Skip to Content

Wednesday, December 1st, 2021
Home / Articles Posted by ئاری عوسمان خه‌یات

Blog Archives

ڕۆڵ و پێگه‌ی وشـه‌ له‌ سووتانی ڕۆحی فاتیح سه‌لامدا

      (سووتانی ڕۆح) و (جارێكی تر سووتانی ڕۆح)، ناونیشانی دوو چاپی جیاوازی كۆمه‌ڵه‌ شیعرێكی (فاتیح سه‌لام)ی شاعیره‌، كه‌ یه‌كه‌میان له‌ ساڵی (2004) و دووه‌میشیان له‌ ساڵی (2011) چاپ Continue Reading »

كوڕی گوڵه‌ خوێناوییه‌كه‌ی گۆران

        * تێبینی/ باشتروایه‌ پێش خوێندنه‌وه‌ی ئه‌م چیرۆكه‌، خوێنه‌ر بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ بۆ لاپه‌ڕه‌ (190)ی چاپی یه‌كه‌می دیوانی عه‌بدوڵڵا گۆران، یان ئه‌م لاپه‌ڕانه‌ی لای خواره‌وه‌، كه‌ به‌رامبه‌ر چاپه‌كانیان Continue Reading »

شكستی ئه‌نفال له‌ به‌رده‌م ڕیوایه‌ته‌كانی عه‌شقدا

        خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ قه‌سیده‌ی (زمانی عه‌شق و زه‌مه‌نی ئه‌نفال)ی ڕێبوار سیوه‌یلی       (قه‌سیده‌ی زمانی عه‌شق‌و زه‌مه‌نی ئه‌نفال)، چامه‌یه‌كی شیعریی (ڕێبوار سیوه‌یلی)یه‌، كه‌ دڵنیام خوێنه‌ر دوای Continue Reading »

چیرۆكێكی واقیعی …. ئاری عوسمان خه‌یات

      (1) چیرۆكنووسه‌كه‌ بیری ده‌كرده‌وه‌، چۆن چیرۆكێكی واقیعی بنووسێت، زۆر بیری ده‌كرده‌وه‌ زۆر… ده‌چوو سه‌رله‌به‌ر مێژووی (واقیعییه‌ت – ڕیالیزم)ی ده‌خوێنده‌وه‌، هه‌ر له‌ به‌یاننامه‌كه‌ى (شامپفلۆری)یه‌وه‌، ده‌ستى پێ ده‌كردو به‌ Continue Reading »

مه‌مله‌كه‌تێك بێ خـۆر یان حیكایه‌تی عاشقه‌ ناكامه‌كان

      گوزه‌رێكی خێرا به‌نێو دنیای (مه‌مله‌كه‌تێك بێ خۆر)ی (سامان به‌همه‌ن)دا     دواجار ڕۆمان وه‌ك ژانرێكی ئه‌ده‌بی، ئه‌و پانتاییه‌ فراوانه‌ ده‌بێ، كه‌ هه‌موو حیكایه‌تێك له‌خـۆیدا جێ ده‌كاته‌وه‌، وه‌ك Continue Reading »

كوژانه‌وه‌ی گوڵه‌ستێره‌كانی كاكه‌

      ئه‌زموونكردنی ده‌سه‌ڵاتی ده‌ق، له‌ پرۆسه‌ی خوێندنه‌وه‌دا     (1) بۆ جاری دووه‌م، هه‌ر سێ به‌رگی (گوڵه‌ستێره‌كان كوژانه‌وه‌)ی (كه‌ریم كاكه‌)م خوێنده‌وه‌، ده‌بینم ئه‌مه‌ ئه‌و شێوازه‌ نووسینه‌یه‌، كه‌ ته‌واو Continue Reading »

ونبوونی فاتیح سه‌لام له‌ نێو كه‌ڵافه‌ی پیته‌كاندا

    یه‌كێك له‌و تایبه‌تمه‌ندییانه‌ی كه‌ ئه‌زموونی شیعریی (فاتیح سه‌لام) له‌ شاعیرانی هاوده‌می خۆی جیاده‌كاته‌وه‌، ئه‌وه‌یه‌ كه‌ هێزی شاعیربوون له‌نێو تێكسته‌كانییه‌وه‌ به‌ ئه‌سپایی هه‌ڵده‌كشێت و خوێنه‌ر له‌گه‌ڵا خۆیدا به‌ره‌و جیهانێكی Continue Reading »

ده‌قئاوێزان Intertextuality

      ڕه‌نگه‌ باشترین سه‌ره‌تا بۆ چوونه‌ ناو ئه‌م باسه‌وه‌، ئه‌و وته‌ به‌ناوبانگه‌ی (لانسون) بێت، كه‌ ده‌ڵێ: “سێ یه‌كی داهێنه‌ر، له‌ویدی پێكدێ” به‌واتای ئه‌وه‌ی هیچ داهێنه‌رێك نییه‌، به‌شێك یان Continue Reading »

چۆمسكی و گرنگیدان به‌ ڕۆنانی قوڵ

      بۆچوونه‌كانی چۆمسكی، كه‌ به‌ دامه‌زرێنه‌ری قوتابخانه‌ی (به‌رهه‌مهێنان و گوێزانه‌وه‌) دێته‌ ئه‌ژمار، به‌ یه‌كێك له‌ بۆچوونه‌ هه‌ر به‌ ناوبانگه‌كانی دنیای زانستی زمانه‌وانی ناسراوه‌، ئه‌مه‌ش وێڕای ئه‌وه‌ی ته‌مه‌نێكی زۆر Continue Reading »

گفتوگۆی كۆواری (گزنگ) له‌گه‌ڵ (ئاری عوسمان خه‌یات) (له‌ باره‌ى ناونیشان له‌ چیرۆكى كوردیدا)

  سه‌ره‌تا ده‌مه‌وێت تێڕوانینت به‌شێوه‌یه‌كی گشتی له‌مه‌ڕ ناونیشان وه‌ك كایه‌یه‌كی گشتگیر و پاشان له‌چیرۆكدا بزانم؟هیچ شتێك له‌ گه‌ردووندا نییه‌، ناوێك یان ناونیشانێكی دیاریكراوی نه‌بێ، چونكه‌ ئه‌مه‌ په‌یوه‌ندی به‌و ڕه‌مه‌كه‌وه‌ (غه‌ریزه‌) Continue Reading »

مانگای پلایسـخـۆر … ئـاری عوسمان خه‌یـات

  چیرۆك:  (1)من گره‌نتی ئه‌وه‌تان ناده‌مێ، تا كۆتایی ئه‌م چیرۆكه‌تان بۆ ته‌واو بكه‌م، چونكه‌ ماوه‌یه‌كه‌ دكتۆر حه‌به‌كه‌ی بۆ گـۆڕیـوم، چه‌نێك پێمگوت: ئه‌م حه‌به‌ سووره‌ ناخۆم، حه‌زم به‌ حه‌به‌كه‌ی خۆمه‌، كه‌چی Continue Reading »

ڕه‌نگدانه‌وه‌ی كاره‌ساتی ئه‌نفال له‌ ده‌قی ئه‌ده‌بیی كوردیدا

یه‌كێك له‌ ساده‌ترین پێناسه‌كانی ئه‌ده‌ب ئه‌وه‌یه‌، كه‌ ده‌ڵێ: “ئه‌ده‌ب ئاوێنه‌ی ڕووداوه‌كانی كۆمه‌ڵه‌”، ئه‌گه‌ر به‌دیوی ڕووكه‌شدا له‌م پێناسه‌یه‌ بڕوانین، وا ده‌ره‌كه‌وێ كه‌ به‌ڕاستی پێناسه‌یه‌كی ساده‌ و سه‌رپێی بێ بۆ ئه‌ده‌ب، به‌ڵام Continue Reading »

ئه‌مانه‌ خه‌ریكی چیین؟ … ئـاری عوسمان خه‌یـات

  له‌كاتێكدا ئه‌مه‌ هیچیان نییه‌، بۆیه‌ من نازانم ناوی چی لێ بنێم، چونكی شیعر نازانم بنووسم و هه‌رچییه‌كیشم كرد، بۆم نه‌بوو به‌ چیرۆك، بۆیه‌ پێم باش بوو، بێم ئه‌م قه‌شمه‌رییاته‌ی Continue Reading »

سێكس له‌ ڕۆمانی كوردیدا

(1)به‌وپێیه‌ی ئه‌ده‌ب به‌شێكی گه‌وره‌ی ژیانی مرۆڤایه‌تی پێكده‌هێنێ، بۆیه‌ سه‌رنج ده‌ده‌ین، كه‌ په‌یوه‌ندییه‌كی ڕاسته‌وخۆی له‌گه‌ڵ كۆی كایه‌كانی ژیاندا هه‌یه‌، له‌ ورده‌وه‌ بۆ گه‌وره‌و له‌ بایه‌خداره‌وه‌ بۆ كه‌مبایه‌خ و… هتد، دیاره‌ له‌وه‌شدا Continue Reading »

له‌ باره‌ی (ڕ) و (ر)ه‌كه‌وه …‌ ئاری عوسمان خەیات

پێش ده‌ستپێكردن:له‌گه‌ڵ بڵاوبوونه‌وه‌ی وتاری (ر) یان (ڕ) له‌ ده‌نگه‌كان، هاوكات و هه‌مان وتارم له‌ تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی فه‌یسبووك و له‌ (زمانی ستانداردی كوردی) بڵاوكرده‌وه‌..له‌وێ -فه‌یسبووك- هه‌ندێ له‌ براده‌ران نه‌ك هه‌ر وه‌ك Continue Reading »

(ر) یان (ڕ) … ئاری عوسمان خه‌یات

  با خه‌ڵكی ڕه‌شۆك هه‌ر بۆ خۆیان بنووسن (روو) له‌ جیاتی (ڕوو) یان (ریش) له‌بری (ڕیش)، هه‌روه‌ك ئاساییه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌وان بنووسن (رێك) له‌ باتی (ڕێك)، به‌ڵام وه‌ڵاهی زۆر عه‌یبه‌ ئه‌گه‌ر Continue Reading »

هه‌ركه‌س گووی خۆی، به‌ كڵاوی خۆی بپێوێ !

چیرۆك: ئه‌و كڵاوه‌ی زستانی پار خووم پێوه‌ گرتبوو و له‌سه‌رم ده‌نا، خه‌ڵكی شار پێكه‌نینیان ده‌هاتێ، هه‌ستێكی وای لا چێ كردبووم، هێنده‌ی نه‌مابوو هه‌ر به‌ یه‌كجاری ئێخه‌گیـری به‌ڵایه‌كی دیكه‌ بم. وه‌ختێ Continue Reading »

كاراكته‌ره‌كانی داپیره‌م … ئاری عوسمان خه‌یات

هه‌بوو نه‌بوو كه‌س له‌ خوا گه‌وره‌تر نه‌بوو، كه‌س له‌ به‌نده‌ ڕووڕه‌شتر نه‌بوو. كۆسه‌ مرد كفنی نه‌بوو، هه‌ڵیان گرت جێگه‌ی نه‌بوو، دایان نا، ڕێگه‌ی نه‌بوو، خستیانه‌ تاق، چاوی چوو زاق، خستیانه‌ Continue Reading »

سـوڕانـه‌وه‌ …. ئاری عوسمان خه‌یات

سـوڕانـه‌وه‌من دوێنێ هاتم، ویستم چیرۆكێك له‌ باره‌ی خۆم و ته‌نیاییه‌وه‌ بنووسم، ئه‌گه‌رچی (ته‌نیایی) بابه‌تێك نییه‌، كه‌ تازه‌تازه‌، پێویستی به‌ منێكی بابا و سه‌رگه‌ردان بێ‌، تا قسه‌ی له‌باره‌وه‌ بكه‌م و به‌سه‌رهاتی Continue Reading »

میلیڤینادین …. ئاری عوسمان خه‌یات

هه‌شت مانگی تر پانزه‌ی نیسانی هه‌زار و نۆسه‌د و دوانزه‌یه‌ و كه‌شتییه‌ گه‌وره‌كه‌ ژێر ئاو ئه‌كه‌وێ! مناڵێكی تیایه‌ ته‌مه‌نی ته‌نیا نۆ هه‌فته‌ و هیچی تره‌. ئه‌و كه‌شتییه‌ مه‌زنه‌، به‌رهه‌می كۆشش Continue Reading »

هاوڕێ شێته‌كه‌م، یان خۆم…. ئاری عوسمان خه‌یات

تازه‌، دوو مانگ بوو له‌ نه‌خۆشخانه‌ ده‌رچووبوو. دكتۆره‌كان به‌ دایك و باوكیان گوتبوو: ئاگاداری بن، با ئیتر له‌وه‌ زیاتر تووخنی كتێب و متێبان نه‌كه‌وێ. كوڕه‌كه‌تان هیچی نییه‌، خۆی وا له‌ Continue Reading »

كامیانم؟ …. ئـاری عوسمان خه‌یـات

كورتیله‌ چیرۆك: نازانم هیرۆم یا هێمن؟! ئه‌وه‌ بیست و ئه‌وه‌نه‌ ساڵی ڕه‌به‌قه‌، ناچارم هه‌ردووكیان بم، هه‌م هێرۆ و هه‌میش هێمن. ئه‌بێ بچم مووچه‌ی ئه‌نفالانه‌كه‌شیان وه‌رگرم.. هی كێ؟ هێرۆ یا هێمن؟ Continue Reading »

ڕۆمانێك له‌ ڕه‌مه‌زاندا

  كورته‌ چیرۆك: ئه‌وه‌ كوڕێكه‌ له‌و هه‌زران كه‌سه‌ی كه‌ ڕۆژانه‌ ده‌یانبینم، به‌ڵام وه‌ك هه‌موو ئه‌وانیتر ناوی نازانم.. هه‌روه‌ك ناشیناسم. –    مامۆستا ڕۆژووه‌كه‌ت ناشكێنی؟ئه‌رێ وه‌ڵا ئه‌وه‌ش یه‌كێكی تره‌، به‌ره‌و ڕووم دێ Continue Reading »

مـه‌لا …… ئـاری عوسمان خه‌یـات

یه‌كه‌م/مه‌لا دوو جۆرن، هی سیاسی و هی ئاسایی..سیاسییه‌كان ئه‌مانه‌ی لای خواره‌وه‌، له‌خۆ ده‌گرێ:– مه‌لای ده‌سه‌ڵات: ئه‌وانه‌ی پارتی و یه‌كێتی..– مه‌لای ئۆپۆزیسۆن: ئه‌وانه‌ی كه‌: (وه‌ڵاهی وه‌ بیلاهی و ته‌ڵاهی، پێیانوایه‌ ئه‌و خه‌رده‌له‌ی كه‌ Continue Reading »

ئه‌لكه‌لیمه‌ / مـه‌عناها

له‌ سونفی یه‌كی سه‌ره‌تایی: ئه‌مه‌ شه‌ش ساڵ، تا سێی ناوه‌ندی: ئه‌مه‌ نۆ، چوار بۆ شه‌شی ئاماده‌یی: ئه‌مه‌ سێی تر. ئه‌وه‌ گشتی كردی: دوانزه‌ ساڵ. ساڵێكیش (ڕیازیات)م، لێبووه‌ دێوه‌زمه‌ و به‌و Continue Reading »

دوو كورته‌ چیرۆك: ئاری عوسمان خه‌یات

arikhayat@yahoo.com فێره‌ عـاره‌بیهه‌ژار موكریانی له‌ قورعانه‌ كوردییه‌كه‌یدا نووسیویه‌: (به‌و چاره‌وانی به‌ لینگدانێ ده‌نركێنن* به‌وانه‌ش، كه‌ ژێری پایان ئاورینگ دێنن). ئه‌وه‌ ته‌رجه‌مه‌ی ئه‌م ئایه‌ته‌یه‌: [والعادیات چبحا * فالموریات قدحا].به‌چكه‌ كوردێكی لادێی، Continue Reading »

دوای (53) ساڵ یان به‌ هه‌ر ناونیشانیكی دی….

 كورته‌چیرۆك:ئــاری عوسمان خه‌یاتarikhayat@yahoo.com نازانم تا چه‌ندێك نامه‌ گۆڕینه‌وه‌ی نێوانمان تامی ماوه‌؟ ڕه‌نگه‌ هیچ.. له‌ گشت بارێكدا من ئه‌مجاره‌یان ئێجگار به‌تاسه‌وه‌ ئه‌م نامه‌یه‌ت بۆ ده‌نووسم. وه‌كی ئه‌وه‌ی سی و پێنج ساڵان Continue Reading »

هه‌رگیز بیریشیان لێناكه‌مه‌وه‌، تا خه‌ونه‌كانم نه‌شێوێن

 كورته‌ چـیـرۆك: (1)شه‌وی ڕابردوو شه‌هره‌زاد هاته‌ خه‌ونم. شه‌هره‌زاد، ئه‌وه‌ی حیكایه‌تی هه‌زار و یه‌ك شه‌وه‌ ده‌ڵێم. چه‌نێك به‌ بینینی ئه‌و كچه‌ دڵخۆش بووم، هه‌زار و ئه‌وه‌نده‌ جاریش دڵبریندار، گه‌رچی ئه‌و له‌ Continue Reading »

كـامێرای شـیعر و فـلاشی وشـه‌

  كـامێرای شـیعر و فـلاشی وشـه‌ڕانانی نامیلكه‌ شیعری (فلاشه‌كان)ی (دیار گوڵزار)ئــاری عوسمان خه‌یات  بـه‌رایـی:شیعر نووسین ئاسان نییه‌، به‌ڵام ئه‌و پشێوی و هه‌رایه‌ی له‌ نێوه‌ندی ڕۆشنبیری و ئه‌ده‌بی به‌تایبه‌تی و كۆی باری Continue Reading »

بــا ژیان عه‌دممان كــا

قه‌ینا من و تۆ ته‌نیا هه‌ژده‌ مه‌تر لێكه‌وه‌ دوورین، به‌ڵام ئه‌و كاته‌ی نامه‌یه‌كتم پێده‌گا، ئیتر تاسه‌یه‌كی شیرینی خوێندنه‌وه‌ به‌رۆكم ئه‌گرێ و چوون ئه‌وه‌ی له‌ دۆستێكی هه‌ره‌ عه‌زیزی هه‌زار ساڵه‌ دووره‌وه‌ Continue Reading »

وڕێنه‌ چیرۆک …..USB

• وڕێـنـه‌چیـرۆك:USBبۆ (به‌ختیار حه‌مه‌سوور)، به‌ڵام دیـاری و پێشكه‌ش به‌ خۆم ! ئــاری عوسمان خه‌یاتarikhayat@yahoo.com ده‌بوو هه‌فته‌ی ڕابردوو ئه‌م چیرۆكه‌م نووسیبا، به‌ڵام ڕاستییه‌كه‌ی نازانم بڵێم بۆچی نه‌منووسی، ڕه‌نگه‌ له‌به‌ر یه‌كێ له‌م هۆكارانه‌ی Continue Reading »

عه‌زابێك ژیانی ده‌بغ كردووم

چیـرۆك: عیباره‌ت چی هه‌یه‌؟ هه‌ر سیمیا ته‌عبیری پێ لێده‌مله‌ دنیایه‌ك، عیباره‌ت بێ له‌ مه‌حڤی هاتن و چوون       “مه‌حوی”پاكانه‌یه‌ك بۆ خۆم: قه‌سه‌م به‌ هه‌رچی جوانه‌، نه‌مویست ئه‌مجاره‌ش خۆم پاڵه‌وانی ئه‌م چیرۆكه‌ Continue Reading »

چیـرۆكی نـاو چیرۆكه‌كـان

من ئه‌مه‌وێ شـار به‌ هه‌موو ماناكانییه‌وه‌ بنووسمه‌وه‌، به‌ڵام ئه‌م نووسینه‌وه‌یه‌ تاكه‌ی تولانێ ده‌كێشێ، ئه‌وه‌یان نازانم! ئه‌مه‌ش بۆیه‌ چێژی تێدایه‌ بۆم، چونكه‌ شتێك ده‌نووسمه‌وه‌، كه‌ ده‌بێ زۆر زووتر بنووسرابایه‌ته‌وه‌، بۆیه‌ كاتێ Continue Reading »

مه‌جید پاشای تارمایی

كورته‌چیرۆك: كلۆدیۆس جێمس ڕیچ،  له‌و دانیشتنه‌دا ئاماده‌بوو، كه‌ پاشای بابان، 189 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر، تێدا وتی: “جگه‌ له‌ مێژووی پێغه‌مبه‌ران و پیاوچاكان، ئه‌وه‌نده‌ی بتوانم له‌ ڕۆژگارو گوزه‌رانیان بزانم، ئیتر زۆر تامه‌زرۆی Continue Reading »

جه‌مشید خانی مامی به‌ختیار عه‌لی یان گێله‌ پیاوی عه‌زیز نه‌سین

جه‌مشید خانی مامی به‌ختیار عه‌لی یان گێله‌ پیاوی عه‌زیز نه‌سین(چه‌ند سه‌رنجێكی ڕه‌خنه‌یی)ئــاری عـوسمان خه‌یـاتarikhaya@yahoo.com   نكۆڵی له‌وه‌ ناكه‌ین كه‌ (به‌ختیار عه‌لی) یه‌كێكه‌ له‌و نووسه‌رو ڕوناكبیـره‌ جیدیانه‌ی دنیای ڕۆشنبیری و ئه‌ده‌بی Continue Reading »

تۆفیق فیكره‌ت …… ئـاری عوسمان خه‌یات

كورته‌چیرۆك: “مامۆستا تۆفیق، كاك تۆفیق.. تۆ.. فیق.. گیان.. “دوێنێ له‌نێو بازاری كفری، به‌و جۆره‌ی سه‌رێڕا، ته‌وفیق فیكره‌تم بانگ ئه‌كرد. من به‌ هه‌نگاوی زبر و لۆقنه‌وه‌ دووی كه‌وتبووم و ئه‌ویش وه‌ك Continue Reading »

كـــافكــا و ژن

كـــافكــا و ژنهه‌موو شتێك سه‌خت و پڕوپووچه‌، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ڕاسته‌   ن:فه‌ره‌ح جه‌برو: ئاری عوسمان خه‌یاتarikhayat@yahoo.com له‌یادی مه‌رگی جه‌سته‌یی هه‌شتا و سێ‌ ساڵه‌ی فرانز كافكادا، ئاخۆ ده‌كرێ‌ به‌ چ شێوه‌یه‌ك Continue Reading »

ئازادیی و به‌رپرسیارێتی ……. نووسینی: ژان پۆل سارته‌ر

  مرۆڤ بوونه‌وه‌رێكه‌ مه‌حكومه‌ به‌ ئازادیی. هه‌موو مه‌ینه‌تییه‌كانی جیهان له‌ئه‌ستۆ ده‌گرێ‌، به‌رپرسیشه‌ له‌ جیهان و له‌ خودی خۆی، وه‌ك ڕێگایه‌ك بۆ بوون. ئێمه‌ وشه‌ی (به‌رپرسیاره‌تی) به‌ مانا ڕاسته‌قینه‌كه‌ی وه‌رده‌گرین: (ئه‌و Continue Reading »

گه‌مه‌كردن به‌ چاره‌نووسی ئه‌وانیدی

؛؛ مێرووله‌كه‌م گواسته‌وه‌، به‌ڵام هه‌ر خۆی نه‌بوو مێرووله‌یه‌كی تریشی له‌گه‌ڵ بوو. من پێموایه‌ چاكه‌م له‌گه‌ڵ كردبێت، به‌ڵام پێده‌چێت ده‌ستم خستبێته‌ شێوه‌ی ژیانیانه‌وه‌ و گه‌ڕان به‌دوای بۆن و له‌زه‌ته‌كانیان لێتێكدابن. به‌هه‌رحاڵ Continue Reading »

ئه‌ته‌كێتی شـاعیران …. ئاری عوسمان خه‌یات

ئه‌ته‌كێتی شـاعیرانئه‌وه‌ی نـابێ وا بـێ و ده‌بـێ وا نـه‌بێ ئاری عوسمان خه‌یاتarikhayat@yahoo.com شیعر ئه‌گه‌ر بۆ یاری نازدار و شۆخی عه‌یار بنووسرێ، ئه‌وه‌ شیعر نییه‌.شیعر ئه‌گه‌ر بۆ خودا و پێغه‌مبه‌ران، دین Continue Reading »