Skip to Content

Friday, June 18th, 2021

ئازادی بۆ مەلا کرێکار، ئازادی هەموومانە – بەشی دووەم

Be First!
by April 5, 2012 گشتی


مەلا کرێکار و تۆمەتەکان لە نێوان دوێنێ و ئەمڕۆدا
رۆر ئاسانە تۆمەت هەڵبەستیت و بە کەسێک بڵێیت هەرچییەک، “تیرۆریست گێڕەشێوێن “،یان هەر ناوێکی دیکە بە ڕاستی، بەڵام کێشەکە ئەوەیە  ڕاستی ئەوەندە ئاسان و خێرا بەدەست نایەن وەک ئەوەندەی دەکرێت تۆمەت هەڵبەسترێت. “کۆمۆنیستەکان” پێمان ناڵێن مەلا کرێکار چۆن چۆنی دەستی بە خوێنی خەڵكی کوردستان سوورە؟  باشە کە لەو بەیاننامەیەدا ئەم “تاوانکاریانە”  دەر ناخەن ، ئیدی بۆ دەڵێن مەلا کرێکار  ڕاستەوخۆ شوێنی زیندانە؟  گەر تاوانباریش بێت، مافی بەرگریکردنی لە خۆ نییە؟ دواجار  ئەو “تاوانانەی” ئەو لە کوردستان ئەنجامی داون، کێی دیکە ئەنجامی نەداون؟  لە خێڵ و سەرۆک عەشیرەتەوە بگرە تا دەگاتە ئەحزابە مۆدێرنە کوردیەکان؟ کێ کوشتاری نەکردووە، کێ خەڵكی بێگوناهی نەکوشتووە لە شەڕەکاندا، کێ هەیە لە ناو سیاسیەکاندا ئەوەی نەکردبێت کە مەلا کرێکار کردویەتی لە نەوەدەکاندا ؟  خۆ هەر مەلا کرێکار جەنگی نەکردووە لە کوردستان، چیرۆکی شەڕەکانی ناوخۆ لە شاخ و لە شار تێکڕا بەسەرکردنەوەی کۆمەڵێک تاوانن کە سیاسییەکانمان تۆماریان کرد لە مێژووی ئێمەدا . هەروەها، لە سەر ئاستی جیهانیش تەواوی ئەو تۆمەتانەی دراونەتە پاڵ مەلا کرێکار ،  لەڕووی یاساییەوە هەموو پاککراونەتەوە، جونکە زیاتر لە ٣٥ مەحکەمەی برۆدتەوە لە دادگاکانی  وڵاتی نەرویژ  لە دژی ناردنەوەی بەزۆری بۆ کوردستان ، لە تۆمەتەکانی شەری ناوخۆوە لەسەری هەتاوەکو دەگاتە کوشتنی رۆژنامەنووسی ئوستورالی پۆڵ مۆران،  مەلا کرێکار مەحکەمەکانی بردۆتەوە لەو وڵاتی “کۆمۆنیستەکان” داوایان لەسەر تۆمارکردووە.   ئەگەر ” تاوانەکان دەرحەق بە خەڵكی کوردستان”  ی مەلا کرێکار وەک “کۆمۆنیستەکان” دەڵێن ئەویە کە سەرکردایەتی گروپێکی چەکداری نایاسایی توندڕەوەی کردووە لە هەرێمی کوردستاندا،  وەک باڵی ڕاستڕەوی حکومەتی هەرێمیش بانگەوازی بۆ  دەکات ئەمڕۆ،  ئەی باشە کام حزبی کوردی نەیکردووە بە چەپ و ڕاستەوە ؟    گەر قسە لەسەر ئەوەیە هێزەکانی مەلا کرێکار پیشمەرگەی حزبەکانی دیکەیان کوشتووە لەکاتی پێکداداندا، زۆربەی هەرە زۆری ئەحزابەکانی دیکەی کوردستانیش بەهامشێوە ئەمەیان کردوویانە، ئەمە حەقیقەتە. بۆنموونە لە ساڵی ١٩٩١دا کوشتنی  ئەو سەربازە عەرەبە بەعسییانەی کە لە ڕاپەڕیندا لە سلێمانی بە دیلی گیرابوون و بە کۆمەڵکوژکران ، کەیسی کوشتنی بە کۆمەڵی سەربازە عێراقیەکان لە کارگەی جلوبەرگی سلێمانی ئەو کاتە  ناسراو بە “ئەلبیسەکە”  خۆ کەیسێکی ئاشکرایە ، ئەی ئەو سەربازە عەرەبانەی کە لەسەر دەستی شوراکان و “کۆمۆنیستەکان” ی ئەو دەمانە کوژران؟ ئەگەر “تیرۆریزم” بوون بەوەیە کە خەڵكی بێتاوان لە جەنگە سیاسییەکانی لایەنێکدا لەناوچوون و ئەو لایەنە ئیدی “تیرۆریستە”، ئەوا هەموو ئەحزابە کوردیەکان و عێراقییەکان تیرۆریستن بە چەپ و ڕاستەوە؟ بەپێی زانیاری ڕۆژنامەکانی کورددستان بێت شەری ناوخۆ زیاتر لە ١٠.٠٠٠ قوربانی لیکەوتۆتەوە و پارتی و  یەکیتی بەناو “چەپ” ڕاستەوخۆ لێی بەرپرسیارن،  کەچێ نەک هەر “تیرۆریست” نین، ئەمڕۆ  ” نوێنەری دیموکراسین” لە ناوچەکەداو، حزبی “کۆمۆمنیستی” ناوبراویش  خوازیارە داوای فەرمیان لێبکات بۆ ئەوەی ببێتە حزبێکی یاسایی لە سیستەمەکەیاند و چەند جاریش ئەو هەوڵەیان داوە.   ئەو کوشتارانەی کە مەلا کرێکار  “کۆمۆنیستەکان” پێیان وایە ئەنجامی داون بەشێک بوون لەو پرۆسەیەک و  لە قۆناغێک کە نەک هەموو سەکردایەتی سیاسی کورد دەستیان تیایدا ڕٶڵی دڕەندەیان تیادا گێڕا، بەڵکو قۆناغێک بوو  زۆرینەی هاوڵاتیانی کورد بەشێک بوون لێی، چی ئەوانە کە بە ڕاستەوخو بەشدار بوون لەو جەنگانەدا ، چی ئەوانەش کە بێدەنگییان هەڵبژارد لەبەرامبەر ئەو جەنگە ماڵوێرانکەرە ناوخۆییانەدا.
 سەربڕینی لاو و پیشمەرگەش کە  تا بڵێێ کارێکی نامرۆڤانە و  وەحشیانەیە، بەڵام پێشتر لەناو سیاسەتی کوردیدا شتێکی نامۆ نەبووە، سەرباری ئەو کەیسە بەناوبانگەی “وریا” لە ناو کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستاندا کە بە تەور دەکوژرێت ،  نموونەیەکی زۆر تایبەتیانەتر بۆمن ئەوەیە کە  خاڵی خۆم لە تەمەنی ١٧ ساڵیدا دوای ئەوەی لەسەر چالاکی ناوشار دەچێتە دەرەوە و دەبێتە  پێشمەرگەی پارتی دیموکراتی کوردستان لەساڵی ١٩٨٣  دەکەوێتە بۆسەی پێشمەرگەکانی یەکێتیی و کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی “مارکسیستی” ئەو دەمانە، ، دوای بریندارکردنی و ڕاکیشانی  بە گوندەکەدا،  سەریانبڕی و بە پارچە پارچەکراوی ڵاشەکەیان بۆ دایکی هێنایەوە، هەرچەندە دواتر  داوای لێبوردنیان کرد  یەکێتی کە “بەهەڵە بەوشێوە کوژراوە و زانراوە کەسێکی دیکەیە.”
 ئەمانە بەشێکی لێنەبڕاوە بوون لە چالاکئ زۆربەی بزووتنەوە سیاسییە کوردیەکاندا و ئەوەی لە ساڵانی نەوەداکانیشدا ڕوویان داون، هەر درێژکراوەی ئەوە ڕابردووە بوون . پاشان،  مۆرڤ وەک کوردێ شەرم لە خۆ دەکات لە کاتی ئاوڕدانەوە لەوەی پێشمەرگە لە دوای کیمیابارانی هەڵبجە لەو شارە کردیوتی و ئەو کردەوە نامرۆڤانانەی   بە لاشەی مردووەکانی یەکدی دەیانکرد لە شەڕە ناوخۆ یەک بە دوا یەکەکانی ساڵانی نەوەدەکاندا بۆیە گەر ئەو کردەوانە “:تیرۆریستین”، هەموو لایەنە سیاسییەکان ‘تیرۆریزمیان” ئەنجامداوە و  هەموو تیرۆرستین،  گەرنا، با ڕێگەیەک بدۆزینەوە بۆ چارەسەکردنی  ئەم کیشانە لەگەڵ یەکدی، بەڵام لە سەر حسابی بەرتەسککردنەوەی ئازادیە سیاسیەکانی کەس نەبێت و، ئازادی ڕادەربرینی مرۆڤەکان نەبێتە قوربانی، وەک ئەوەی بەسەر مەلا کرێکاردا هاتووە دوای چەند ساڵ گرتن و دەستگیرین و ناردنەوە و  چەوساندنەوەی سایکۆلۆژی ، ئێستاش لەبەر کۆمێنتێکی زۆر گچکە،  بە ٥ دانە ساڵ زیندانی سزادرا، ئەمەیان بە بروای من ئەجێندەیە و چەوساندنەوەی مرۆڤەکانە بۆ ەمرامی سیاسی  و لەگەڵ میتۆدی دەسەڵاتی سیاسی داپڵۆسێنەردا، جیاوازییەکی نییە.  

شێرکۆ بێکەس و مەریوان هەڵبجەیی  لەبەرامبەر کرێکاردا
دنیابینی عەقیدەی و سیاسی و ئابووری و تایبەتیەکانی من لەگەڵ  مەلا کرێکاردا نایەنەوە، بەڵام ئامادەم بۆ دەربڕینی بیروڕاکانی ئەو خۆمی لەسەر بکوژم،  ئەمە ئازادی ئەوە وەک مرۆڤێک بەر  لەهەموو شتێک، وە سەرباری ئەوەی لەگەڵیشدا یەکناگرمەوە ، بۆ مەسەلەی عەدالەت و ئەو “تاوانانەی” کە کردونی لە کاتێکدا چەکدرا بووە،  ئارگومێنتی من ئەوەیە گەر قسە لەسەر دادگایکردنی تاوانبارانە  لەسەر ئەم تۆمەتی کوشتن و بڕینانە لە کوردستان ، یان دەبێت هەمووان دادگای بکرێین بە تەواوی سەرکردایەتی ئەحزابە کوردیەکانەوە لە هەرێمی کوردستان،  بەتایبەتی ئەوانەی لە کوشتارەکاندا بەشدار بوون، یان با لە بۆ مەرامی سیاسی ئەم و ئەو  وەک مەلا کرێکار لە سزا نەدرێن و تەپڵی داپڵۆسین و  چەوساندنەوە و پێشێلکردنی مافەکانی کەس لێنەدەین ، ئەوەی لە دژی مەلا کرێکار تا ئیستا لە ڕۆژئاوا ئەنجامدراون پێموایە عەدالەتی کارتۆنییە و ئەجێندەی دیکەی لە پشتەوەیە و ئەمەش بەشێک بووە لە سیاسەتی دەرەوەی ڕۆژئاوا ، چونکە دادگایکردنی مەلاکرێکار  هەروەکو ئەوە وایە گەر بریاربێت لایەنە سیاسیەکان لە خۆرهەڵاتی ناویندا چەک دابنێن و بەڕاستی “ئاشتی” دەخوازن، با هەر جارە و وڵاتێک نەبێت بەپێی مەرامە سیاسیەکانی ئیمپریالیزم و باڵە ڕاستڕەوە توندڕەوەکانی ڕۆژئاوا  و ڕۆژهەڵات، کە چەندین ساڵە بەم جۆرە سیاسەت و عەدالەتە کارتۆنییە خۆرهەڵاتی ناوینیان کردۆتە زبڵدانێکی وێرانە.  دەرخستنی ئەم ئارگومێنتانە بۆ ئەوەنیە تەماشای ئیسلامی سیاسی وەک پەپولە بکەین، نا، بۆ من  کوشتنی قابیل عادل و شاپور عەبدولقادر، دوو کادیری یەکێتی بێکاران  لە هەولێر لە ساڵی ١٩٩٨دا لەسەر دەستی ئیسلامییەکان زامێکی لێنەبڕاوەیە بۆ هەموو ئازادیخوازێکی کوردم کە فەتوای کوشتنیان لەیەن مەلا بەشیری “گێڕەشێوێنی” ئەوکات درابوو و ناوبراو ئێستا ئەندامی پەرلەمانی هەرێمی کوردستانە  لەسەر لیستی حزبێکی ڕەسمی ئیسلامی.  ئەو تیرۆرەی ئەو دوو چالاکوانە کە لە هەولێر ئاوارە بوون،  ساتەوەختێکی پڕ لەحەسرەتە بۆ ئازادیخوازانی هەرێمی کوردستان، بەڵام، مەلا کرێکار فەتوای کوشتنی ئەوانەی نەدابوو، وەک  بڵاوکراوەکانی کۆمۆنیستی کرێکاریش  لێی دەدوێن،  مەلا بەشیر کە ئێستا ئەندام پەرلەمانە فتوای تیرۆرکردنی دابوون، دەی باشە کۆمۆنیستی کرێکاری بۆ لە لاهای و وڵاتانی “دیموکراسی ڕۆژئاوا”  لە دادگاکانی بەلجیک یان ئەوەیت وڵاتی نەرویژ داوا تۆمار ناکەن لە دژی ئەم بەرپرسە پەرلەمانیە کوردەی ئەمڕۆ، گەر دەستی بە خوێنی ئەو شەهیدانە سوورە ؟  یان دەترسن دیسانەوە ئەنتەرپوڵ گەڕیان پێبکاتەوە؟
فەتوادان لەسەر ئەم و ئەو لە کوردستاندا، هەمیشە کاری باڵی ڕاستی باڵادەستی ئاینی دواکەوتوو بووە، بەتایبەتی مەلا دواکەوتوو  و توندڕە سیاسییەکانی وەک مەلا بەشیر و هاوفکرانی، بەڵام نەمانبیستووە مەلا کرێکار هەرگیز ڕاستەوخۆ فەتوای کوشتنی مارکسیستەکان بدات ، هەرچەندە لە خەباتی سیاسیشیدادا زۆر لە ئیسلامییە ڕەسمییەکانی ئێستای کوردستان بەشدارتر و ئەکتیڤ تر و توندتر بووە و ، پڕ چەکتریش بووە، یان نەمانبیستووە هەرگیز مەلا کرێکار بانگەوازبکات “دەستان سەوز دەبێت بە کوشتی شوعییەکان” وەک خومەینی کردی،  یان فەتوای کوشتنی کۆمنیستەکان بدات یان بڵێت پەکەکە “مارکسی و عەڵمانی و تیرۆریستن” و فەتوایان لەسەر بدات،  وەک قەرزاوی و شوێنەکوتوانی ئەمڕۆ دەیکەن . بە پێچەوانەوە، لە کەیسی پەکەکەدا بۆ نموونە، کە ڕێکخراوێکی دیاری مارکسیستی سۆسیالیستی چەکدارە و دژی چەوساندنەوەی نەتەوایەتی خەبات دەکات،  مەلا کرێکار هانی ئیسلامییەکان دەدات گەر جیهاد دەکەن پەیوەست بن بەو ڕێکخراوە مارکسیستیەوە، ئەمەشی کردی کاتێک تورکیا هێرشی کرد بۆ سەر هەرێمی کوردستان لەم ماوەیەی پیشوودا، ڕوونە کە ئەمە زۆر پێچەوانەی ئەوەیە کە قەرزاوی و تەواوی ئیسلامییەکانی دیکە بانگەوازی بۆ دەکەن، هەر بۆیە  خانەکردنی مەلا کرێکاری ئێستا و بیروبۆچونەکانی بەو  سەرپێیەی “کۆمۆنیستەکان”ی هەرێمی کوردستان دەیکەن  ، لێکدانەوەیەکی پڕ هەڵەیە، یان بیرتەسکیە و  بێئاگاییە یان ئەجێندەی لەپشتەوەیە.
 زۆربەی  ئەومەلا توندڕەوانەی کوردستان کە هەمیشە دەنوکی کوشندەیان لە سەر نووسەر و ڕۆژنامەنووس و چالاکوانە عەلمانییەکانە لە هەرێمی کوردستان، لە ڕاستیدا لەدەرەوەی بازنەی خەباتی ئیسلامی سیاسی ئێستای مەلا کرێکاردان.
ڕاستە کە  مەلا کرێکار فەتوای کوشتنی شێرکۆ بێکەس و مەریوان هەڵبجەیی داوە، و لەم دوایەنەشدا گوتویە لێی پەشیمان نەبۆتەوە، بەڵام  من خۆم سەرباری گلەییە مۆڕالییە سیاسییەکان لە مەلا کرێکار لەسەر ئەم فەتوایانە هەمیشە ویستومە ڕاستەوخۆ دایالۆگی لەگەڵدا بکەم . فەتوای ئەو لەسەر شیرکۆ بێکەس بۆ من هەر زۆر شەخشییە، چونکە شێرکۆ بێکەس یەکیکە لەو شاعیرانەی پێگەیەکی تایبەتی هەیە بەوەی  ئەدەبیاتی ئەو زۆر یارمەتی منیان کردووە لە ژیانمدا،  بە نووسینی ئەم بابەتەی ئیستامەوە بە  زمانی کوردی ، .هەرچەندە  هەرگیز شێرکۆم بە شەخسی نەبینیوە، بەڵام  وەک هەرزەکارێکی پەنابەر هەمیشە لەگەڵ قەسیدەی کورسییەکان دەژیم، کە  مێژووی خۆم و شار و وڵاتی وێرانەی شاعیرانە فێر کردووم. فەتوادان لەسەر  شێرکۆ بێکەس زۆر لەم گلەییە شەخسییە گەورەترە ، ئەوەش وەک ئەم کەیسەی ئێستای مەلا کرێکار پەیوەستە بە ئازادی ڕادەڕبڕینەوە و ئازادی شیرکۆ بۆ نوسین و بیرکردنەوە، کە تا ماوام بەگری دەکەم.  بۆیە  ئازادی شیرکۆ بێکەس ئازادی ئێمەیە هەروەک چۆن ئەمڕۆ ئازادی مەلا کرێکار ئازادی ئێمەیە. سەرباری ئەمانە،  کەسیش بۆی نییە لەم دنیایەدا بڕیار لە سەر چارەنووسی ژیانی کەسێکی دیکە بدات، بریار بدات بکوژرێت یان بژی، بۆیە چۆن ئێستا بەرگری لە مەلا کرێکار دەکەم لەم کەیسەدا، لە کەیسی شێرکۆ و نووسەرانی دیکەدا ، پشتگیری لەوان دەکەم.
کەیسی فەتوادانی مەلا کرێکار، کە لە ڕابردوودا بووە و  بە پەنجەکانی دەست دەژمێردرێن، زۆر جیاوازە لەو فەتو او  هێڕش و کوشتن و  بڕینانەی مەلاکان لە نەوەداکان لە کوردستاندا دەیانکرد بە هۆی  باری پەشۆکاوی ناوچەکە و ئەمڕۆش لە ڕێگای یاسا و لە ناو پەرلەمان و  خانەی داد و دەزگا فەرمییەکاندا دەیکەن. لە چەند ساڵی رابردوودا تا ئێستا،  چەندین نووسەر و شاعیر و ڕۆژنامەنووس دادگایکراون و  سوکایتیان پێکراوە . لە دوای ساڵی ٢٠٠٣ەوە تا ئێستا کە مەلا کرێکار لە نەرویژ لە ماڵەکەی خۆیدا زیندانی بووە و ئێمە بە حساب “دیموکراسیمان”  لە هەرێم خستۆتە جێبەجێکردنەوە، چەندین ڕۆژنامە و گۆڤار و کتێب و بڵاوکراوە فەتوایان لەسەر دراون و  داخراون و ڕیسواکراون لەبەردەم جەماوەردا لە ڕێگای کەناڵە راگەیاندنە ڕەسمییەکانی سیاسییە ئیسلامییەکانەوە. ساڵی پار کە لە کوردستان بووم، تەواوی ژمارەکانی ڕۆژنامەی ئاوێنە لە هەولێر نەفرۆشران دوای ئەوەی مەلایەک فەتوای لەسەردا ، چونکە شیعرێکیان بڵاوکردبۆوە کە  مەلایەکی توندڕەوی نادیموکرات نەیتوانیبوو قبوڵێ بکات بۆیە فەتوای بایکۆتکردنی رۆژنامەکەیدا بە تەواوی.  من لە دژی ئەم فەتوایانەم ، لە هەمان کاتدا بۆ بەڵام لەهەمانکاتدا  داپڵسۆینەکانی یەکێتی  لە بەرامبەر موسوڵمانان ڕیسوا دەکەم،  وک داخستنی مزگەوت و حوجرەکان  و ڕێگرتن لە گەنجان بچن بۆ مزگەوت، چۆن لە کاتی شەرە ناوخۆیەکانیاندا لەگەڵ لایەنە ئیسلامییەکان دەیانکرد.  بەهەر پێوەرێ بێت مەڵا کرێکار ئەمانەینەکردووە کە ئەو ئیسلامییە ڕەسمیانەی کوردستان کردویانە و دەیکەن بەرامبەر ڕووناکبیران و نووسەرانو  ڕۆژنامەنووسانی کورد ، ئەمە پاڕاندنەوە نییە بۆ مەلا  کرێکار،  بەڵام هە کەسێک بۆ ساتێک بیربکاتەوە دەزانێت گەر مەلا کرێکار بەڕاستی  بیویستایە شێرکۆ بێکەس بکوژێت، لە گەرمەی شەڕی ناوخۆ لەگەڵ یەکێتی و لە سلێمانی و لە هەر شوێنێکدا لە ترۆپکی هێزی سیاسی و عەسکەری ڕێکخراوەکەی خۆیدا دەیکوشت، ئایا مەلا کرێکار نەیدەتوانی بیکات یان ئێستاش ناتوانێت بیکات ؟ دەی خۆ نایکات بۆ ؟
من خۆم پیشتر وەک ڕۆژنامەنووس ویستومە بچمە لای مەلا کرێکار و لەگەڵیدا دابنیشم و بدوێم، هەم بۆ تێگەیشتنی خۆم لە کێشەکان لە کەسی یەکەمەوە وە هەم بۆ ئەوەی بتوانم وەک ڕۆژنامەنوسێک ڕاستگۆبم و لەزاری خۆیەوە کۆمەڵگەش گوێیان لە ئارگومێنتەکانی ئەو بێت. هەروەها  ئەو پرسیار و تۆمەتانەش هەموو بخەمە ڕوو و بتوانم لە نزیکەوە  بە ڕشکاوی پێکە دایالۆگیان لەبارەوە بکەین. هێشتا کەناڵی ئێن ئاڕ تی کوردی دانەمەزرابوو ، دوو ساڵ لەمەو بەر، ،من و هاوڕێیەکی دیکەم کە ڕٶژنامەنووسێکی سەنگاپورییە و وەک فریلانس  لە بەریتانایا پێکەوە ئەو دەمە کارمان دەکرد، ویستمان دیمانەیەک لەگەڵ مەلا کرێکاردا بکەین لە ڕێگای رۆژنامەنوسێکەوە کە گوتی خاوەنی ئیمتیازی گۆڤاری “ڕێگای”  بوو یان  “شەقام” ، باش هزرم نییە بەڵام ناوی کاک ماکوان کەریم بوو و،  لە رێگای ڕۆژانامەنوسێکی کوردەوە خۆی وەک بەرپرسی کارەکانی مەلا کرێکار ناساند. نازانم مەلا کرێکار لەوە ئاگادارە یان نا، بەڵام دوای ئەوەی چەند پرسیاریکمان بۆ ماکوان نارد و  قسەمان کرد پیکەوە لە رێگای ئیمێل گۆڕینەوە، گوتی دەیداتە دەست مەلا کرێکار، ئیدی وەڵامی نەما. مەبەستم لەوەیە هەمیشە ئامادە بووم لەگەڵ مەلا کرێکاردا ڕاستەوخۆ گفتوگۆ بکەم تا بەڕاشکاوانە شرۆڤەی شتەکان بکەین چونکە ئەو ئامادەی تیابووە و هەمیشە هاتۆتە بەردەم کامێراکانی میدیا ، هەروەها، کەیسی ئەم کەسایەتییە سیاسییەش ئەوەندە ڕوون  نییە  وەک “کۆمۆنیستەکان” لە بەیاننامەکەیاندا لێی دواون و خوازیارن  بیخەنە زیندانەوە و،  پێیان وایە ئەو کەسانە  “جێگایان زیندانە”، ئاخر ڕاستی ئەوەندە سانا و خێرا بەدەست نایەت تا بەر لە دایالۆگکردنی اببەتەکان ، ڕوانین، لێکۆڵینەوە، شرۆڤە و  دادگایکردن و ڕێدان بەوەی کەسی تۆمەتبار بەرگری لەخۆی بکات،  ئاوها بەگۆترە بڕیار بدەیت  بیانخەیتە زیندانەوە.
  ئەمڕٶ چۆن من پێم وایە مەلا کرێکار چەوسایەوە و دەبێت بەرگری لە ئازادییە سیاسییەکانی بکرێن، لەبەرامبەر مندا،  کەسانی یاسایی دیکە لە ئەمریکا هەن پێیان وایە کرێکار سی ئای ئەیە و بۆیە نەگیراوە و لە ماڵەوە دەستبەسەر کراوە لە ماڵەکەیدا و کۆنگرێس ئەم بابەتەی وەلاناوە باسی بکات. لایەنی دیکەش وەک دیارە  وەک “کۆمۆنیستەکان” لە  هەرێمی کورددستان، پێێان وایە مەلا کرێکار”تیرۆریستە” ، دەی کەواتە  لە نێوان ئەم سێ بۆچوونە جیاوازانەدا ئاسان نییە بتوانیت ڕاستەوخۆ بەوشێوەیە وەک حزبی “کۆمۆنیست” کوێرانە بڕیار بدەیت. یاخود دیارە ئەمەیە  پرۆسەی دادگایکردن و پاراستنی مافە یاسایی و مەدەنیەکانی مرۆڤ لەو کۆمەڵگەیەی کە کۆمۆنیستی کرێکاری وێنای دەکات ؟  گەر وایە ئەمە لەگەڵ گوانتانامۆی ئەمریکای ئەمڕۆ جیاوازییان  چییە ؟
کەیسی مەریوان هەڵبجەییش من وەک خۆم پێموایە  کەیسێکی زۆر تایبەتە لە ڕاستیدا. مەلا کرێکار پێی وایە مەریوان هەڵبجەیی سوکایەتی بە ئیسلام کردووە و  ئیدی فەتوای لەسەر دا چونکە کۆمەڵێک تەوهینی توندی بێبنەمای بە ئیسلام کردووە. هەمووان ئەمەیان وەک هێرشێکی رۆتینی ئیسلامی سیاسی بین، بەڵام من پێموانیە ئەمە ڕاست بێت، ئەگینا بۆ مەلا کرێکار لەسەر نووسەرە کۆمۆنیستەکان تا ئێستا فەتوای نەداوە کە ڕۆژ  تا ئێوارە بە ئیسلامدا دێنەخوارەوە  لە نووسینەکانیاندا و ئەمڕٶ لە سایت و ڕۆژنامەکانیاندا دیارن  ؟ زۆرجار نووسەر لیبڕاڵەکانیش تاڕادەی سوکایەتیکردن بە موسوڵمانان  دەڕۆن لە بابەتەکانیاندا کەچی مەلا کرێکار فەتوای لەسەر نەداون؟
   مەریوان هەڵبجەیی کە من بەرگری لە مافی   رادەڕبرینی دەکەم ئەوەندەی کە دەزگا ئیسلامیەکانی دیکەی کوردستان و دامەزراوە ڕەسمییەکان فەتوایان لەسەردا و هانی خەڵكیان لە دژی دا ، ئەوەندەی ڕادیۆ و میدیا و کەناڵەکانی سیاسییە ئیسلامییە ڕەسمییەکان ئەمەیان لە دژی ئەو نووسەرە دژە – ئاینییە لە بەرنامە ڕاستەوخۆکانیاندا مەلا کرێکار هیچی نەکرد. هەروەک چۆن لەو ماوەیەی پێشوودا نووسەرێکی دیکەش بە ناوی کاک سەروەر عەبول ڕەحمان، هەمان لەو ئیسلامیانە هیڕش و هەڕەشە و گوڕەشەیان لێکرد و فەتوای کوشتنیان دا لەلایەن موریدێکە، نەک مەلا کرێکارەوە،
 ئاخر فەتوادان لە مەملەکەتی ئێمەدا یەکێکە لە ئاسانترین کردەکان کەسایەتیەکی ئاینی کاریزمی وەکو مەلا کرێکار بتوانێت بەردەوام بیدات لە دژی نەیارانی، کەچی هێشتا مەلا کرێکار بە دوو کەیسی تایبەتی فەتوا دەناسرێتەوە؟ من دڵنیا نیم، بەڵام پیدەچیت هۆکاری سیاسی دیکە لە پشتیەوەبن و ئێمە ئاگادار نەبین،  لە نێوان یەکێتی ومەلا کرێکاردا کە جەنگیان هەبووە و هەردوولا بۆیە جەنگی سایکۆلژیان بەرامبەر یەکدی کردووە  و دەیکەن، بۆ نموونە ئەمڕۆ دەزگای چاودێر و ڕاگەیاندنی یەکێتی هانی بڵاوکردنەوەی هەموو ئەدەبیاتێکی دژە- ئاینی دەدەن ، بۆ ئەوەی کۆنەقینەێک  تێربکەن کە لە نەوەدەکانەوە  هەیانە بەرامبەر بزووتنەوە سیاسییە ئیسلامییەکانی کوردستانتا ئیستا درێژبۆتەوە  و ئەو قینە بەم شیوەیە تێر دەکەن، بێگومان لە ژێر ناوی “مەدەنیەت” و هتد ، هەروەها جیاوازییە ئایدۆلۆژییەکانی  دیکەش هۆکارن لە نێوان مەلا بەختیار وەک کۆنە ماوییەک و ڕاستڕەوێکی سۆسیال دیموکراتی ئەمڕٶ کە پێی وایە هاوکاریکردنی ئەو جۆرە بڵاوکراوانە پەرپێدانی “دیموکراسییە” و مەلا کرێکاریش وەک سیاسییەکی ئیسلامی ئەمە بە هێرشێکی سیاسی وسوکایەتی دەیبینێت  بۆ سەر خۆی و ئاینەکەی، ئیدی فەتوای لەسەر داون. لێرەدا گەر سەکردن لە سەر یەکسانیخوازی و دیموکراسیخوازی ڕاستەینەیە ئێمە دەبێت ڕیگایەکی ئاشتیانە بۆ گەیشتن بە خاڵی بەیەکگەیشتن بدۆزینەوە، گەر دیموکراسیەکەمان دیموکراسیەکە لەتوانایدایە سەقامگیری درووستبکات، بە تایبەتی ئەمڕۆ کە مەلا کرێکار و ئامادەیە ڕاشکاوانە تاڕادەیەک لیبڕاڵانەتر لە زۆر نووسەرە “لیبڕاڵەکانمان” لە ناو میدیاکانەوە ئاخاوتن بکات. کەوایە،  با لە بەرامبەر شێرکۆ بێکەس بە ڕاشکاوی قسەکانیان بکەن، ئەگەر نا دە با ڕۆژنامەنووسە بە ناو “ئازادیخوازەکان” ئەم ئارگومێنتە درووست بکەن بۆ کۆمەڵگە، من دڵنیام گەر شێرکۆ و مەلا کرێکار لەسەر یەک مێز دابنیشن، ئەو دوای یەک دەست گوشین ئەو فەتوایە پاک دەبێتەوە. بچنە لای شیرۆ بێکەس  و بچنە لای کرێکار پێکەوە.  با هەوڵبدەین ببینە بنیاتنەری ئەو مینبەرەی کە مەریوان هەڵبجەیی و مەلا کرێکار و شێرکۆ بێکەس و ئەوانی دی تیایدا بتوانن بەرامبەر بەیەک ئازادانە بۆچونەکانیان دەرببڕن،  تا کۆمەڵگە لێیان تێبگات و عادیلانە بڕیریان لەسەر بدات،
ئەم شێوەیە بۆ سەامگیری دیموکراتی زۆر جیاوازخە لەوەی کە چۆن بەرپرسانی یەکێتی یارمەتی ئەم نووسەرە دژە – ئاینیانە  دەدەن بۆ دەرەوەی وڵات و  ئەو نووسەرانەش کە حەقی خۆیانە، کەیسەکە ئەوەندەی تر گەورە دەکەن لە وڵاتانی ڕۆژئاوا  بۆ ئەوەی ژیانیان لە ئەوروپا خێرا پارێزراو بێت  لەدەستی رادیۆ ڕەسمییە ئیسلامییەکانی کورستان و لەو بەینەشدا، تەنیا مەلا کرێکار بە تیرۆریست لەقەڵەم بدرێت و ئازادیەکانی پێشێل بکرێن. پاشان،  من تێناگەم ئەو بەرپرسانە بەتایبەتی بەپرسانی یەکێتی لە سلێمانی، گەر مەرامی سیاسیان نییە ، لە بری ئەوەی یارمەتی ئەم نووسەرانە بدەن بۆ ئەوەی یەکسەر بچنە مەنفا و سەر لە خۆیان و  ماڵ و منداڵیان بەو شێوەیە لێتێکچێت، وەک  مەریوان هەڵبجەیی بۆ نموونە،  بۆچی کەشێکی وا لە کوردستاندا درووست ناکەن کە ئەم هەڕەشە و گوڕەشانە دژی نووسەران تیایدا درووست نەبن و روو نەدەن، ئەوان کە وەک بەرپرسانی سیاسی هەرێم ڕێگریان لەو هەڕەشە و گوڕەشانە نەگرت کە لەلایەن دامەزراوە ڕەسمییەکانەوە دەکرایە سەر مەریوان هەڵبجەیی و پیشتریش کراوە  و ئەمڕٶش هەر دەکرێت ، ئیدی ئەم یارمەتییە لاوەکییەی دیکەیان لەچییە بۆ دەرپەڕاندنیان بۆ ئەوروپا ، ئەگەر ئەمە بۆ پێکاندانی نیشانە سیاسیەکانی خۆیان نییە لەدەرەوەی کودرستان ، بۆ خۆ نزیککردنەوەی زیاتر لە ئیمپریالیزم و بۆرژوازی ڕاستڕەوەی سۆسیالیست-دیموکراسی  لە ڕۆژئاوا؟
 پێموایە گەر قسەکردن لەسەر دیموکراسی و ئازادیخوازییە  پێویستە بەر لە هەمووشتێک هەوڵبدەین  پردێک درووست بکەین بۆ دایالۆگی مەدەنیانە و دیموکراسیانەی جەربەزە لە سەر ئەم بابەتانە، بە تەواوی جیاوازیەکانەوە، ئێمە لەناو خۆمانەوە و ئەوانیش لەناوخۆیانەوە، بەڕاستی ئەگەر ڕاستە هەمووان دیموکراسی ئامانجمانە دەبێت ئەوە ئەرکمان بێت لە ڕووی تێۆری و پراکتیکیەوە، چونکە نەبوونی ئەو پێگە ئازادەیە وای کردووە ئەمڕۆ نووسەرێک بەر لە تێگەێشتن سووکایەتی بکات و لەبەرامبەریشدا  مەلایەک بەر لە تێگەیشتن فەتوای کوشتن بدات. جێگای وەبیرهێنانەوەشە کە مەلا کرێکار لەسەر  هیچ کردیەیکی بەناو “تیرۆریستی” سزا نەدراوە بەڵکو لە سەر  کۆمێنتێکی  بەگری لەخۆکردن  کە وەرگێڕاوە بۆ “هەڕەشە” لە ڕووی “یاساییەوە” لە دژی سیاسەتمەدارێکی تۆخە راستڕەوی نەرویژی سزادرا، ئەو کەسەی بەزۆر ناردنەوەکەی مەلا کرێکاری لە حکومەتدا ئیمزا کردووە و مەلا کرێکاریش ڕاشکاوانە پێی گوتووە:”گەر بمنێریتەوە  و بکوژرێم، تۆش بە هەمان چارنووس دەبرێێت. ”  بۆ ساتێک هێستێک بدەیت و لەم گوتەیەی کرێکار بکۆڵیەوە تێدەگەیت ئەم گوتەیە “هەڕەشە” نییە، بەڵكو دوا مۆتیڤ و دوا هەوڵ و دوا گوتەی مرۆڤێکە بۆ بەگریکردن لە ژیانی خۆی، لەبەرامبەر نوێنەری سیستەمێکی زەبەلاح کە با یاسا و  ڕێسا و دەزگا و پۆلیس و سەرباز و سیاسەت و سەرمایە، تێکڕا لە دژی ئەو دەجەنگن.   


ماویەتی…

Previous
Next

Leave a Reply