Skip to Content

Sunday, June 23rd, 2024
نامه‌یه‌کی کراوه‌ بۆ کاک ڕێبین هه‌ردی، مارکس راست بوو!!

نامه‌یه‌کی کراوه‌ بۆ کاک ڕێبین هه‌ردی، مارکس راست بوو!!

Closed
by August 27, 2011 گشتی

 
تازه‌ترین نووسینی کاک رێبین هه‌ردی له‌ رۆژنامه‌ی ئاوێنه‌ خوێنده‌وه‌ و حه‌زم کرد نامه‌یه‌کی کراوه‌ی دۆستانه‌ی ئاڕاسته‌ بکه‌م.

سروشتی ئینسان به‌و شێوه‌یه‌ که‌ بۆ تێگه‌یشتن  هه‌وڵ ده‌دات شته‌کان بخاته‌ کڵێشه‌یه‌ک و چوارچێوه‌یه‌ک، یا شته‌کان به‌ ره‌ش یا سپی ته‌ماشا بکات، یا شته‌کان له‌ ئاڵۆزی دوور ده‌خاته‌وه و لێکدانه‌وه‌ی ساده ‌و رووکه‌شی بۆ ده‌کات و ( به‌وه‌ش تێگه‌یشتنێک له‌ شته‌کان له‌ لای خۆی دروستده‌کات)‌، یا دنیا ده‌کات به‌ (ئێمه ‌و ئه‌وان ) و (ئێمه‌ و دوژمن ). ئه‌مانه‌ پارادیگمی ئیسنانه‌ بۆ لێکدانه‌وی ده‌ورووبه‌ری خۆی.

به‌ڵام که‌سێکی بیرمه‌‌ند خۆی له‌ راوانینی کلێشه‌یی دوورده‌خاته‌وه‌ و هه‌وڵده‌دات قوڵایی شته‌کان ببینیت که‌ خه‌ڵکی تر نایبینێت، که‌ له‌ چی پێکهاتووه‌ و چی کاری تیده‌کات و میکانیزیمی چۆنه‌.

به‌ حکومی ئه‌وه‌ی که‌ ئینسان گیانه‌وه‌رێکه‌ سه‌ره‌‌ڕای سروشتی دڕنده‌یی( چاکه)‌ی ده‌وێت ، بۆیه‌ توانیویه‌تی ژیانێکی باشتر بۆ خۆی ئاماده‌بکات. مه‌عقوله‌یه‌ت و عه‌قلانیه‌ت له‌ بیرکردنه‌وه‌ی ئینساندا هه‌یه‌ که‌ جیای ده‌کاته‌وه‌ له‌ گیانه‌وه‌ری تر. هه‌ر زاڵبوونی ئه‌و لایه‌نی مه‌عقوله‌یه‌ت و عه‌قلانیه‌ته‌ وای له‌ ئینسان کردوه‌ ژیانێکی باشتر و باشتر بۆ خۆی دروستبکات سه‌ره‌ڕای هه‌موو نه‌هامه‌تیک.  بۆیه‌ به‌ گشتی ژیانی ئه‌مڕۆ له‌ 200 ساڵ پێش باشتره‌ و ژیانی 200 پێش له‌ ژیانی 1000 ساڵ پێش باشتڕه.

ئینسان له‌ پێناوی ئازادی و عه‌داله‌ت له‌‌ ئابووریدا ده‌ژی، ( فه‌یله‌سوفێکی ئینگلیز(داڤید هومه‌) سێ سه‌دساڵ پێش گووتی: ئه‌گینا ده‌بێت به‌ شه‌ڕ هه‌موان دژی هه‌موان)). ‌شۆڕشی فه‌ڕه‌نسی که‌ مه‌زنترین راپه‌ڕینی کۆمه‌ڵگای ئینسانه‌ باش ته‌عبیری لێکرد به‌ دروشمی ( ئازادی و یه‌کسانی و برایه‌تی) . هه‌ر ئه‌و دروشمه‌یه‌ که‌ ئه‌مڕۆ بووه‌ به‌ به‌ردی بناغه‌ی ( مافی مرۆڤ)!!!!.

شته‌کان کورتبکرێته‌وه‌ بۆ ( مارکسیزم به‌رامبه‌ر لیبرالیزم) به‌ کڵێشه‌کردنی شته‌کانه‌ و به‌ ره‌ش و سپی کردنی شته‌کانه‌، چونکه‌ شته‌کان له‌ نێوان مارکسیزم به‌رامبه‌ر لیبرالیزمدا نییه‌ و له‌ نێوان ئه‌و دووانه‌ شتی تریش هه‌یه‌ و له‌وپه‌ڕ و ئه‌مپه‌ڕی ئه‌و دوانه‌ شتی تریش هه‌یه‌.

زه‌مانێک که‌ هه‌موو کورد مارکسی و شیوعی بوو من مارکسی نه‌بووم و زۆر له‌ مارکسییه‌کانی کوردیش شاره‌زای مارکسیزم بووم. که‌ خه‌ڵکی کوردیش خۆی کرد به‌ لیبڕاڵ من هه‌ر لیبراڵ نه‌بووم و له‌ لیبڕاڵی کوردیش زیاتر شاره‌زای لیبڕالیزمم.

لێره‌دا، من به‌ رێزه‌وه‌ ده‌عوه‌تی کاک رێبین هه‌ردی ده‌که‌م که‌ ته‌ماشای ئه‌م چاوپێکه‌وتنه‌ی‌ ئابووری ناسی جیهانی ( دکتۆر نوریه‌ل روبینی ) به‌  ڤیدیۆ له‌ گه‌ڵ رۆژنامه‌ی ئه‌مریکی به‌ناوبانگ (ۆڵ ستریت ژورناڵ) بکات . که‌ ده‌رباره‌ی قه‌یرانی ئێستای ئابووری جیهان و وڵاتان ده‌ڵێت::  کارل مارکس راست بوو!!!  و ده‌بێژێت راسته‌   Capitalism is self destructive  . به‌ به‌ڵگه‌ له‌م لینکه‌ی خواره‌وه‌ (http://online.wsj.com/video/roubini-warns-of-global-recession-risk/C036B113-6D5F-4524-A5AF-DF2F3E2F8735.html?mod=WSJ_hpp_mpvidcar_1  )  ‌نو‌ریه‌ل روبینی مامۆستای ئابوورییه‌ له‌ ئه‌مریکا و، گه‌وره‌ترین کۆمپانیای دیراسات و راویژکاری ئابو‌وری هه‌یه به‌ ناوی ‌ Roubini  global economics  و راوێژکاری (بانکی جیهانی)یه‌‌ و وڵاتان و ده‌زانێت باسی چی ده‌کات. ئه‌مه‌ش سایتی کۆمپانیاکه‌یه‌(http://www.roubini.com ) . ‌نو‌ریه‌ل روبینی به‌ ره‌گه‌ز جوله‌که‌یه‌ و له‌ ئه‌سته‌مبوڵ له‌ دایک بووه‌ و له‌ زه‌مانی شا له‌ ئێران خوێندویه‌تی و گه‌وره‌ بووه‌ و پاشان له‌ ئه‌مریکا خوێندنی ته‌واوکرده‌وه‌ و هاوڵاتییه‌.

کورد توو‌شی پاندێمی ئینفله‌وێنزای لیبڕالیزم کراوه‌. لیبرالیزم له‌ لیبراله‌وه‌ هاتووه‌ که‌ له‌ به‌ریتانیا سه‌ری هه‌ڵدا و‌ بزوتنه‌وه‌یه‌کی کۆمه‌ڵایه‌تی بوو دژ‌ به‌ تووندوو تیژی په‌روه‌رده‌کردنی منداڵ له‌ خیزاندا که‌ داواده‌کرا منداڵ ئازادی خۆی هه‌بێت. پاشان کرا به‌ مه‌فهومی کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووری و پاشان کرا به‌ فه‌لسه‌یه‌کی سیاسی بۆ به‌ره‌وڕووبوونه‌وه‌ی مارکسیزم که‌ ته‌شه‌نه‌ی ده‌سه‌ند. ئه‌گینا لیراڵ هه‌ر هه‌بووه‌ و هه‌موو که‌س که‌م تا زۆر لیبراڵه و لیبراڵ بووه‌ ، ‌ به‌ درێژایی هه‌زاران ساڵ کورد و رۆژهه‌ڵات ئابووری لیبراڵی هه‌بووه‌ و  پێیان نه‌ده‌گووت لیبراڵیزم و ده‌چوون به‌ کاروانی هیستر و ئه‌سپ بازرگانیان له‌م وڵات بۆ ئه‌و وڵات له‌ هندستان و چینه‌وه‌ تا ئه‌سته‌مبوڵ ده‌کرد که‌ پاسپۆرتیش نه‌بوو. کارل مارکس گه‌وره‌ترین فه‌یله‌سوفه‌ و یه‌که‌م که‌س بووه‌ دیراسه‌ی کۆمه‌ڵاتی به‌ شێوه‌‌ی ئه‌کادیمی کردوه و تیۆریه‌کانی چ ئابووری چ کۆمه‌ڵایه‌تی زۆری تا ئه‌مرۆکه‌ش راستن‌. به‌ڵام من هه‌قم به‌سه‌ر لایه‌نی سیاسیه‌که‌ی نییه‌ که‌ پێی ده‌ڵێن مارکسیزم، گه‌ر ئه‌مڕۆ بچیت وه‌کو سوڤیه‌تی به‌لشه‌ڤیکی  زه‌وی له‌ جوتیار و دوکان له‌ کاسپکار بسه‌نیته‌وه‌ و بکرێت به‌ موڵکی حکومه‌ت و ئینسانه‌کانیش بکرێت به‌ ئامڕازی حکومه‌ت له‌سه‌ر دوکان و زه‌وییه‌که‌ ، نه‌ک شتێکی پێکه‌نیناوییه‌ به‌ڵکو دژ به‌ مافی مرۆڤه‌.


رزگار حه‌سه‌ن- سوید-

Previous
Next
This site is registered on wpml.org as a development site.