Skip to Content

Tuesday, November 24th, 2020

ئایا لیستێكی یه‌كگرتووی چه‌پ و دیموكرات بۆ كوردستان پێویسته‌ ؟ بۆ گفتوگۆو بیروڕا گۆڕینه‌وه‌

Be First!
by January 18, 2013 گشتی

 

 

كوردستان به‌ره‌و دوو هه‌ڵبژاردن ده‌چێت  له‌ 6 مانگی داهاتوو دا, ته‌واوی هێزه‌ سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی كۆمه‌ڵاگا  خه‌ریكی خۆ سازدان و خۆ ئاماده‌ كردنن بۆ هه‌ڵبژاردنه‌كان , له‌م نیوه‌دا ئه‌وه‌ی غایبه‌  له‌ كۆمه‌ڵگادا گوتارێكی سیاسی  چه‌پگه‌را و دیموكراتیك و ئازادیخوازو عه‌لمانییه‌  له‌ كوردستان , بۆ ئه‌وه‌ی گوڕێك به‌ چه‌پ بدرێته‌وه‌  پێك هێنانی لیستێكی به‌رفراوانی چه‌پ و پێشكه‌وتنخواز  به‌ پێشمه‌رج ده‌زانم بۆ ئه‌م رابوونه‌ سیاسییه‌ ته‌وازعه‌ی چه‌پ بۆ رزگار كردنی له‌ پوكانه‌وه‌ی یه‌كجاری .

 ئه‌زموونه‌كانی وڵاتانی ئه‌مه‌ریكای لاتین كه‌ به‌سه‌ركه‌وتنی چه‌پ كۆتایی هات له‌ وڵاتانی  ( به‌رازیل , ئه‌رجه‌نتین , ئۆرۆگوای , پاراگوای , فه‌نزویلا , پۆلیفیا, ئیكوادۆر, ….) ده‌ری ده‌خه‌ن پێكهێنانی به‌ره‌ی به‌رفراونی هێزه‌ چه‌پ و دادپه‌روه‌ر خوازه‌كان هۆكاری سه‌ركه‌وتنه‌كان بووونه‌ , له‌ ئه‌مه‌ریكای لاتین جگه‌ له‌ سلفادۆر و نیكاراگوا  سه‌رجه‌میان له‌ رێگای پێك هێنانی به‌ره‌ی به‌رفراوانی چه‌په‌وه‌  سه‌ركه‌تنه‌كانی چه‌پ  به‌ده‌ست هاتوونه‌, له‌ وڵاتانی مه‌كسیك و شیلی و كۆڵۆمبیا و گواتیمالا چه‌په‌كان له‌ رێگای خۆ رێك خستنیانه‌وه‌  له‌ به‌ره‌ی چه‌پ  توانیویانه‌ ئه‌نجامی باش  له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان  به‌ده‌ست بهێنن,  له‌ مه‌كسیك له‌ ده‌رگای ده‌سه‌ڵات گه‌ڕانه‌وه‌ و له‌ وڵاتی  شیلیش راپرسییه‌كان ده‌ریده‌خه‌ن سه‌ركه‌وتوو ده‌بن  له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌مساڵ , له‌ هندراوسیش  راپرسییه‌كان مژه‌ی باش به‌ چه‌پ ده‌ده‌ن .

پێكهێنانی به‌ره‌ی به‌رفراوان  كاریگه‌ری له‌سه‌ر چه‌پگه‌راكانی فه‌ره‌نسا داناو جان لۆك میلنشۆن راشكاوانه‌ رایگه‌یاند كه‌ سه‌رسامه‌ به‌ ئه‌زمونی ئۆرۆگوای  , له‌ یۆنانیش سیریزا نموونه‌یه‌كی باشی له‌ پێك هێنانی لیستی به‌رفراوان پێشكه‌ش كرد , ئه‌گه‌ر كه‌له‌ره‌قی پارتی كۆمۆنیستی یۆنانی نه‌بوایه‌ ئه‌وا ده‌سه‌ڵاتیان به‌ده‌سته‌وه‌ ده‌گرت , ئێستا له‌ ئیتاڵیا چه‌په‌كان له‌ شوعییه‌كانه‌وه‌ بۆ سه‌وزه‌ چه‌پگه‌راكان  لیستی شۆرشی مه‌ده‌نیان پێك هێناوه‌ , ئه‌م لیسته‌ هاوبه‌شه‌ ده‌یانباته‌وه‌ سه‌ر كورسی پارله‌مان , له‌  كۆریای باشوور و  لیتوانیاش پێك هێنانی به‌ره‌ی چه‌پ سۆسیالسته‌كانی برده‌وه‌ پارله‌مان و له‌ كۆریاش كاندیده‌ سه‌رۆك كۆماریه‌كه‌ی له‌ ده‌رگای كۆشكی كۆماری گه‌ڕانده‌وه‌ و توانی 48%ی ده‌نگه‌كان به‌ده‌ست بهێنێت , له‌ میسر و مه‌غربیش پێك هێنانی لیستی چه‌پ  ئه‌نجامی باشی لێكه‌وته‌وه‌ , ئه‌گه‌ر دوبه‌ره‌كی و بایكۆتكردن نه‌بووایه‌ به‌هێزێكی گه‌وره‌تره‌وه‌ ده‌چونه‌ پارله‌مانه‌وه‌ , له‌ تونسیش ئه‌م په‌رتاوازییه‌ ده‌نگێكی زۆری چه‌په‌كانی فه‌وتاند , بۆیه‌ له‌ تونس و میسر چه‌په‌كان له‌ ئێستادا  به‌ره‌ی گه‌ل و به‌ره‌ی دیموكراتی شۆرشگێڕیان پێك هێناوه‌ و به‌هه‌مان به‌ره‌وه‌ ده‌چنه‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانه‌وه‌ و  پێشبینی ده‌كرێت ژماره‌ی كورسییه‌كانیان له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانی داهاتوو له‌ پارله‌ماندا بچێته‌ سه‌ر .

له‌م هه‌موو ئه‌زموونانه‌وه‌ بۆمان ده‌ره‌كه‌وێت كه‌ پێكهێنانی  لیستێكی هاوبه‌شی چه‌پ و دیموكراتی و مه‌ده‌نی  كاری سه‌ره‌كی پارت و رێكخراوو  كه‌سایه‌تییه‌ چه‌پ و پێشكه‌وتنخوازه‌كانه‌  له‌ كوردستان , پێك نه‌هێنانیشی ئۆباڵه‌كه‌ی له‌ ملی هه‌مووانه‌ .

به‌ره‌ی چه‌پ یان لیستی هاوبه‌شی چه‌پ 

زۆر كه‌س و لایه‌ن باس له‌ پێك هێنانی به‌ره‌ی چه‌پ ده‌كه‌ن له‌ كوردستاندا , به‌ بڕوای من   له‌ ئێستادا پێك هێنانی لیستێكی چه‌پی جدی ئه‌ركی فه‌وری چه‌پگه‌راكانی كوردستانه‌ و له‌ هه‌نوكه‌وه‌ بانگه‌وازی زه‌مینه‌ خۆشكردنی بۆ بكرێت , لیستی هاوبه‌ش له‌ به‌ره‌ زیاتر ده‌توانێت كه‌سایه‌تییه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان له‌ ده‌وری لیسته‌كه‌ كۆبكاته‌وه‌  .

ئه‌ركی چه‌پ ئه‌وه‌ نییه‌ كه‌سی پارته‌كه‌ی به‌رێته‌ پارله‌مانه‌وه‌ و ئه‌مه‌ بكاته‌ ئامانج  , به‌ڵكه‌ كه‌سانێك بباته‌ پارله‌مانه‌وه‌ داكۆكی له‌ گوتاری چه‌پگه‌رایانه‌ بكات له‌ بۆچون و ئه‌خلاق و ….دا له‌ناو پارله‌مان , ئه‌گه‌ر ئه‌و كه‌سایه‌تیانه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی ریزه‌كانی پارته‌كه‌ی و كه‌سانی سه‌ربه‌خۆش بێت پێویسته‌ ده‌ستی بۆ ببات , سه‌نگه‌ر گرتن بۆ پارتیزانان سانایه‌, به‌ڵكه‌ ئه‌وه‌ی  سه‌نگه‌ره‌كه‌ ده‌پارێزێت  هێزی گه‌وره‌تره‌, ئه‌وه‌ی متمانه‌ی حیزبیش لای ده‌نگده‌ر ده‌هێڵیته‌وه‌ متمانه‌یه‌ به‌ نماینده‌كه‌ی  له‌ پارله‌مان .

 

وره‌ی چه‌په‌كان

گرنگ  نییه‌ له‌ كوردستانێك كه‌ له‌ رابردووی نزیكدا هه‌ڵبژاردن بكرابایا چه‌پی جدی 70% ده‌نگه‌كانیان  ده‌هێنایه‌وه‌, ئێستا گره‌و له‌سه‌ر 1% بۆ 2% بكات , گرنگ ئه‌وه‌یه‌ چه‌پ نوێنه‌رایه‌تی هێزێكی سیاسی كۆمه‌ڵایه‌تی ده‌كات له‌ كوردستان كه‌ ده‌ربڕی یه‌كسانی و دادپه‌روه‌رییه‌ و به‌شێكه‌ له‌ هێزێكی سیاسی مه‌زن له‌ جیهان كه‌ تا هه‌نوكه‌ش كاریگه‌ری باڵای هه‌یه‌ به‌سه‌ر ره‌وتی سیاسی جیهان و بگره‌ گه‌وره‌ترینیشیانه‌ .

 

ئه‌م لیسته‌ كێ بگرێته‌ خۆی

له‌ هه‌ر وڵاتێكدا پارسه‌نگی هێزه‌كان و  ئاستی هوشیاری تاك و پاڵپشتی تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگا له‌ بۆچوونێكی سیاسی , ئاستی داخوازی ئه‌و لایه‌نه‌ دیاریده‌كه‌ن , له‌ وڵاتانێكی وه‌ك به‌رازیل و پورتوگال به‌ نموونه‌ سۆسیال دیموكراته‌كان له‌ ریزی پارته‌ راستگه‌راكان پۆلێن ده‌كرێن , چونكه‌ هژمۆنیای چه‌پ به‌ ئاستێكه‌ ئه‌م پارتانه‌ی خسۆته‌ ده‌سته‌ راستی خۆیه‌وه‌ , له‌ ئه‌مه‌ریكاش ئۆباما له‌ لایه‌ن راستگه‌راكانه‌وه‌ به‌ كۆمۆنیست  بوون تۆمه‌تبار ده‌كرێت , له‌ باشوری ئه‌فریقیا كۆنگره‌ی نیشتمانی به‌ چه‌پ پۆلێن ده‌كرێت به‌ڵام له‌ نیپاڵ چه‌پ ئه‌وه‌نده‌ كاریگه‌ر و به‌هیزه‌  كۆنگره‌ی نیشتمانی نیپاڵی به‌ راست پۆلێن ده‌كرێت .

ئه‌و بۆچوونانه‌ی له‌ حه‌فتاو هه‌شتاكان له‌ ده‌ره‌وه‌ی چه‌پ و پێشكه‌وتنخوازی پۆلێن ده‌كران  له‌ ئێستادا به‌هۆی هژمۆنیای كۆنه‌په‌رستی له‌ كوردستاندا به‌ پێشكه‌وتنخواز  و عه‌داله‌تخواز پۆلێن ده‌كرێت , ئه‌گه‌ر له‌ یۆنان پاسۆك له‌ ژێر كاریگه‌ری چه‌پ به‌ راست ناوزه‌د بكرێت , ئه‌وا له‌ كوردستان به‌ پێچه‌وانه‌وه‌  راست و كۆنه‌په‌رستی وا فه‌زای سیاسی و كۆمه‌لگایان داگیر كردووه‌ , هه‌ر هێزێك بۆنی  مه‌ده‌نیه‌ت و پێشكه‌وتنخوازی و عه‌داله‌ت و عه‌لمانییه‌تی ڵێ بێت ئه‌وا له‌ چه‌پ نزیك ده‌بێته‌وه‌ , بۆیه‌ له‌م قۆناغه‌دا پێویسته‌ سه‌رجه‌م كه‌سایه‌تی و هێزه‌ چه‌پ و سۆسیالست و سه‌وزو  ئازادیخوا ز و عه‌لمانییه‌كان  له‌ ده‌وری ئه‌و  لیسته‌ كۆببنه‌وه‌ و بیكه‌نه‌ مینبه‌رێك بۆ بانگه‌شه‌ی پێشكه‌وتنخوازی و عه‌لمانیه‌ت و ئازادیخوازی و دادپه‌روه‌ری له‌ سه‌روبه‌ندی هه‌ڵبژاردنه‌كان .

ئه‌گه‌ر له‌ گه‌ڵ بۆچوونه‌كه‌می  رایه‌كه‌ت   بنووسه‌.

Previous
Next

Leave a Reply