Skip to Content

Wednesday, December 8th, 2021
Home / Articles Posted by ئه‌رده‌لان عه‌بدوڵڵا

Blog Archives

ئیسماعیل حەمە ئەمین بە ڕۆمانێک چیرۆکەکانی مەنفا دەگێڕێتەوە

          هەر قۆناغێكی مێژووی گەلێک، خاوەنی سیما و تایبەتمەندی خۆیەتی. لە کوردستاندا قۆناغێک هەیە پێی دەڵێن قۆناغی دوای ڕاپەڕین، کەئەمەش یەکێکە لە قۆناغە گرینگەکەکانی مێژووی گەلەکەمان. Continue Reading »

چاوپێکەوتنێک لەگەڵ ڕۆماننووسی ناسراوی ئەڵمانی فێردیناند ڤۆن شیراخ

        فێردیناند ڤۆن شیراخ : بە بڕوای من ژیان بریتییە لەوەی کە تۆ لەناخی خۆتدا هەمووکاتێک هەست بەوە بکەیت کە  تاوانت کردووە.   فرانکفۆرتە ئەلگەمایندە تسایتونگ: ئایا Continue Reading »

کتێبی جییهانی دووەم ، تڕوانینی نوێی ئەمریکا بۆ خۆیی و جیهان دەردەخات.

        جەنگ ئامڕازێكی سیاسی نییە ، بەڵكو نیشانەی شکستخواردنە     گەشتکردن بەناو دەوڵەتانی جیهاندا، کارێکی هەروا ئاسان نییە، لەویش سەختر ئەوەیە، کە تۆ لەهەموو کێشە ” Continue Reading »

خوسرەوجاف لە کەلاوە وێرانەکانی جەنگەوە ،تەلارێکی جوانی ئەدەبی دروستدەکات

          لەم وڵاتەدا چەند بە شەڕی براکوژی گرفتارن ، ئەوەندەش بە وتی وتی و بەزم و بالۆرەوە خەریکن،،، ئەمڕۆ لە دوێنێ دەچێ، هۆلاکۆ خۆماڵییەکان هەرگیز لە Continue Reading »

هەڵوەستەیەک لەبارەی بیرەوەریه‌کانی کەریم ئەحمەدەوە

        ” ئێمە قوتابخانەی ئەکادیمیمان نییە، هەتاوەکو کادری باشی لێ دروستبکەین ، تاکە قوتابخانەی ئێمە جەماوەرە. ئەوە جەماوەرە فێرمان دەکات ، هەر ئەویشه‌ فێری ئەزموونی باشمان دەکات Continue Reading »

چاوپێکه‌وتنی رۆژنامه‌ری هه‌ولێر له‌گه‌ڵ نووسه‌رو وه‌رگێر : ئه‌رده‌ڵان عه‌بدوڵڵا

        ئه‌رده‌ڵان عه‌بدوڵڵا: ئێـمە هەتاوەکو پرۆسەیەکی گەورەی وەرگێڕانمان نەبێت، ناتوانین داهێنانی گەورەمان هەبێت.     هه‌ولێر: با لە دواهەمین كتێبی وەرگێڕدراوتان دەست پێ‌ بكەین، (دیالۆگ لەنێوان رۆژهەڵات‌و Continue Reading »

کتێبی دیالۆگ لە نێوان ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا/ وه‌رگێرانی ئه‌رده‌ڵان عه‌بدوڵڵا

        کتێبی دیالۆگ لە نێوان ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا، ئامادەکردن و وەرگێرانی ، ئەردەڵان عەبدوڵڵایە. ئەم کتێبە بریتییە لە چاوپێکەوتن لەگەڵ کۆمەڵێک نووسەرو بیرمەند و هونەرمەندی رۆژهەڵات و Continue Reading »

جیهاد دڵپاک ، جیهانێکی پڕ له‌ جوانی و داهێنان

        ده‌مه‌و ئێواره‌یه‌ک له‌گه‌ڵ چه‌ند هاورێیه‌کی هێژام به‌ره‌و نه‌خۆشخانه‌ی “هیوا” که‌وتینه‌ ڕێ. دیاره‌ که‌ باسی نه‌خۆشخانه‌ی “هیوا” ده‌کرێت، یه‌کسه‌ر جۆره‌ ترس و دوودڵیه‌ک به‌سه‌ردا زاڵ ده‌بێت. له‌هه‌مووشی Continue Reading »

بلیمەتە شێتەکانی جیهان

          زۆرجار سنوری نێوان بلیمەتی و شێتی تەنها تاڵە دەزوویەکە. بەشێکی زۆری فەیلەسووف و پێخەمبەرەکانی جیهان ، لەسەرەتادا لەلایەن کۆمەڵگاوە بۆچوون و هەڵسووکەوتەکانیان ڕەتکراوەتەوە، تەنانەت زۆرجاریش Continue Reading »

ئۆشۆ نهێنییەکانی ژیانمان بۆ باس دەکات

        هیندوستان وەکو مەڵبەندێکی شارستانی کۆنی جیهان، سەدان بیرمەند و زانا و خەڵکی بەتوانای لێ پەیدابووە. من پێشتر وامدەزانی کە لەسەدەی پێشوودا ، لەم وڵاتە مەزنەدا تەنها Continue Reading »

شێرکۆ بێکه‌س شاعیری هه‌موو وه‌رزه‌کان

      دوێنێ هه‌موو گه‌لی کورد به‌ گشتی و شیعر و ئه‌ده‌ب دۆستان به‌تایبه‌تی، خۆیان له‌به‌رده‌م تاسان و خه‌مێکی ئێجگار ناخۆشدا بینییه‌وه‌، ئه‌ویش هه‌واڵی مه‌رگی شاعیری نێوداری گه‌له‌که‌مان ” Continue Reading »

لەهەر شوێنێك کتێب بسوتێنرێت ، مرۆڤیش دەسوتێنرێت

        هەفتەی پێشوو کتێبەکانی جەمال غەمباری شاعیر و نەوشیروان موستەفا سەرۆکی گۆڕان سوتێنران. هەرەش لە بەختیار عەلی رۆماننووسیش دەکرێت و ئەویش وەکو دەڵێن لەناو لیستی کتێبسووتێنەرەکاندایە، جا Continue Reading »

مەدام بۆڤاری ئەو دایکەی کە چەند ڕۆماننووسی تری بەخێوکرد

      پێش چەند ساڵێک لە گۆڤاری شپیگلی ئەڵمانیدا، لیستی سەد کتێبی جیهانی دانابوو، کە پێویستە مرۆڤ لە تەمەنیدا بیانخوێنێتەوە. دیارە لیستەکە زۆر ڕۆمان و چیرۆک و کتێبی تری Continue Reading »

ئازاد حەمە مانیفێستێک دژی گه‌نده‌ڵی دەنووسێت

      ماوه‌ی چه‌ند ساڵێکه‌ له‌ناو کۆمه‌ڵگه‌ی کوردیدا ووشه‌یه‌ک زۆر باوه‌” گه‌نده‌ڵی”. دیاره‌ ئه‌م ووشه‌یه‌ هه‌رچه‌نده‌ گوزارشت له‌ مانایه‌کی خراپ و کارێکی نا یاسایی ده‌کات، به‌ڵام له‌ناو میدیاکاندا زۆرجار Continue Reading »

رۆمانی سۆناتای خاچی تۆڵستۆی کرایە کوردی

          ڕۆمانی سۆناتای خاچ لە نووسینی نووسەری نێوداری روسی ” تۆڵستۆی” ، کەبەیەکێک لە کارە جوانەکانی نووسەر دادەنرێت، ئه‌م ڕۆمانە ، له‌ته‌مه‌نی 63 ساڵیدا ، له‌ Continue Reading »

کاروان کاکە سوور لە ڕۆمانێکەوە باسی مێژووی هەولێرمان بۆ دەکات

        رۆمان یەکێکە لە ژانرە گرینگەکانی دونیای پان و بەرینی ئەدەب. سەرهەڵدانی رۆمان ، موژدەیەکی خۆشبەختی گەورەبوو بۆ دونیای ئەدەب. بە بڕوای من هیچ ژانرێکی تری ئەدەبی Continue Reading »

نامه‌کانی دۆستیۆفسکی بۆ ژنه‌کەی‌

        گرینگی ئه‌و نامانه‌ی که‌له‌ نێوان ئه‌دیب و هونه‌رمه‌ندو ڕووناکبیره‌ ناوداره‌کان، له‌گه‌ڵ هاورێ و خۆشه‌ویست و ژنه‌کانیاندا کراوه‌، له‌وه‌دا ده‌رده‌که‌وێت، که‌ لایه‌نی شه‌خسی و تایبه‌تی ئه‌و که‌سانه‌ Continue Reading »

سەلام مستەفا لەنان کۆمارێکی شیعری دروست دەکات

        هەموومان لەسەر ئەوە کۆکین کە زۆربەی شاعیران ، بابەتێک ، ڕووداوێک ، مەسەلەیەک ، ناخی دەهەژێنێت و کانیاوی شیعری تێدا دەتەقێنێتەوە. بەشی زۆری ئەو شاعیرانەی کە Continue Reading »

ڕۆژنامەگەری کوردی لەنێوان دوێنێ و ئەمڕۆدا

          هەموو گەلی کورد قەرزارباری ماڵباتی قارەمانی بەدرخانن، ئەویش لەبەر دوو هۆ : یەکەمیان لەبەرئەوەی لەخەباتی ڕزگاریخوازی گەلی کورد دژ بە داگیرکەران، ڕۆڵێکی مەزنیان گێڕاوە، هەروەها Continue Reading »

چه‌ند وشه‌یه‌ک له‌باره‌ی دوایین دیوانی شێرکۆ بێکەسه‌وه‌

          خودایش بەبێ شیعر ناژی….. شێرکۆبێکەس     شیرکۆ بێکەس، جارێکی تر بە دیوانێکی نوێی شیعریەوە دەگەڕێتەوە لای دۆست و خوێنەرانی . ” خێراکە مردن خەریکە Continue Reading »

ڕۆمانی شیکاگۆ ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا پێکەوە گرێدەدات

      رۆژهەڵات و ڕۆژئاوا تەنها دوو شوێنی جوگرافی جودانین، بەڵکە دوو کلتوور و دونیای جیاوازیشن. هەر لەدێرزەمانەوە، ئەم دوو ناوچەیە لە ڕووی کلتووریەوە جیاوازبوون و مەڵبەندی چەندین شارستانی Continue Reading »

ڕۆمانێکی هاروکی موراکامی بە کوردیی

          تازەترین کتێبی چاپکراویی دەزگای سەردەم، ڕۆمانێکی  نووسەریی بەناوبانگی ژاپۆنی هاروکی موراکامییە بە ناویی ( خۆشەویستێکی ترسناک). ئەم ڕۆمانە لە زمانی ئەڵماییەوە لەلایەن  ئەردەڵان عەبدوڵڵاوە کراوە Continue Reading »

گەنج لە سەردەمی گلۆبالیزم دا

       هەر قۆناغێکی مێژوویی ، هەوڵیداوە سیمایەک و ناسنامەیەکی نوێ بداتە گەنجان لە جیهاندا. گەنج داینەمۆی هەموو گۆڕانکاریی و پێشکەوتن و سەرکەوتنی هەموو قۆناغێکی مێژووییی بووە.  گەنج هەر Continue Reading »

فرۆشی رۆمانی هاری پۆتەر گەیشتە 450 ملیۆن دانە

      بەسەرهاتی رۆمانی هاری پۆتەر خۆی لە خۆیدا حکایەتێکی مەزنە. ئەو کتێبەی کەسەرەتا لەلایەن چەند دەزگاییەکی پەخشی بەریتانییەوە رەفزکرایەوە، کتێبێک کە هیچ کام لە دەزگاکان ئامادەنەبوون بڵاوییبکەنەوە، ئەو Continue Reading »

سوڵحی عەشائیری جێگای بەیاسا لێژ کردووە

      لەپاش ڕاپەڕینەوە دیاردەیەکی ترسناک لە کوردستاندا تەشەنەی کردووە، ئەویش ( سوڵحی عەشائیرییە). ڕۆژ لە دوای ڕۆژیش ئەم دیاردە خراپە بەرەو هەڵکشاند دەڕوات ، بەشێوەیەک کە وایکردووە هیچ Continue Reading »

جەمشیدخان دیرۆکی مەملەکەتێکی خوێناویی دەگێرێتەوە

        “جەمشیدخانی مامم کەهەمیشە با لەگەڵ خۆیدا دەبات” ، ناونیشانی دواهەمین رۆمانی کاک بەختیار عەلییە. ئەم رۆمانە کەلە قاڵبی کارێکی ” مینیمالیستیدا ” دەردەکەوێت ، یەکێکە لە Continue Reading »

ژنێک بەسەر منارەیەکەوە مێژووی گەلێک دەنووسێتەوە

ژنێک بەسەر منارەیەکەوە مێژووی گەلێک دەنووسێتەوەڕانانێک بۆ رۆمانە نوێکەی  شێرزاد حەسەن ئەردەڵان عەبدوڵڵا ئەوەی کە ڕوون و ئاشکرایە ڕۆمان یەکێکە لە ژانرە مەزنەکانی جیهانی ئەدەب، بەتایبەت لەم چەند ساڵەی دواییدا Continue Reading »

چاوپێکەوتن لەگەڵ نووسەری ئەفگانی عەتیقی رەحیمی

چاوپێکەوتنێک لەگەڵ نووسەرو ڕووناکبیری ناسراوی ئەفگانیعەتیقی رەحیمی سازدانی ئەردەلان عەبدوڵڵا لە ئێوارەیەکی ساردی پاریسدا ، لەگەڵ یەکەمین رۆژی سالی نوێدا، لە قاوەخانەیەکی کۆندا، چاوم بە نووسەری ئەفگانی عەتیق رەحیمی کەوت. Continue Reading »

بەنازیر بۆتۆ مەلیکە سابای جیهانی ئیسلامی

هەمووکاتێک جیهانی ئیسلامی بەوە تاوانبار دەکرێت، کە ژنان دەچەوسێننەوەو مافی ژنان نادەن. لە ڕاستیشدا  لە جیهانی ئیسلامیدا ، ئەو دەرفەتەی کە بۆ پیاوان ڕەخساوە هیچ کاتێک بۆ ژنان نەرەخساوە. هەندێک Continue Reading »

لەبارەی چەمکی دەوڵەتی مەدەنییەوە

سیپونزا پرسیار دەکات و دەڵێت: ئاخۆ گەل مازۆشییە؟!سەرەتا پێم خۆشە بڵێم ، قسەکردنی زۆر لەبارەی دیموکراتی لەهەمووکاتێکدا و بەبێ هۆ ، دەبێتە هۆی لەناوچوونی ئەم چەمکە، هەروەک چۆن هەموو دروشم Continue Reading »

دوایین ڕاپۆرت لەبارەی گەندەڵی و شەفافیەت لە جیهاندا

لەیەکەم ڕۆژی ئەم مانگەدا ، وەکوو هەمووساڵێک ڕێکخراوی شەفافیەت و ئەنتی گەندەڵی لە جیهان دا Transparency International  ڕاپۆرتی ئەمساڵ “2011” لەبارەی گەندەڵی لە جیهاندا بڵاوکردەوە. ئەم ڕاپۆرتە باسی گەندەڵی و Continue Reading »

عەرەبستانی سعودی لە بەهاری عەرەبی دەترسێت

فەرمانڕەوایانی عەرەسبتانی سعودی ، لەبەرامبەر بەهاری عەرەبیدا هەست بە ترسێکی گەورە دەکەن و ئەم بەهارە وەکو هەڕەشەیەک بۆ خۆیان دەبینن. هەر لەبەر ئەوە هەڵمەتێکی گەورەیان دژ بەم شۆرشە دەستپێکردووە.لە گەرمترین Continue Reading »

دەوڵەمەندەکانی ئەمریکا و زۆرینەی خەڵکی

لە 99% ی  خەڵکی ئەمریکا دژی کەمیننەیەکی 1% ی دەوڵەمەند ڕاپەڕین . ماوەیەکی زۆرە  ، تەنها کەمینەییەکی زۆر کەمی ئەمریکی ، سوود لە ئابووری بەهێز و دەوڵەمەندی ئەمریکی دەبینن. هەر Continue Reading »

چنوور نامیق دەنگێکی شیعری لە گەرمیانەوە

ئەمە وەرزی گرانەتای عەشقەلەژێر باڵی ترسا ئەنوێ ئەمە رازی سەمای چنوور و شەوبۆیەلەپرچی ئەم شەوە ئەتکێلە تەنهاییدا وەختە دەبمە پارچەیەک سڕبووندەبمە وڵاتێک لەوەحشەتوەحشەتێک لەسەمای شینئەرێ بەڕاست شیعر چییه؟ ئاخۆ ژیان Continue Reading »

چاوپێکەوتنێک لەگەڵ نووسەر و وەرگێڕ ئازاد بەرزنجی

 پێدەچێت کەممان بە بەرهەمەکانی ئازاد بەرزنجی ئاشنا نەبووبین . ئازاد بەرزنجی  لە بواری  وەرگێڕان و فکرو ڕۆشنبیری کوردی ئەمڕۆماندا ، ناوێکی دیار و قەڵەمێکی سەنگینە.  وەرگێرانەکانی  لەبواری ئەدەب و فکردا Continue Reading »

چۆن ئایینەکان بڵاودەبنەوە؟!

ناوبەناو سەرنجی کۆمەڵێک هەواڵ یان ووتار دەدەم ، کە ژمارەی ئەو کەسانە بڵاودەکەنەوە کەچوونەتە سەر ئاینێکی نوێ  ، بۆ نموونە ئیسلام یان مەسیحی.  زۆرجار ئەم ژمارەیەش بە هەزاران یان بە Continue Reading »

شێوازە جۆراوجۆرەکانی توندوتیژی

لەگەڵ ئەوەی کە بابەتی سەرەکی ئەم کتێبەی من ، باسی شێوازە پیسەکانی  هێزی وێرانکاری دەکات ، لێ سەرەتا من لێرەدا دەمەوێت  باس لە شێوازەکانی “توندوتیژی”  بکەم . ئەمە مانای ئەوە Continue Reading »

بەراوردێک لەنێوان فەلسەفەی سیپۆنزا و ابن رشد

بەشێکی زۆری پسپۆران و شارەزایان لە بواری فەلسەفەی عەرەبی و رۆئاوایی ، لەو باوەڕەدان کە فەلسەفەی سیپۆنزا ، هەمان ڕێچکەی ابن رشدی هەیە. بگرە هەندێک لەو باوەڕەدان کە فەلسەفەی سیپۆنزا Continue Reading »

دەوڵەتی فاشیل چییه * ؟

 دەوڵەتی نەتەوەیی تووشی فەشەل بوو ،چونکە نەیتوانی پێداویستی باشی  سیاسی بۆ گەلەکەی دابین بکات . حکومەتەکەیان شەرعیەتی نییه ، بەڵکە دەوڵەتی نەتەوەیی ، لەناو چاو  و دڵی  زۆرینەی  هاوڵاتییانی خۆی Continue Reading »

زیادبوونی ڕۆڵی ئایین لەناو کۆمەڵگا و سیاسەتدا

رۆما ئەپریلی 2005 . جەماوەرێکی زۆر کە جێگای کەسێکی تر نابێتەوە  ، لە گۆڕەپانی پیتەر پالتس کۆبوونەتەوە  . پاپای فاتیکان ( یوهانس پاولی دووەم) کۆچی دوایی کرد.  لە کەنیسەی پیتەر Continue Reading »