Skip to Content

Thursday, January 27th, 2022

مه‌لا به‌ختیار، ئه‌و گه‌ڕیده‌یه‌ی ئاینده‌یه‌کی نادیار چاوه‌ڕێیه‌تی

Closed
by July 13, 2009 گشتی

 *<< به‌به‌رده‌وامی له‌ خزمه‌تتان داین، به‌ڕێز قایممه‌قامی که‌لار ئێستا داخوازییه‌کی دامێ، بۆ دروست کردنی دوو باخچه‌ی ساوایان،خوێندنگایه‌ک، جاده‌یه‌ک، کوره‌ دوو هۆڵیشی بخه‌نه‌ سه‌ر، هه‌مویتان بۆ ئه‌که‌ین>> مه‌لا به‌ختیار له‌ کۆبونه‌وه‌یه‌کی له‌گه‌ڵ خه‌ڵکی که‌لاردا
ئاری ئه‌بوبه‌کر

سیاسه‌ت له‌ وڵاتی ئێمه‌دا (ڕه‌ش وسپی) یان له‌گه‌ڵمای یان دژمی، مرۆڤ هه‌ندێک جار ده‌ترسێت له‌سه‌ر شتگه‌لێک قسه‌ بکات، که‌ پێویسته‌ قسه‌یان له‌باره‌وه‌ بکرێت، به‌ڵام ده‌ترسێت‌ دونیابینی یان له‌گه‌ڵمای یان دوژمن می به‌سه‌را بسه‌پێنرێت و یه‌کسه‌ر تۆمه‌تێکی بۆ دروست بکرێت به‌وه‌ی که‌ ده‌ستی فڵان سیاسی یان فیسار حیزبی دیاریکراوه‌، هه‌رچه‌نده‌ ئه‌گه‌ر وابێت، ئه‌وا نابێت به‌‌ تۆمه‌ت، به‌ڵام تۆمه‌ت به‌خشینه‌وه‌ و ناو زڕاندن هێنده‌ کارێکی ئاسانه‌، ڕه‌نگه‌ هه‌ر تاکێک زۆر به‌ئاسانی بتوانێت بیکات، به‌هه‌رحاڵ به‌بێ تۆمه‌ت بۆ هه‌ڵبه‌ستنمان، به‌بێ ئه‌وه‌ی که‌ سه‌ربه‌ته‌یارێکی دیاریکراو بم، پێم خۆشه‌ که‌مێک له‌سه‌ر گه‌ڕیده‌یه‌ک قسه‌ بکه‌م (وه‌ک نه‌ریتی وڵاتی دانیمارک، که‌ سیاسی ماڵی میلله‌ته‌و و هه‌موو میلله‌ت و تاکێکی کۆمه‌ڵگا بۆی هه‌یه‌ قسه‌ی له‌سه‌ر بکات) که‌ ناوی به‌ڕێز مه‌لا به‌ختیاره.
مه‌لا به‌ختیار،‌ خاوه‌نی زیاتر له‌ 35  ساڵ خه‌باتی بێدابڕانه‌ له‌ بزوتنه‌وه‌ی سیاسی کورد، که‌ شایانی ڕێز لێنانه‌، وته‌بێژی مه‌کته‌بی سیاسی یه‌کێتی نیشتیمانی کوردستانه‌، به‌رپرسی ڕێکخراوه‌ دیموکراتییه‌کانی هه‌مان حیزبه‌، سه‌رنوسه‌ری ڕۆژنامه‌ی چاودێره، سه‌رۆکی لیژنه‌ی ئۆڵۆمپی کوردستانه‌، له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌مانه‌شدا نوسه‌ره‌و،  خاوه‌نی ده‌ستبردن بۆ کۆمه‌ڵێک باس و خواستی مه‌عریفی و فکری بووه‌، که‌ مایه‌ی ده‌ستخۆشی لێکردنه‌، به‌ڵام وه‌ک خوێندنه‌وه‌یه‌کی مته‌وازعی من بۆ ئه‌م زاته که‌ ئه‌و پرسیاره‌م لادروستده‌کات که‌ ئه‌م هه‌موو پۆسته‌ بۆ، له‌کاتێکدا چه‌ندین ئه‌ندام مه‌کته‌ب سیاسی له‌ناو یه‌کێتی داهه‌ن، که‌ خاوه‌نی فیکرن، ده‌ستی نوسین و توانای سیاسی و مه‌عریفییان له‌گه‌ڵ توانای به‌ڕێوه‌بردنی هه‌یه‌؟

 ئه‌وه‌ی جێگه‌ی سه‌رنجه، به‌ڕای به‌نده‌، مه‌لا به‌ختیار له‌ سه‌رده‌می دوای ڕاپه‌ڕینه‌وه‌ تا هه‌نووکه‌ بۆی ده‌گه‌ڕێت بون به‌ باڵ و مه‌رجه‌عه‌ له‌ ناو یه‌کێتی نیشتیمانی کوردستان و به‌تایبه‌تی تر چینی لاوانی یه‌کێتی دا، چونکه‌ ئه‌گه‌ر چاوێک به‌ پۆسته‌ حیزبییه‌کانی مه‌لا به‌ختیاردا بخشێنین، وه‌ک پۆستی سه‌رۆکی ئۆلۆمپی کوردستان، سه‌رۆکی ڕێکخراوه‌ دیموکراتییه‌کان، یه‌که‌م ئه‌ندامی مه‌کته‌ب سیاسی له‌ ناو هه‌موو حیزبه‌ سیاسیه‌کان دا که‌ ببێته‌ خاوه‌نی ڕۆژنامه‌و سایتی تایبه‌تی خۆی، که‌ ده‌توانین له‌مه‌یاندا به‌ داهێنه‌ری ئه‌و دیارده‌یه‌ی بناسێنن، نوسینی بابه‌ته‌ فیکرییه‌کانی، بۆمان ده‌رده‌که‌وێت که‌ به‌ڕێز مه‌لا به‌ختیار بۆ ئیش کردن له‌سه‌ر به‌ده‌ست هێنانی لاوان و ڕاکێشانی به‌لای خۆیدا، هه‌میشه‌ له‌ هه‌وڵ و ته‌قه‌لادا بووو.
ئه‌م هه‌وڵه‌ی به‌ڕێز مه‌لا به‌ختیار زیاتر له‌وه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ی گرتووه‌ که‌ به‌ڕێزیان تا ڕاده‌یه‌ک وه‌جهێکی خۆشه‌ویست نه‌بووه‌ له‌ناو ڕیزه‌کانی یه‌کێتی نیشتیمانی دا له‌ کۆن و له‌ ئێستاشدا، ئه‌ویش به‌شێکی به‌هۆی ئه‌و جودابونه‌وه‌ی مه‌لا به‌ختیار له‌ یه‌کێتی نیشتیمانی له‌سه‌رده‌می شاخ د(که‌ نامانه‌وێت لێره‌دا باسی بکه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی به‌ تازه‌کردنه‌وه‌ی برینی کۆن تاوانبارنه‌کرێین)، به‌شێکی تری ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ بوونی ئه‌و ته‌که‌تولانه‌ی که هه‌ر له‌سه‌ره‌تای یه‌کێتی یه‌وه‌ تاوه‌کو ئه‌مڕۆ ده‌ستی خستۆته‌ بینه‌قاقای ئه‌و حیزبه‌وه‌ و مه‌لا به‌ختیار یه‌کێک بووه‌ له‌ فه‌قیرترین سیاسییه‌کانی له‌ به‌شی سه‌رۆکی ته‌که‌تول و بو‌نه‌ مه‌رجه‌عدا.
به‌شێکی تری ئه‌و خۆشه‌ویستنه‌بوونه‌ی مه‌لا به‌ختیار له‌لای کادێره‌کانی یه‌کێتی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ پشتنه‌به‌ستنی ئه‌م به‌ڕێزه‌ به‌ خۆی و ڕاڕایی له‌ بڕیاری سیاسی خۆی دا، که‌ ئه‌مه‌ش وای کردووه‌ که‌ مه‌لا به‌ختیار له‌بری ئه‌وه‌ی وه‌ک سیاسییه‌ک و پێشمه‌رگه‌یه‌کی خاوه‌ن خه‌بات و ئه‌ندامی مه‌کته‌بی سیاسی ببێته‌ مه‌رجه‌ع، که‌چی تا ته‌مه‌نی ئه‌م به‌ڕێزه‌ به‌ره‌و هه‌ڵکشان ده‌ڕوات، زیاتر له‌ پشت تارمایی تاڵه‌بانییه‌وه‌ ده‌رده‌که‌وێت، به‌ پێچه‌وانه‌ی ته‌مه‌نی گه‌نجێتی یه‌وه‌، چونکه‌ له‌ نوسینی کتێب و بابه‌تی مه‌عریفی دا، مه‌لا به‌ختیار له‌ شاخ چالاکتر بووه‌ تا دوای ڕاپه‌ڕین، له‌ دوای ڕاپه‌ڕین چالاکتر بووه‌ تا سه‌ره‌تای ساڵه‌کانی دووهه‌زار، سه‌ره‌تای ساڵه‌کانی دووهه‌زار چالاکتربووه‌ له‌ ئێستای، به‌ پێچه‌وانه‌ی هه‌موو سیاسییه‌ک، چونکه‌ له‌دونیای سیاسه‌ت دا تا ته‌مه‌نت به‌ره‌و هه‌ڵکشان بڕوات، شانسی بونه‌ مه‌رجه‌عت زیاتر ده‌بێت.

مه‌لا به‌ختیار‌‌ له‌گه‌ڵ بوونی یه‌ک ڕست‌ لێپرسراوێتیی‌ حیزبییه‌وه‌، که‌چی تائێستا یه‌ک دانه‌ پۆستی حکوومی نه‌بووه‌( خۆی نه‌یوستبێت یان نه‌یانداوه‌تێ)، جێگه‌ی گومانه‌ بۆ ئێمه‌ی هاووڵاتی، چونکه‌ توانای به‌ڕێوه‌بردنی ئۆرگانێکی حیزبی جیاوازییه‌کی زۆری هه‌یه‌ له‌ چاو توانای به‌ڕێوه‌بردنی کۆمه‌ڵگادا، له‌ ته‌جروبه‌ی سیاسی دا ڕێککه‌وتوه‌ که‌ که‌سێک توانای به‌ڕێوه‌بردنی حیزبی هه‌بووبێت به‌ڵام شکستخواردوبووه‌ له‌ به‌ڕێوه‌بردنی کۆمه‌ڵگادا وه‌ به‌ پێچه‌وانه‌وه‌، بۆیه‌ ئێمه‌‌ یان ئه‌و هاووڵاتییانه‌ی له‌ده‌ره‌وه‌ی حیزبین به‌ قه‌ولی وته‌یه‌کی دانیمارکی که‌ ده‌ڵێت<<تامی ئه‌م به‌ڕێزه‌مان بکردایه‌>> و ستایلی به‌ڕێوه‌ بردنی ئه‌م به‌ڕێزه‌مان له‌ پراکتیکدا بدیایه‌. خۆ ئه‌گه‌ر هاتنه‌ ناو بازنه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ جاران ناکرابێت، یان ته‌که‌تول ده‌ستی خستبێته‌ بینه‌قاقای یه‌کێتی یه‌وه‌، خۆ له‌ کاتی ده‌ستیشانکردنی ناوی کاندیدی په‌رله‌مان بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌م جاره‌، ده‌کرا مه‌لا به‌ختیار خۆی کاندید بکردایه‌، له‌ کاتێکدا مه‌لا به‌ختیار ئیدیعای ئه‌وه‌ ده‌کات، که‌ نوسینی ڕه‌شنوسی ڕێکه‌وتنی ستراتیژی ئه‌م جاره‌ی یه‌کێتی و پارتی ئه‌م نوسیویه‌تی، که‌چی تا ئێستا ڕوننیه‌ که‌ ئه‌م گه‌ڕیده‌یه‌ دێته‌ ناو حکومه‌ت و په‌رله‌مان یان نا.

وشه‌ی کاک و مه‌غزاکانی پشت ئه‌م پێشگره‌ بۆ ناوی تاکه‌ که‌س، که‌ مه‌لا به‌ختیار له‌ وتارێک دا باسی لێوه‌ کردو سیاسییه‌کی کۆنه‌ هاوخه‌باتی خۆی پێ تاوانبارکرد، به‌وه‌ی هاوخه‌باته‌ کۆنه‌که‌ی هه‌م‌یشه‌ ناوی مه‌لا به‌ختیار به‌ ڕه‌قوته‌قی ده‌هێنێت، له‌کاتێکدا مه‌لا به‌ختیار هه‌میشه‌ به‌ کاک، به‌ڕێز و ئه‌و شتانه‌ ناوی ئه‌وی تری هێناوه، یه‌کێکی تره‌ له‌ ئاماژه‌ کردنی لا شعوری کاک مه‌لا به‌ختیار بۆ ئه‌و ئاره‌زووه‌ نه‌رجسیه‌تییه‌ی مه‌رجه‌ع بوون، که‌ ده‌کرێت له‌لایه‌نی زانستی کۆمه‌ڵناسییه‌وه‌‌ پێناسی تایبه‌تی بۆ ئه‌م جۆره‌ له‌ که‌سایه‌تییه‌کان بکرێت یان وه‌ک له‌ زانستی ده‌ر‌ونناسی پێی ده‌وترێت Borderline personality disorder . ‌
له‌ ئێستاشدا که‌ هه‌ڵبژاردن نزیک بۆته‌وه‌، تاکه‌ که‌سێک له‌ناو یه‌کێتی دا، که‌ زۆر پێداگری له‌سه‌ر یه‌کێتی و یه‌کێتیبوون ده‌کات و هه‌وڵی لیست دروستکردنی هاوخه‌باته‌ کۆنه‌کانی به‌ کاری تێکده‌رانه‌ و گێره‌شێوێنی ناو ده‌بات، مه‌لا به‌ختیاره‌، له‌ کاتێکدا له‌ناو سه‌رکردایه‌تی یه‌کێتی دا زۆری تر هه‌ن که‌ هه‌م له‌ مه‌لا به‌ختیار ماندوو ترن و هه‌م له‌ ویش کۆنتر و زیاتر خاوه‌نی یه‌کێتین( کۆسره‌ت ڕه‌سوڵ وه‌ک نمونه‌، که‌ هه‌م مه‌رجه‌عه‌ و هه‌م توانای له‌رزاندنی یه‌کێتی هه‌یه‌، به‌هۆی ئه‌و هه‌موو هه‌واده‌ره‌ی هه‌یه‌تی له‌ ده‌ڤه‌ری هه‌ولێر، که‌چی تا ئێستا یه‌ک شتی نه‌وتووه‌ له‌سه‌ر کۆنه‌ هاوخه‌باته‌که‌ی که‌ نه‌وشیروان موسته‌فایه‌)، که‌چی ئه‌م به‌ڕێزه‌ به‌ خۆی و سایته‌که‌ی(چاودێر) و ڕۆژنامه‌که‌یه‌وه، ڕۆژانه‌ هێرشی ڕاسته‌وخۆ ده‌کاته‌ سه‌ر لیستی هاوخه‌باته‌که‌ی و به‌ ڕاسته‌وخۆیی ناوی به‌ تێکده‌ر و چه‌واشه‌کار ده‌هێنێت، له‌کاتێکدا که‌ که‌سایه‌تی تری یه‌کێتی(نمونه‌ هه‌ڵۆی برای هێرۆخانی خانمی یه‌که‌می یه‌کێتی) و له‌ناو یه‌کێتی دا هه‌ن و لیستیشیان دروستکردووه‌ و که‌سیش له‌ گوڵ کاڵتریان پێناڵێت و مه‌لا به‌ختیاریش هێچ نقه‌ی لێوه‌ نایه‌ت.  ئه‌مانه‌ ئه‌گه‌ر له‌ ڕوانگه‌ی سایکۆلۆژییه‌وه‌ و به‌شیوه‌یه‌کی ئه‌کادیمی سه‌یری بکه‌ین، له‌ناو تیۆری فرۆیددا به‌ ئاسانی ئه‌توانین بیدۆزینه‌وه‌ که‌ له‌لای فرۆید نانراوه‌ displacement‌ ، واتا بۆ ئه‌وه‌ی که‌ خۆت قوتارکه‌یت له‌ شتگه‌لێک پێویستت به‌ تۆمه‌تبارکردنی کاسانی تر هه‌یه‌.
له‌ ئێستاش دا ئه‌و هه‌موو خۆ گورج کردنه‌وه‌ و هیمه‌ت کردنه‌ی مه‌لا به‌ختیار که‌ له کۆبونه‌وه‌یه‌کی له‌گه‌ڵ خه‌ڵکی که‌لاردا هاوار ده‌کات *<< هه‌موویتان بۆ ئه‌که‌ین، به‌سه‌ر چاو>>، یان له‌ کۆبونه‌وه‌که‌ی له‌گه‌ڵ قوتابیانی زانکۆ دا ده‌یقریشکانت و داوای ئه‌وه‌ی ده‌کرد که‌ مێروله‌ نه‌چێت به‌گژ قولله‌ی قاف دا، ئه‌وه‌ ده‌رده‌خات که‌ له‌گه‌ڵ نزیکبونه‌وه‌ی هه‌ر ئاڵوگۆڕێک له‌ ناو یه‌کێتی نیشتیمانی کوردستان دا، داهاتوو و ده‌سه‌ڵاتی عه‌رشی مه‌لا به‌ختیار و هه‌ندێک له‌و گه‌ڕیدانه‌ی که‌ له‌ پشت سێبه‌ری تاڵه‌بانییه‌وه‌ ده‌رده‌که‌ون، ده‌که‌وێته‌ له‌ق بوون و به‌ره‌و پوکانه‌و و نه‌مان ده‌چن. هه‌ڵبژاردن و ده‌رئه‌نجامه‌کانی ده‌ری ده‌خه‌ن بۆمان که‌  ئایا ئه‌م گه‌ڕیدانه‌ی له‌سه‌ر پشتی تاڵه‌بانی کورسی ده‌سه‌ڵاتیان چه‌قاندووه‌، ده‌مێننه‌وه‌ یان له‌قبوونی کورسییه‌کانیان بۆته‌ حه‌تمی.

Arei1976@hotmail.com

http://www.youtube.com/watch?v=e1rZfJFEQjw* ‌
http://www.aawsat.com/details.asp?section=4&issueno=10975&article=498972&feature‌

Previous
Next