سەر جێگاكەی خۆم جگەرەم دەكێشا، یەكسەر هاتمە لای دەرگا، دوعام كرد چاو كەسك بێت، هەو بوو، شەوی دێرەش رووناكە، كەسكایی دەناسرێتەوە، كچ دەناسرێتەوە، دیار بوو ئیشی سەرئاوی هەبوو، هەر دوو ژوور خەوتبوون، تەنها من و ئەو نەبێت، چوومە دەرێ، لە پێش دەرگای ئەوان، لە بەر بێراییەكە راوەستام، هاتەوە، نەمكردە نامەردی باوەشم كردەوە، باوەشێك وام هەستكرد جێگەی كۆمەڵێك كچی تێدا دەبۆوە، ئەها ئێستا ئەو كچە بەهارییە لەو شەوە بەفرییە، دێتە باوەشم، لەو باوەشگرتنە وەرزەكان تێكەڵدەبن و ئەوەی ناشێت ببێت، دەبێت…. كچە هات هات، ئێستا هەر بستێكی ماوە بگاتە  ناو باوەشم، چ روویدا خودایە! خۆی نەوی كرد، بە بن باڵمدا ئاودیوی دەرگا بوو، زۆر بە هێواشیش دەرگاكەی داخست، من هەر لەوێ باوەشم كردۆتەوە، رەنگە ئەو خەویشی لێكەوتبێتەوە، ناتوانم ئەو ساتانەی خۆم بگێڕمەوە، ئیدی نازانم چیم بەسەرداهات، دواتر لەبەر خۆمەوە دەمگوت، ئەو كچە چ كچێكە خودایە، خۆ هەر جونێكیشی نەدا! ئیدی  هاتمەوە ژوورێ ، لە بیرمە گوتم:
  سەگەكە بخەوە، منیش دەخەوم..
 سەگ زانی درۆدەكەم، من چەند خەوتم ئەویش هێندە… لە هەمووی سەیرتر بەیانی كە هەستاین، كچە لە ئێوارەكەی ئاساییتر بوو، چەندی تەماشام كرد هیچ، هەر هیچ رووینەدابوو، لەبەر خۆمەوە گوتم: ئەگەر ئەو كچە شێت نەبێت، من لە تەمەنی خۆم لە ژن تێناگەم و تەواو…
 هێشتا لە نانی سبەینێ نەببوووینەوە باران دایكرد، ئەوجا وەرە لە توانەوەی بەفر وردبەوە، هەستم دەكرد منیش وەك بەفرەكە دەتوێمەوە، زۆری نەبرد دنیا بووە لیتاو، دوای تاوێك باران لێیكردەوە، هەور نەما، ئاسمانێك بە دیاركەوت، روون روون وەك رووی كچە چاو كەسكەكە روون، من ئەو روونبوونەوەیەی ئاسمانم بە دڵ نەبوو، ئەو گۆڕانە كتوپڕەی بە سەر سرووشتی دێرەشدا هات بە دڵم نەبوو، دەمویست پتر لە دێرەش بمێنمەوە، مانەوە لە پێناوی سەردانی ئومێد نا، مانەوە بۆ مەبەستی گەیشتن بە كچە بەهارییەكە، ئەو كچەی دڵنیاش بووم كە نایگەمێ، بەڵام چ دەكەیت لەگەڵ دڵ، وای دەخواست..
 لە دێرەشەوە بە دیوی شۆڕبوونەوەدا شۆڕبووینەوە، ئاسمان روون روون ، ئەوەی نیە هەورە، قەت لە زستانێ ئاسمانی وا روونم نەدیوە، زەویش یەك قوڕولیتەیە، كەر بە كەرایەتیی خۆی خۆی لێی نادا، بەڵام پێشمەرگە رێی داگرتووە و دەڕوا، شلپۆهۆڕە، پێڵاو دەڵێی تایەی تراكتۆرە قوڕ دەهاوێ، قاسم وەك چۆن دوێنێ لە هەموومان بەفراویتر بوو، ئەوڕۆش لە هەموومان قوڕاویترە، ریشی دوێنێ بەفری گرتبوو ئەمڕۆ قوڕ، حەیف! وێنەگرێك نەبوو، وێنەی پێشمەرگەی قوڕاوی بگرێت، لەو رێوبانە ئێمە قوڕاویترین پێشمەرگە بووین.. بڕۆ، بڕۆ، هەر  بڕۆ، گەیشتینە رووبارەكە، رووبار چ رووبار! هاشە هاشە، نا نازانم دەنگی ئەو رووبارە چۆن بوو، لە دەنگی رووبار نەدەچوو، راستی ناونانی دەنگی رووبار كارێكی نەكردەیە، هەر جارەی، یان لە هەر گوێراگرتنێكدا دەنگێك دەدا جیا لەوەی پێشوو، ئێ لە دەنگ گەڕێ، بیرێك لە پەڕینەوە بكەوە، بەهاری چووی بە سانایی پەریمەوە، بەڵام ئێستا زستانە، دنیایەك بەفر باریوە و دەریایەك بارانیشی بەسەردا كردووە و هەموو ئەوانەش رژاونەتە ئەو رووبارەوە، دیتمانەوە ئەو پردە دارینەمان دیتەوە كە جگە لە پێشمەرگە كەس نیە متمانەی پێبكات، پرد چ پرد، هەر پێشمەرگەیە ناوی پردی لێناوە دەنا بەس پرد نیە، لە جێگەیكی رووبار كە هەردوو كەنار لە بەر خاتری پێشمەرگە كەمێك لێكدی نزیككەوتوونەتەوە، دارێكی ئەستووری درێژ هەردوو كەناری بەیەك گەیاندووە، لە بن دارەكەش لە دوو جێگە دوو گابەردی گەورە لە سەر شانی خۆیان داریان راگرتووە،.. ئەوتا لە دەو رووبار بە دبار پردی ترس راوەستاوین، حەزمكرد ئەو پردە ناو بنێم پردی ترس یان پردی پێشمەرگە، یان پردی سیرات، بە راستی پردێكی ترسناكە، دارەكە هەر ئەوەتە بە دەرەوەیە، دەزانی چ ئاوێك هەستاوە! چەندی بیری لێدەكەمەوە،  ئەوە نیم بتوانم لێیبدەم، ئەوە یەكەم جارمە تووشی پرد و پەڕینەوە و رووباری ئەوها بم، باشە دەبێت ئەوانیدیش وەك من بترسێن! تەماشای سیمایانم دەكرد، چ ترسم نەخوێندەوە، رەنگە ماندوێتیش ترسی شاردبێتەوە،… هەر هێندەم زانی كندڕێكی درێژیان دەر هێنا،  سەرێكیان توند لە سینگ و پشتی پێشمەرگەیەكیان بە ست، ناوی ئەو پێشمەرگەیەم لەبیر نەماوە، سەرەكەیدیش لای ئەوانیدی، ئێ، پێشمەرگە بە گاگۆڵە لێیدا لە پردی دا، هێواش هێواش بە سەر دارەكەدا دەڕۆیی، لە دەواوەش كندرەكەیان لە دووی دەدا، ئۆخەیش گەیشتە ئەو بەر، كندرەكەی لە خۆی كردەوە، نۆرەی یەكی دی هات، ئەویش پەڕیەوە، من وا بزانم چوارەم كەس بووم لە پردی ترسم دا، ئای ترسام خودایە، هەستمدەكرد وا لە سەر پردی (سیرات) دەپەڕمەوە، ئێستاش نازانم چۆن نەكەوتم، چۆن پەڕیمەوە، ئەوەی دوای من هات، هێشتا  نەگەیشتبووە نیوەی رووبار، كەوتە ئاوەوە، بەڵام هێندەی بڵێی یەك و دوو رایانكێشایە دەرەوە و هێندەی نەبرد هاتەوە سەرە خۆ و ئەو جارە بە ئاسانی پەڕیەوە، ئەو كاتەی ئەو كوڕە پێی رۆیی و كەوتە رووبارەوە، دوا پێشمەرگە خۆی خۆی بەستایەوە، سەرەكەی دی لای ئێمە بوو,, دوای پەڕینەوە بە بیرم هاتەوە كە ئومێد باسی كندر و پرد و زستان و  پەڕینەوەی ئێرەی بۆم كردووە،   پشووێكی باشمان دا، نان و خورمایەكی خۆشمان خوارد، بە رێكەوە.. 
 تا لە رووبار زۆر دوور نەكەوتووینەتەوە، هەندێ قسەی سەر رووبار یان هەندێ دالغە و بیركردنەوەی رووباری هەن حەزم لە گێڕانەوەیانە، لە كاتی پەڕینەوە بە سەر پردی سیرات، یەكێك لە پێشمەرگەكان رازی نەبوو ببەسترێتەوە و بێ كندڕ و هەر بە فشە پەڕیەوە، ئەو كوڕە لە چاوی منەوە چەند قارەمان بوو، ئەگەر ناویم لەیاد با، لەم گێڕانەوەیە قارەمانم بە ناوەكەیەوە دەلكاند، ئەو قارەمان بوو، بێ خۆبەستنەوە  لە پردی سیرات پەڕیەوە، منیش ئەگەر هەبا بە سێ كندر خۆم دەبەستەوە، ئەنگۆ نازانن چ رووبار و پردێكی ترسناك بوو! رەنگە ترسان بەو رادەیەش جێی قسە بێت، چونكێ دواتر كاتێ جار و بار ئەو پرد و پەڕینەوەیە دەهاتە ناو قسانەوە، بەلای هەندێكەوە پەڕینەوەیەكی ئاسایی و ئاسان بوو، بەڵام هەبوو دەیگۆت:
  بە راستی ترسناكترین پەڕینەوە لە ژیان پەڕینەوە ئەو رۆژە بوو..
 ئەوە لەوێ، كەمێك خوارتر لە پردی سیرات، بە دوورایی هەر نیو كاتژمێرێك، لە بیرمان بێت دووراییەكان هەموو دووراییەكان بە پێوانەی پێ  نەك هی ئەسپسواری و ماشێن و پاپۆڕ و ئەو شتانە، پردێكی باش هەبوو، هەر مرۆڤ نا كەری بارهەڵگریش دەیوێرا خۆی لێدا، خۆ ئەگەر ئەو كاتژمێرە بكەیتە یەك كاتژمێر دەگەیتە پردێك زیلیشی بەسەردا دەڕوا، جادەی قیڕتاوە، بەڵام چ دەكەیت لەگەڵ مۆڵگەی جاش و سەربازان! چ دەكەیت لەگەڵ پێشمەرگایەتی! نازانم كێ دایهێنا! لە بیرمە لەوێ، لە بەراوردكردنی نێوان ئەو پردانە تووشی نائومێدی و خۆخواردنەوەیەكی سەیر هاتم، رەشبینی لە خۆی هەڵكێشام، رەشبینییەك ئەلبێركامۆش لە تەمەنی خۆی تووشی رەشبینیی لەو تەرزە نەهاتووە، فشەم هات، بە خۆم و بە پێشمەرگایەتی و بە دنیا، هەستم كرد ئەو رێگایەی من گرتوومە رێك رێگای كەرایەتییە، لەبیرمە قسەیەكی سارتەر یان هی برادەرێكی سارتەرم بیركەوتەوە، وا بزانم ئەوهایە یان نزیكە لەوە(( هەموو رێگاكان بە هەوادا دەڕۆن))، هەر ئەو قسەیەش كە بە لای هەندێ كەسەوە رەشبینترین دەربڕینە، بۆ من پێچەوانە كەوتەوە و ورەی بەبەردامەوە، رێگەم گرتەوە..
 بڕۆ، بڕۆ، بە بن تیشكی كزی رۆژ و بە ناو قوڕ و لیتەدا بڕۆ، تەواوێك لەرووبار دووركەوتینەوە، جادەمان لێ بەدیار كەوت، وا بەرەو جادە هەیـپەی لێدەكەین، ئەگەر ئامێدی نەبا، نەمدەزانی ئێرە كوێی دنیایە، لە پێشمان بە لای چەپ لەو بەرزاییەی كە كەس نازانێت چەند بەرزە، ئامێدی كەوتۆتە ئەوێ، لای راستمان نازانم كێندەرێیە، پێشمان دوای پەڕینەوە لە جادە هەورازەیەك دێتە رێ، هەورازەیەكی سەخت، بەهاری چووی  سەخت بوو، بڕینی ئەو هەورازەیە گەیشتن بە زارگەلیە، گوندێكی جوان جوان، گوندێكی كەسك كەسك، بەهاری چووی كەسك بوو، بەڵام نەدەگەیشتە كەسكایی دێرەش، من شەوێك لەزارگەلی ماومەتەوە.. دەمەو عەسرە، گردۆلكەكەی سەر جادە دیاركەوت، گردۆلكەی جاشان، پڕیەتی لە جاش، بەهاری چووی رێك لێرەوە بە دووربین تەماشای ئەو جاشانەم كرد، بە دەوری رەبیەكە پەرتببوون و پێدەچوو تەماشای دنیا بكەن، پێش ئەوەی هیچ هەنگاوێكی دی بهاوێژم دەبێت قسەیەكیش لە دووربین بكەم، بڕوا ناكەم لە دنیایێ هیچ منداڵێك هیچ پێشمەرگەیەك هیچ جاش و سەربازێك، هیچ قاچاخچیەك هیچ گەڕۆكێك هێندەی من حەز لە دووربین بكات، هەر لەو رۆژەوەی بە شاخ كەوتم لە هەوڵی بەدەستخستنی دووربینێك بووم، دەمگوت ئەوڕۆ نا سبەی دەبمە خاوەن دووربینێك هەزار ئەوڕۆ رۆیشت و هەزار سبەی هات من نەبوومە خاوەن دووربین و  نەبوومێ و نەبوومێ، نەبێتە درۆ رۆژێك دووربینێكم پەیدا كرد بەڵام نەگەیشتە ئێوارێ، هێشتا تەماشای هیچ جێگەیەكی دنیام پێنەكردبوو برادەرێك بردی و ئێستاش نەیهێناوە..
 بەرە بەرە لە جاشان نزیك دەبینەوە، ترسمان نیە، رێكەوتنێك لە نێوان ئێمەو ئەو جاشانە هەیە، ئەو رێككەوتنە كێ واژۆی كردووە ئاگادار نیم، من هەر هێندە دەزانم ئەو جاشانە تەقەمان لێناكەن، ئێمەش هەروەها، نە ئەوان هەقیان لە ئێمەیە نەئێمەش، بە تەنیشتیاندا دەڕۆین و سەری خۆمان شۆڕدەكەینەوە، ئەوانیش خۆیان بە شتێكەوە خەریك دەكەن، تەماشامان ناكەن، ئا نە ئێمە ئەوان دەبینین نە ئەوان ئێمە دەبینن، رێككەوتنەكە ئەوهایە، چۆنی دەڵێم ئەوهایە، بەهاری چووی ئەوهابوو، ئێستاش دەبێت ئەوهابێت، چونكە وەكو دەڵێن رێككەوتنەكە درێژەی هەیە، بۆیە بێ ترس بەرەو جادە و گردۆلكەی جاشان دەڕۆین، هەر دەستەی ئێمە نا هەر دەستەیەكی پێشمەرگە رێی بەو رێیە بكەوێت، هەمان رێككەوتنی لەگەڵ ئەو جاشانە هەیە، لە یاد<

Previous
Next

Leave a Reply