Skip to Content

Monday, November 30th, 2020

کاتێک که‌ ؛ متمانه‌ ده‌کوژرێت…!

Be First!
by June 23, 2009 گشتی

کاتێک که‌ ؛ متمانه‌ ده‌کوژرێت…!
کامه‌ران عه‌زیز
Kamaran91@gmail.com
 

کاتێک متمانه‌ ده‌کوژریت ، ڕاستگۆیی ده‌مرێت .. په‌یوه‌ندی و دیالۆگ هه‌ڵده‌وه‌شێت … ئینتما مانای نامێنێت …  سۆز و دڵسۆزی ده‌بێته‌  ڕق … هیوا و ئامانجه‌ هاوبه‌شه‌کان ون ده‌بن … ، ڕێڕه‌وی  ململانێ ده‌گۆرێت به‌ شه‌ڕ و جه‌نگ ، فه‌زای  جه‌نگ هه‌موو سات ئاماده‌ ده‌بێت..!   په‌یوه‌ندیه‌کان  بۆنی  خوێن ده‌گرن  ، هه‌موو  به‌رامبه‌ر به‌ یه‌کدی   ده‌بنه‌ جه‌نگاوه‌ر بۆ جه‌نگێکی بێ ده‌نگ یان ده‌نگدار ، بۆ جه‌نگێکی بێ چه‌ک و چه‌کدار  ، بۆ جه‌نگێک که‌ تێیدا دۆست و دوژمن  یه‌ک ڕوخسار و یه‌ک ڕه‌نگ  وه‌رده‌گرن ، جه‌نگێک  له‌ تاریکیدا  ، جه‌نگێکی کوێرانه  ، جه‌نگێکی بێ ئامانج، جه‌نگێکی بێ ناونیشان  ،  جه‌نگێکی ئه‌ناشی ، جه‌نگێک  به‌بێ ئاراسته‌ و به‌بێ  به‌رامبه‌ری ئه‌سڵی ..!                                

   متمانه‌  وه‌ک هه‌ستێک :

 ‌  متمانه‌ ئه‌و هه‌سته‌یه‌‌  ، ئه‌و هه‌ڵوێسته‌یه‌ ئه‌و ڕۆحه‌یه‌  که‌  مرۆڤه‌کان  له‌ په‌یوه‌ندیه‌کانی خۆیاندا ده‌یبه‌خشن به‌ یه‌کدی  ، بۆ دروستکردنی  گیانی  سۆزداری و هاوکاری و لێبورده‌یی ، تا بتوانن ژیان بۆ یه‌کدی ئاسان  و شیرین بکه‌ن ، متمانه‌ پیشاندان و  سه‌لماندنی هه‌ست و نه‌ستی هاوژیانی نێوان هاوڵاتیانه‌ ،   متمانه‌ کاردانه‌وه‌ و پیشاندانی  هه‌ستی ڕێزداری‌‌‌ ‌مرۆکانه‌ ‌ به‌رامبه‌ر به نرخی مرۆیی‌ یه‌کدی ، متمانه‌ دڵنیاییه‌کی  ڕه‌هایه‌ له‌ نێو چوارچێوه‌ و سنوری په‌یوه‌ندیه‌کانی ئه‌مڕۆدا ،  به‌بێ بونی  ئێستاو  ئاینده ‌ متمانه‌ مانای نی‌یه‌   ، واتا بونی متمانه‌ له‌ ئێستادا  گه‌ره‌نتی ئاینده‌یه‌کی ئارام و جێگیر ده‌دات  ،  متمانه‌ پردێکی توندی  به‌رینه‌ بۆ په‌ڕینه‌وه‌ و گۆڕینه‌وه‌ ی  به‌رده‌وامی  گفتوگۆ و ململانێ‌ی  نێو په‌یوه‌ندیه‌کانی  کۆمه‌ڵگا به گشتی  ، وه‌ په‌یوه‌ندی نێوان سه‌رۆک و ده‌سته‌ڵات و تاکه‌کانی کۆمه‌ڵگا به‌ تایبه‌تی ،  متمانه‌ ده‌بێته‌ هۆی مانه‌وه‌ی هاوپشتی وهاوچاره‌یی له‌ پێناو پاراستن و به‌رگری له‌  مه‌هام و به‌ها هاوبه‌شه‌کانی هه‌رمیلله‌ت و نه‌ته‌وه‌یه‌ک  ، متمانه‌ زامنی  ڕێگا گرتنی   توند و تیژی و توڕه‌یی و به‌گژاچونی  نێوان هه‌موو په‌یوه‌ندیه‌کانه‌ …! متمانه‌ ‌  ده‌بێته‌ هۆی نه‌مانی  ترس و گومان و دڵه‌ڕاوکێ   له‌  ده‌روونی هه‌موو  جۆره‌  په‌یوه‌ندیه‌کانی  نیو کۆمه‌ڵگا  ، به‌ کورتی متمانه‌ به‌شێکه‌  له‌  بزوێنه‌ر و هاندانی مرۆکان بۆ به‌رده‌وامی ژیان . 
 
چۆن متمانه ده‌کوژرێت ؟!

  هه‌ر گروپێک .. خێڵێک .. میئلله‌تێک و نه‌ته‌وه‌یه‌یه‌ک .. کۆمه‌ڵێک مرۆ که‌ له هه‌ر ژینگه‌یه‌ک .. له‌ هه‌ر وڵاتێک  له‌ هه‌ر نیشتمانێکدا نیشته‌جێ ده‌بن  ، ئه‌وا  ( سامانی هاوبه‌ش ، ده‌سته‌ڵاتی هاوبه‌ش ، مێژووی هاوبه‌ش ، زمانی هاوبه‌ش  ، ئاین و باوه‌ڕ و کولتورو نه‌ریت و مۆڕالی  هاوبه‌ش   ، کاری هاوبه‌ش ، به‌رژه‌وه‌ندی هاوبه‌ش ، ئامانجی ئێستا و ئاینده‌ی هاوبه‌ش ، یاسای هاوبه‌ش ،  پڕ نسیب و نۆرمی هاوبه‌ش ، ترسی هاوبه‌ش ، هێزو به‌رگری هاوبه‌ش ، دوژمنی هاوبه‌ش  ، ململانێ‌ی هاوبه‌ش  ، به‌ کورتی  ژیانی هاوبه‌ش…هتد ) ‌ کۆیان ده‌کاته‌وه‌  له‌ پێناوی مانه‌وه‌ و ژیان کردن ، ئه‌م  ژیان کردنه‌ش پێویستی به‌ پلان وبه‌رنامه‌ و  ڕێکخستن و   به‌ڕێوه‌ بردنی هاوبه‌شه‌ ، له‌ تاکێکه‌وه‌  بۆ گروپ  بۆ  کۆمه‌ڵگا و ده‌سته‌ ڵات   ، چونکه‌  به‌ شێوه‌یه‌کی گشتی  ژیانی هاوبه‌ش له‌ ژینگه‌یه‌کی هاوبه‌شدا ، واتا به‌هره‌مه‌ند بونی هاوڵاتیان له‌ به‌رژه وه‌‌ندیی کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی و ئابوری‌‌ هاوبه‌ش ،  بێ به‌ش بونی هه‌ر تاک و گروپێک له‌و چوارچێوه‌ هاوبه‌شیه‌دا ده‌بێته‌ هۆی دروستبونی پرسیار و گومان ، کینه‌ ، نامۆیی ، بێ ئومێدی ، بێ متمانه‌یی ، بێ متمانه‌یه‌‌یش  ده‌بێته‌  نا دڵنیایی ، وه‌ نا دڵنیاییش ده‌بێته‌ هۆی  پشێوی و شێواوی  و  نا ڕێکخراوه‌یی و  تێکچونی شیرازه‌ی  به‌رژه‌وه‌ندی‌یه‌  گشتی‌یه‌کان . 
   به‌ڵام  مه‌رج نی‌یه متمانه‌ ته‌نها‌ له‌ نێو په‌یوه‌ندی گروپه‌ مێژوویی‌یه‌ لێکچوه‌کاندا دروست ببێت ، گه‌ر به‌رژه‌وه‌ندی هاوبه‌ش له‌ نێو گورپه‌ جیاوازه‌کانی  ده‌ره‌وه‌ی سنوره‌کان  به‌دی بکرێت و بدۆزرێته‌وه‌  ئه‌وا ئه‌و به‌رژه‌وه‌ندی‌یه‌ ده‌بێته‌ بنه‌مایه‌ک  بۆ دروست بونی متمانه‌ و متمانه‌ کردن به‌ یه‌کدی و دروستبونی  هاوده‌نگی و نزیکی و په‌یوه‌ندی  و پساندنی  دیوار و سنوری نێوانیان  .  وه‌ به‌ پێچه‌وانه‌شه‌وه‌ گه‌ر له‌ نێو گروپه‌ لێکچوه‌کاندا هه‌ست بکرێت که‌ به‌شێک ، هه‌ندێک ، تاکێک  دژ به‌ مه‌هامی ئه‌وانی  دی  ده‌جووڵێته‌وه‌  له‌ و چوارچێوه‌دا ، ئه‌وا متمانه‌ی نێوانیان له‌ده‌ست ده‌ده‌ن و ئه‌ڵقه‌ی هاوبه‌شی په‌یوه‌ندیان ده‌پچڕێت و له‌ یه‌کدی دوور ده‌که‌ونه‌وه‌ و ده‌بنه‌ دوو  ئاراسته‌ی دژ به‌ یه‌ک  ، ئه‌وکات  له‌  جیاتی نزیکی و په‌یوه‌ندی  ، سنور و دیوارێکی ئه‌ستور له‌ نێوانیاندا دروست ده‌بێت . که‌واته ‌ له په‌یوه‌ندی‌ هه‌موو ئاست و پێگه‌ جیاوا‌زه‌کان و لێکچوه‌کانی نێو کۆمه‌ڵگادا ده‌توانرێت  متمانه‌ دروست  ببێت و  له‌ هه‌مان کاتدا هه‌ڵبوه‌شێنرێت .
    جۆری کۆمه‌ڵگاکان  ، گه‌وره‌  و بچوکی کۆمه‌ڵگاکان ،  وه‌ په‌یوه‌ندیه‌کانی شار و دێ  و ناوچه‌، ئاستی په‌یوه‌ندیه‌کان دیاری ده‌که‌ن ، وه‌ په‌یوه‌ندیه‌کانی  هه‌ر یه‌کێک  له‌  په‌یوه‌ندیه‌کانی  ئه‌م  کۆمه‌ڵگایانه‌  جۆرێک له‌ پێوانه‌ و کۆدی تایبه‌تی خۆی هه‌یه‌ ، که‌ به‌   نه‌کردن و   و کردن و  پاراستنی  ئه‌و پێوانه‌ و کۆدانه‌ که‌ بونه‌ته‌ باو، متمانه‌ له‌ نێو په‌یوه‌ندیه‌کان دروست ده‌بێت و ده‌کوژرێت  ، وه‌  پێشکه‌وتن و شارستانی هه‌ر یه‌کێک له‌م  کۆمه‌ڵگایانه‌  بنه‌ما و شێوه‌ و ئاستی  بون و نه‌بونی متمانه‌ دیاری ده‌کات .  بۆ نمونه‌ له هه‌ندێک په‌یوه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تی  خێڵه‌کی و به‌ کۆمه‌ڵیدا ( شه‌ڕه‌ف و ئه‌خلاق ) به‌ پێوه‌ری یه‌که‌م دێ  ، بۆ بون و نه‌بونی  متمانه‌ ، واته‌ هه‌ر تاکێک  هه‌ر گروپ و خێزان و خێڵێک بتوانێت به‌ پێ‌ی  ئه‌و کولتور و  نه‌ریته‌ ، شه‌ره‌ف و ئه‌خڵاقی  خۆی بپارێزێت ده‌بێته‌  خاوه‌نی شه‌ره‌ف و ئه‌خلاق ،  ئه‌م خاوه‌نداریه‌تیه‌  ده‌بێته‌ هۆی  په‌یوه‌ندی زیاتری کۆمه‌ڵایه‌تی و بونی که‌سایه‌تیه‌کی کۆمه‌ڵایه‌تی ،  وه‌ بون و به‌خشینی ئه‌م که‌سایه‌تی‌یه‌  به‌ هه‌ر تاک و گروپ و خێزان و خێڵێک له‌ لایه‌ن  په‌یوه‌ندی‌یه‌ کۆمه‌ڵاتیه‌کانه‌وه‌  ، واتا بون و وه‌رگرتنی متمانه‌ له‌ نێو سنوری په‌یوه‌ندیه‌کانیدا ، وه‌ به‌ پێچه‌وانه‌شه‌وه‌ واتا له‌ده‌ستدانی شه‌ره‌ف و ئه‌خلا قی باو و نه‌ریتی  ده‌بێته‌ هۆی له‌ ده‌ستدانی  متمانه‌ له‌ نێو په‌یوه‌ندیه‌کانیدا . وه‌ له‌ هه‌ندێ کۆمه‌ڵگای دی کراوه‌ و دیموکرات و سکۆلاردا  ڕاستگۆیی و شه‌فافیه‌ت و پاراستنی یاسا گشتی و هاوبه‌شه‌کان یان گه‌نده‌ڵی و بێ یاسایی   ، ده‌بێته‌ پێوه‌ری   دروستکردن و کوشتنی متمانه‌  له‌ نێو په‌یوه‌‌ندیه‌کاندا  .
 به‌ڵام پێوه‌ری  متمانه‌ له‌ په‌یوه‌ندیه‌  کۆمه‌ڵاتیه‌کان  جیاوزتره‌  له‌ پێوه‌ری په‌یوه‌ندی ده‌سته‌ڵات و کۆمه‌ڵگا ، مادام  ده‌سته‌ڵات هێزێکه‌ له‌ سه‌روی  کۆمه‌ڵگا و حوکوم ده‌کات ئه‌وا جۆره‌  کۆدو پێوه‌رێکی دی هه‌یه‌ بۆ  پاراستن و کوشتنی ( متمانه‌ ) له‌و په‌یوه‌ندیه‌‌‌دا . پێوه‌ری ئه‌سڵی  له‌ نێوان کۆمه‌ڵگاو ده‌سته‌ڵات ( نان و ماف و خوێنه‌ ) واتا  به‌خته‌وه‌ری و نا ئاسوده‌یی‌یه‌  … عه‌داله‌تی و ناعه‌داله‌تی‌یه‌  … به‌ کورتی   ( ژیان و مردنه‌ ) ، کاتێک ده‌سته‌ڵات توانی ژیانی کۆمه‌ڵگا  ئاسوده‌ بکات و به‌ره‌و به‌خته‌وه‌ری و دڵخۆشیان ببات  و به‌ مافه‌کانیان بگه‌یه‌نێت و له‌ ئازارو کاره‌سات و  خوێن ڕشتن بیانپارێزێت ، ئه‌وا متمانه‌ی  خۆی  له‌ لای کۆمه‌ڵگا به‌هێز و به‌هێزتر ده‌کات ، وه‌ هه‌ر کاتێکیش له‌ ژێر سایه‌ی  ده‌سته‌ڵات و ده‌سته‌ڵاتداران  ، ژیان و به‌شی هاوڵاتیان ناخۆشی و بێ مافی و ترس و هه‌ژاری و  کو شتن و توندوتیژی بێت ، ئه‌وا متمانه‌ی خۆیان  له‌ لای هاوڵاتیان له‌ ده‌ست ده‌ده‌ن  .

    وه‌ دروست بون و له‌ده‌ستدانی متمانه‌  له‌ نێوان ده‌سته‌ڵات و ده‌سته‌ڵاتداران و کۆمه‌ڵگا و هاوڵاتیان  ، بایه‌خی زیاتری هه‌یه‌ و کاریگه‌ری  خۆشی و ناخۆشی  خۆی به‌ ته‌واوی ده‌دانێت  ، واتا بونی متمانه‌ی ته‌واو له‌ نێوان ده‌سته‌ڵات و کۆمه‌ڵگادا  ده‌بێته‌ هۆی خۆشی و دڵنیایی و‌ به‌ره‌وپێش چوون  ، وه‌ به‌ پێچه‌وانه‌شه‌وه‌  نه‌مان و کوشتنی متمانه‌ له‌ نێوان ده‌سته‌ڵات و هاوڵاتیاندا ده‌بێته‌ هۆی ناخۆشی و پشێوی  شێواوی و وه‌ستا ن و دواکه‌وتن و نادڵنیایی و دابڕان و دوورکه‌وتنه‌وه‌ و دژوه‌ستانه‌وه‌ی ( کۆمه‌ڵگا  به‌رامبه‌ر به‌ ده‌سته‌ڵات ) ، واتا کاتێک  هاوڵاتیان هه‌ستیان به‌ له‌ده‌ستدانی متمانه‌ کرد له‌ گه‌ڵ ده‌سته‌ڵاتی ئانیدا ، ئه‌وا هاوڵاتیان  هه‌وڵ ده‌ده‌ن و خه‌بات ده‌که‌ن بۆ گۆڕینی ئه‌و‌ ده‌سته‌ڵاته‌ و  به‌ده‌ستهێنانی ده‌سته‌ڵاتێکی متمانه‌ پێکراو که‌ بتوانێت   به‌ڕێوه‌یان ببات و دڵنییایان پێ ببه‌خشێت ،  له‌ کاتێکدا که ‌ ده‌سته‌ڵات  نه‌توانێت  متمانه‌ی خۆی  بگه‌ ڕێنێته‌وه‌  بۆ هاوڵاتیان و کۆمه‌ڵگا .
 وه‌ متمانه‌ی نێوان په‌یوه‌ندیه‌کان به‌ پێ‌ی کات و سه‌رده‌مه‌کان ده‌گؤڕیت  و هه‌مان پێوه‌ری  ڕابوردووی نی‌یه  ،  بۆ نمونه‌ ؛ گه‌ر سه‌رده‌مێک  هه‌ر  گروپ  و ڕێکخراوێک .. تاکێکی سیاسی له‌ سه‌رده‌می شاخدا  ته‌نها  به‌ چه‌ک  و هێز و دروشم  هاوده‌نگی و هاوپشتی  خۆی پیشان دابێت به‌رامبه‌ر به‌ کۆمه‌ڵگا ، ئه‌وا له‌ ئه‌مڕۆی ده‌سته‌ڵاتیدا ، یان له‌ شاردا  ناتوانێت  هه‌مان پێوه‌ر و ستایل به‌کاربهێنێت  بۆ دروست کردنی متمانه‌ به‌رامبه‌ر به‌ هاوڵاتیان  ، چونکه‌ ئه‌و پێوه‌ره‌  کۆن بوه‌ و پێویستیه‌کی  نه‌ماوه‌  و مانای خۆشی له‌ ده‌ست داوه‌ به‌ حوکمی جیاوزی سه‌رده‌م و زه‌مه‌نه‌کان و بونی  دیدو تێڕوانینی نوێ و بۆ ژیان و  بونی نه‌وه‌یه‌کی نوێ‌ی به‌ مۆدێلێکی نوێ‌ی  جیاواز  ، واتا ئه‌و پێوه‌ره‌ متمانه‌ دروست ده‌کات که‌ ده‌توانێت  وه‌ڵام ده‌ره‌وه‌ی  ویست و پێداویستی‌یه‌کانی  ئێستا و ئه‌مڕۆی ژیانی  هاوڵاتیان و نه‌وه‌ی نوێ بێت  ، واتا  کاتێک  بون و به‌خشینی متمانه‌ی دوێنێ  گه‌ر نه‌بێته‌  هۆی دروست کردنی متمانه‌ له‌ ئه‌مڕۆدا ، ئه‌وا ئه‌ و متمانه‌یه‌ ده‌مرێت و ناتوانێت متمانه‌یه‌کی مێژوویی و به‌رده‌وام   بێت له‌ په‌یوه‌ندیه‌کاندا .

گه‌ر سه‌رنجێکی کورت بده‌ین  له‌ ده‌سته‌ڵاتی ئێستای کوردوستان ، وه‌  به‌  پێ‌ی  به‌ها هاوبه‌شه‌کان هه‌ڵیسه‌نگێنن ، بۆمان ڕوون ده‌بێته‌وه‌ که‌ ئه‌م ده‌سته‌ڵاته‌ دژ به‌ زۆربه‌ی به‌ها هاوبه‌شه‌کان و به‌ڵێنه‌کان  وه‌ستاوه‌ته‌وه‌  ، ته‌نها یه‌ک ڕایه‌ڵی هاوبه‌ش ئه‌م په‌یوه‌ندیه‌ی  له‌ گه‌ڵ هاوڵاتیانی کوردوستاندا  درێژه‌ پێداوه‌  ، ئه‌ویش  بونی   ترس و دوژمنی هاوبه‌شی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌م جوگرافیایه‌، ئه‌م  ترسه‌یه‌  وا ده‌کات که‌ ده‌سته‌ڵات جار جار ئاوڕێک له‌ دوای خۆی بداته‌وه‌ و بگه‌ڕیته‌وه‌ ته‌نها  بۆ هێز و ئیراده‌ی خه‌ڵک ، وه‌ خه‌ڵکیش له‌  ترسی ئه‌م  ترسه‌  ده‌ره‌کی‌یه‌یه‌ که‌  به‌ ده‌نگ  دیعایه‌  و دروشم  و وتاری  له‌ ناکاوی  سه‌رکرده‌ی حیزبه‌کان ده‌چن و هێزو و به‌رگری خۆیان له‌م  ده‌سته‌ڵاته‌دا کۆده‌که‌نه‌وه ‌.  وه‌ هه‌لومه‌رجی ئه‌مڕۆی کوردوستان و په‌یوه‌ندی  نێوان کۆمه‌ڵگا و ده‌سته‌ڵات له‌ کوردوستان  ئه‌وه‌ پیشان ده‌ده‌ن و ده‌سه‌لمێنن که‌  متمانه‌ی ده‌سته‌ڵاتی  ئێستا هێنده‌ی  نه‌ماوه‌ به‌ ته‌واوی له‌لای هاوڵاتیان  کۆتایی بێت ، وه‌ زۆر له‌وه‌ ده‌چێت  که‌ زه‌مه‌نی گه‌ڕانه‌وه‌ی متمانه‌ له‌ لایه‌ن ده‌سته‌ڵاته‌وه‌ بۆ هاوڵاتیان به‌سه‌رچوبێت و ئه‌و خۆشخه‌ێالی‌یه‌  ماوه‌یه‌کی  زۆر کورتی مابێت..!  ، که‌ ده‌سته‌ڵاتی ئێستای کوردوستان ناتوانێت فریای بکه‌وێت  و ئه‌و متمانه‌یه‌ بۆ هاوڵاتیان بگه‌ڕێنێته‌وه  ، ئه‌گه‌ر به‌دیل و هێزێکی  دی متمانه‌ پێکراو و گؤڕانکار  بێته‌ ئاراوه‌ و له‌ دایک ببێت ،  ئه‌وا  ئه‌و په‌یوه‌ندی‌یه‌ زۆر کزو لاواز و لاوازتر  ده‌بێت  له‌ ئێستا ، واتا به‌ بونی ئه‌م به‌دیله‌ تا چه‌ند ده‌سته‌ڵاته‌ کۆنه‌که‌  وه‌ڵامی داواکانی خه‌ڵک  بداته‌وه‌ و تا چه‌ند بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ژیانی خه‌ڵک ئه‌وه‌نده ‌ ده‌توانێت  متمانه‌ی خۆی   به‌هێز و لاواز بکات  و ده‌توانێت  هاوڵاتیان له‌ خۆیی و ئه‌و به‌دیله‌ نوێ‌یه‌  دوربخاته‌وه‌   یان  نزیک  بکاته‌وه‌  . به‌ مانایه‌کی  تر به‌هێزی و لاوازی متمانه‌ له‌ نێوان ده‌سته‌ڵات و هاوڵاتیاندا هاو ته‌ریب و ته‌واوکه‌ری یه‌کترن ،  له‌گه‌ڵ  ژیان  و گوزه‌ران و دادپه‌روه‌ری کۆمه‌ڵایه‌تی  له‌ ئێستادا ..!

کڕینه‌وه‌  و  گه‌ڕانه‌وه‌ی  متمانه‌  له‌ لای ده‌سته‌ڵات  :

ده‌سته‌ڵاته‌ تاکڕه‌و و دیکتاتۆر و خۆ سه‌پێنه‌ر و گه‌نده‌ڵه‌کان  خۆیان له‌ سه‌ر مه‌تنی  متمانه‌یه‌کی وه‌همی دروستکراو ده‌گه‌نه‌ ده‌سته‌ڵات ،  بۆیه‌ ناتوانن متمانه‌ش ببه‌خشن  چ به‌ نێو خۆیان و چ به‌ کۆمه‌ڵگا .. ! وه‌  کاتێک هه‌ست به‌ بێ متمانه‌یی  به‌رامبه‌ر به‌ هاوکار و ئه‌ندامی حیزب و ده‌سته‌ڵاته‌که‌یان ده‌که‌ن  یان هه‌ست بکه‌ن که‌ گروپێک ، ڕێکخراوێک و حیزبێک و میلله‌تێکی جیاواز له‌ به‌ر بێ متمانه‌یی   خه‌ریکبن خۆیان ڕێکبخه‌ن دژ به‌ ده‌سته‌ڵاتی ئه‌وان ، ئه‌وا  زۆر به‌ وه‌حشیانه‌ وه‌ڵامی ده‌ده‌نه‌وه‌‌ و هه‌وڵده‌ده‌ن به‌ ته‌واوی بیانسڕنه‌وه‌ و کۆتاییان پێ  بهێنن ،  وه‌ کاتێک هه‌ست  به ‌نامۆیی و بێ متمانه‌یی ده‌سته‌ڵاتی خۆیان  بکه‌ن به‌رامبه‌ر به‌ کۆمه‌ڵگا  ، یان کاتێک هه‌ست  به‌ دروسبونی که‌لێن و سنورێکی گه‌وره‌و فراوان بکه‌ن له‌ نێوان خۆیان و کۆمه‌ڵگادا ، یان هه‌ست بکه‌ن که‌ به‌شێکی  زۆر له‌ کۆمه‌ڵگا ده‌نگی ناڕازی و  ڕه‌خنه‌یان  دژ به‌ ئه‌وان  به‌رز بۆته‌وه ‌ و خه‌ریکن به‌ ته‌واوی  دژیان ده‌وه‌‌ستنه‌وه‌ ،  گه‌ر نه‌توانن به‌ هێز و تۆقین وه‌ڵامیان بده‌نه‌وه‌ و هه‌موو خه‌یاڵێکی  دژایه‌تی له‌ بیر و زهنیاندا بسڕنه‌وه‌  ، ئه‌وا چه‌نده‌ها ڕێگای جۆرا و جۆر ده‌گرنه به‌ر‌ بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی متمانه‌ی خۆیان بۆ نێو خه‌ڵک   ..!  ، تا نه‌کا ڕۆژێک ڕوو به‌ڕوویان ببنه‌وه‌  و ده‌سته‌ڵاتیان له‌ ده‌ست  ده‌ربهێنن .

یه‌کێک  له‌و کارانه‌ی که‌ ئه‌م جۆڕه‌ ده‌سته‌ڵاتانه‌ بیری لێده‌که‌نه‌وه‌ ‌ ،  ده‌ستی بۆ ده‌به‌ن و پراکتیزه‌ی ده‌که‌ن ، دۆزینه‌وه‌ و دروستکردنی  وه‌همی ( خاڵه‌ هاوبه‌ش و به‌ها هاوبه‌شه‌کانه‌  ) له‌ نێوان خۆیان و کۆمه‌ڵگادا ، ئه‌م جۆره‌ ده‌سته‌ڵاتانه‌  که‌ بڕوایان وایه‌  وه‌ک ( خودا ) تا ئه‌به‌د له‌ ده‌سته‌ڵاتدا بمێننه‌وه‌ ، له‌ و وڵاته‌ی که‌ پاوانیان کردوه‌ ، ده‌بێت هۆکارێکی گه‌وره‌ و به‌رده‌وامیی  بدۆزنه‌وه‌ که‌ ئه‌م ئه‌به‌دیه‌ مشه‌خۆری‌یه‌  مسۆگه‌ربکات ،  ئه‌ویش کرنی ده‌سته‌ڵاته به‌ فریاد ره‌س  ، وه‌ ‌ به‌ سه‌رچاوه‌ی هێز ،  بۆ ڕوو به‌ ڕوو بونه‌وه‌ی  هه‌موو ترسێک و دوژمنێک  که‌ له‌ده‌ره‌وه‌  ئاماده‌یه‌   ، واتا یه‌که‌م هۆکار که‌ ده‌یانه‌وێت  به‌کاری بهێنن  بۆ مانه‌وه‌ی متمانه‌یه‌یی خۆیان له‌ به‌رامبه‌ر کۆمه‌ڵگادا دروستکردن و به‌ زیندوو هێشتنه‌وه‌  و به‌رده‌وامی  پیشاندانی وێنه‌ی  ( ترس و دوژمنی ده‌ره‌کی‌یه‌  )  . وه‌  ئه‌م  جۆره‌ ده‌سته‌ڵاته‌  به‌ وریایه‌وه‌  ئه‌م  ( دوژمنه‌ ده‌ره‌کیه‌ )  وه‌ک   ئامرازێک  ده‌قۆزێته‌وه‌ ‌ و به‌کاری ده‌هێنن و له‌ کاتی پێویستیدا ئیبرازی  ده‌که‌ن له‌ به‌رامبه‌ر خه‌ڵکیدا ، تا وێنه‌  و تێڕوانینی  دوژمنایه‌تی  به‌رامبه‌ر به‌ ده‌سته‌ڵاتی  خۆیان له‌ زهن و بیری خه‌ڵكیدا بسڕێته‌وه‌..! ‌ ڕێگای دووه‌م  که‌ به‌کاری ده‌هێنن دروست کردنی پلان و دروشم و به‌ڵێن و خه‌یاڵی وه‌همی‌یه‌ ، خه‌یاڵ و  وه‌هم و درۆیه‌ک که‌ زۆر نزیک بێت له‌ داوا و بیرکردنه‌وه‌ و ژیانی واقیعی خه‌ڵک .    وه‌ ڕێگای سێ‌یه‌م  : به‌کارهێنانی به‌شێک له‌ سه‌رمایه‌کانیان بۆ به‌خشین و ڕه‌نگ کردن و دیکۆرکرد ن و جوانکردنی  ڕوخساری  ناشیرینی  گه‌نده‌ڵی و نا عه‌داله‌تی و کاولکاری ده‌سته‌ڵاتیان   .   چواره‌م :  سات به‌ سات له‌ گه‌ڵ ئه‌م کارانه‌دا ده‌سته‌ڵات خۆی پیشانی خه‌ڵک ده‌دات ، وه‌ ده‌یه‌وێت بیسه‌لمینێت  که‌ سه‌رچاوه‌ی ‌ به‌خشینی  پاره‌  و زه‌وی و هێز و نان و ئاو و هه‌ناسه‌یه‌  ، بۆیه‌ خه‌ڵکیش ، ده‌بێت ئاماده‌ی تاعه‌ت و قوربانی و په‌یمان و  هاوده‌نگی و خوێن   به‌خشین  بێت  بۆ ئه‌وان  ، واتا ئه‌م  جۆره‌ ده‌سته‌ڵاتانه‌ که‌ وڵات و نیشتمان پاوان ده‌که‌ن و داگیری ده‌که‌ن و هه‌رچی خێر و بێر و سامان و زه‌وی و ئاسمانی  هاوبه‌شی  ئه‌ و وڵاته‌یه‌  به‌ ڕێگای  دزی و گه‌نده‌ڵی   ده‌‌ یفرۆشن و ده‌یکه‌ن به‌ پاره‌  و   کۆی ده‌که‌نه‌وه‌ و ده‌یخه‌نه‌ سندوق  و بانکه‌ تایبه‌تیه‌کانیان  ، واتا سامانی هاوبه‌شی ئه‌و وڵاته‌  که‌ به‌ زۆر و داگیرکاری  کردویانه‌ته‌  موڵکی تایبه‌تی  خۆیان  ،  ئه‌وا  جارێکی دی  هه‌مان سامان و پاره‌ی هاوبه‌ش و گشتی  وڵات و هاوڵاتیان ،   ڕێژه‌یه‌کی لێ به‌کار ده‌هێننه‌وه‌ بۆ به‌رده‌وامی  ده‌سته‌مۆکردن و به‌سیج کردنی هاوڵاتیان و کڕینه‌وه‌ی متمانه‌ی خۆیان  به‌ ناوی خزماتگوزاری و هاوکاری کردنی هاوڵاتیان  ،  بۆ به‌هێزکردنه‌وه‌ و درێژ  بونه‌وه‌ی ده‌سته‌ڵاتیان  .
    به‌ڵام له‌ دوا ویستگه‌ی  بنبه‌ستدا به‌ هۆی هوشیار بونه‌وه‌ی خه‌ڵک  ،  ده‌سته‌ڵات که‌  نه‌یتوانی  به‌ تاقی کردنه‌وه‌ی زۆربه‌ی ئه‌زمونه‌کان ‌  به‌رامبه‌ر به‌ هاوڵاتیان  به‌ ته‌واوی  متمانه‌ بکڕێته‌وه‌ و بگه‌ڕێنێته‌وه‌  ،  ئه‌وا له‌ ڕێگایه‌کی دی‌یه‌وه‌  ده‌سته‌ڵات هه‌موو هه‌وڵیک ده‌دات  به‌شێک له‌ خه‌ڵکه‌ خۆشخه‌یاڵه‌کان و هێز و ده‌زگا  سه‌رکوتگه‌ره‌کانی  ده‌وری ده‌سته‌ڵات  به‌کاربهێنێت  بۆ ‌ په‌رش و بڵاوکرنه‌وه‌ی بێ متمانه‌یی  به‌ نێو پیوه‌ندیه‌کانی  هاوڵاتیاندا ، وه‌ هه‌موو هێزێک ده‌خاته‌ گه‌ڕ بۆ چاندنی  بێ متمانه‌یی له‌ نێو په‌یوه‌‌ندی‌یه‌کانی خه‌ڵکی و ده‌ره‌وه‌ی ده‌سته‌ڵاتی خۆی  ، تا خه‌ڵک نه‌توانن ده‌نگه‌کانیان دژ به‌ ده‌سته‌ڵات ڕێکبخه‌ن  ، واتا ده‌سته‌ڵات ئه‌مجاره‌ خۆی  بێ متمانه‌یی له‌سه‌رتاپای کۆمه‌ڵگا دروست ده‌کات و وه‌ک ئه‌نفلۆنزا له‌ نێو گشت په‌یوه‌ندیه‌کانی کۆمه‌ڵگادا بڵاوی ده‌کاته‌وه‌   بۆئه‌وه‌ی سۆز و  دڵسۆزی ڕاستگۆیی و دیالۆگ  و  ئینتمای جیاواز  له‌ ده‌سته‌ڵات و یه‌کبون  و یه‌ک  هێزی  دژ به‌ خۆی  دروست  نه‌بێت  ، وه‌  بۆ ئه‌وه‌ی  به‌رامبه‌ر و دژی ئه‌سڵی له‌ هاوڵاتیان تێکبدات  و  بشێوێنێت ،  به‌ دروست کردن  و بڵاوکردنه‌وه‌ی ئه‌م   بێ  متمانه‌یی‌یه‌   ده‌یه‌وێت  ئاراسته‌ی  ده‌ستی هاوکاری  و یه‌کگرتن  و هانابردن له‌ نێو  هاوڵاتیاندا  جارێکی تر به‌ره‌و ده‌سته‌ڵاتی خۆی  پێچه‌وانه‌ بکاته‌وه‌ …! که‌ (صدام  حسین  ئه‌م پڕۆسه‌یه‌ی بڕی  و تا ته‌مه‌نی خۆی توانی  متمانه‌ له‌ به‌رامبه‌ر خۆیی  و  له‌ نێوان  دراوسێ  و دراوسێدا  بکوژێت ).. !
بۆیه‌ دوا جار هێزێک له‌ ده‌ره‌وه‌ هات و بێ متمانه‌یی  خه‌ڵکی له‌ به‌رامبه‌ر ڕژێمی به‌عسدا  قۆزته‌وه‌ و ئه‌م  بنه‌مایه‌ی کرده‌  دروستکردن و هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌ی  ئاراسته‌ی  ده‌ستی هانابردن  به‌رامبه‌ر به‌ هێز و به‌رنامه‌ و سیاسه‌تی خۆی ،  بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێت له‌ ڕێگای ئه‌م متمانه‌وه‌  سنوره‌کان ببڕێت و بێته‌ ناو ئه‌م  وڵاته‌وه‌   ، وه‌ توانی تا ئاستێکی  دیار و به‌رچاو  ببێته‌  فریادڕه‌سێکی  متمانه‌  پێکراو  ،  له‌لای  زۆربه‌ی  حیزب  و خه‌ڵکی  ئه‌م   وڵاته‌  و تا ئێستا  بتوانێت   بمێنێته‌وه‌  . 

                   14.06.2009

Previous
Next

Leave a Reply