Skip to Content

Thursday, September 29th, 2022
Home / گشتی / Archive by Category "مارکسیزم"

Category Archives: مارکسیزم

لە رەخنەگرتن لە ئاسمان بۆ رەخنەگرتن لە زەوی

    لە رەخنەگرتن لە ئاسمان  بۆ رەخنەگرتن لە زەوی کارل مارکس     دوای سڕینەوەی جیهانی ئەودیوی ڕاستییەکان، هەڵسەنگاندنی راستینەی ئێستایی جیهان ئەرکی مێژووە. ئەمەش بە پلەی یەکەم ئەرکی Continue Reading »

ماڕکس چی ووت؟

        ئه‌گه‌ر یه‌ک فه‌یله‌سوف له‌ مێژوودا هه‌بێ که‌ بینین‌و ئایدیاکانی به‌قووڵی‌و به‌خێرایه‌کی سه‌رسوڕهێنه‌ر‌و پێوانه‌یی، کاریگه‌ری له‌سه‌ر مرۆڤایه‌تی دانابێ، ئه‌وا کارڵ مارکسه‌. من ته‌مه‌نم زۆر بچووک بوو کاتێ Continue Reading »

مارکس دڵێکی هەمیشە ئاشق .. .ئیسماعیل حەمەئەمین

        لە چواردەی ئازاردا کاڕڵ مارکس دونیا بەجێدێڵت. لەدڵی هەموو ئاشقیک بەدونیاو هزرو فەلسەفە وکلتوری سیاسیدا، ڕۆژی چواردەی ئازار یادی ئەو دڵە گەورەیەی جیهانە، کەمانایەکی دیکەی بەخشی Continue Reading »

گه‌ڕانه‌وه‌ به‌ره‌و ماركس

    هه‌میشه‌ گفتوگۆكردن له‌باره‌ی ماركسی فه‌یله‌سووفه‌وه‌ گه‌ڕانه‌وه‌یه‌ به‌ره‌و زانسته‌ جیاوازه‌كان به‌هۆی ئه‌وه‌ی خوێندنه‌وه‌مان بۆ ئه‌و فه‌یله‌سووفه‌ به‌ره‌و دیدی جیاوازمان ده‌بات، ئه‌وه‌ش گه‌ڕانه‌وه‌ی زمانی ناو تێكسته‌ ئه‌و دیده‌ ئایدیۆلۆژیه‌ی له‌هه‌ر Continue Reading »

مارکسیزم و مێژووی ئەدەبیات

      رۆژنامەی “رووتە فانە” (ئاڵای سوور) بە بڕواری بیست و پێنجی ئوتی 1922، بابەتێکی تایبەتی لەژێر ناو نیشانی ئەوەی سەرەوەدا بڵاو کردەوە. بە گوێدان بە گرنگی و- لەهەمان Continue Reading »

مارکس و زێده‌بایی

له‌ 24 ی ئابی 1867 دا مارکس له‌ نامه‌یه‌کدا به‌ ئنجلس ده‌ڵێت:  تیۆریای زێده‌بایی هاوبه‌شییه‌کی گرنگه‌ له‌ گه‌شه‌کردنی شیکارییه‌ ئابورییه‌کانی سه‌رمایه‌داریدا،  ده‌شبێت دانبه‌وه‌دا بنێین که‌ ئه‌م وه‌ره‌قه‌یه‌ له‌ چاو کاره‌مزنه‌که‌ی Continue Reading »

حیزبه‌ چه‌پ و مارکسییه‌کان بوون به‌ عه‌ره‌بانه‌ی دوای ئه‌سپی ڕاپه‌ڕین و شۆرش!!

سلامه‌ کیله‌ له‌ وتووێژێکی کراوه‌دا: ڕاپه‌ڕین له‌ وڵاتانی عاره‌بییدا بۆچی ئێستا ڕوویدا؟ چی به‌ده‌ستده‌هێنێت؟ ئاراسته‌ دووره‌کانی چییه‌ و ئه‌رکی چه‌پ چییه‌؟ راپه‌ڕینه‌کان به‌ بێ ئاگادارییه‌کی پێشوه‌خت، له‌ پڕ ده‌ستیپێکرد.  ئه‌وه‌ی Continue Reading »

یه‌کێتیی سۆڤیه‌ت کۆمونیزمی لێنینییه‌*

به‌لشه‌فیزم=کۆمونیزم؟***وشه‌ی کۆمونیزم له‌سه‌ر زاری هه‌مووانه‌، هه‌ندێك له‌وانه‌، ئه‌و که‌سانه‌ن که‌  تازه‌ ده‌ستیان داوه‌تێ زۆر ساده‌ و ساویلکانه‌ باسی ده‌که‌ن، هه‌ندێكی تریشیان ئه‌وانه‌ن که‌ لێی تۆقیون و نه‌فره‌تی  ده‌که‌ن، چونکه‌ به‌ Continue Reading »

کارڵ مارکس له‌ نێوان ڕوخانی دیواری به‌رلین و …

کارڵ مارکس له‌ نێوان ڕوخانی دیواری به‌رلین و داڕمانی ۆاڵ ستریتدا  ۆڵستریت( wall street ) له‌ ڕووکه‌شدا ته‌نها شه‌قامێکی ئاساییه‌ که‌ ده‌که‌وێته‌ ناوچه‌ی مانهانتن له‌ داون تاونی شاری نیۆرکدا، به‌ڵام Continue Reading »

پووڵ ـ کارڵ مارکس

پێشه‌کی وه‌ڕگێر: نووسراوه‌ی خۆارێ، ته‌نیا به‌شێکه‌ له‌ کتێبی”ده‌ستنووسه‌کانی فه‌ڵسه‌فیی وئابووریی١٨٤٤” یا “ده‌ستنووسه‌کانی پاریس”ی کارڵ مارکس.ئه‌م نووسراه‌یه‌ نه‌ له‌ لایه‌ن کارڵ مارکسه‌وه‌، به‌ڵکوو ساڵی ١٩٣٢ لە پاش مردنی له‌ چاپ دراوه‌، Continue Reading »

له‌ فه‌لسه‌فه‌ی شۆڕشه‌وه‌ بۆ زانستی شۆرش

  بۆرژوازیه‌تی ڕۆژئاوای سه‌رکه‌وتوو به‌ چه‌ندین شێواز خۆی نمایشکردوه‌ و قسه‌ی له‌سه‌ر خودی خۆی کردوه‌.  ده‌توانین ئه‌م ده‌ربڕینانه‌ی بۆرژوازیه‌ت بۆ خودی خۆی دابه‌شبکه‌ین به‌ سه‌ر سێ ته‌وژمی سه‌ره‌کیدا:  به‌ دینیکردنی Continue Reading »

پڕۆژه‌ فه‌لسه‌فیه‌که‌مان …4

  ئه‌گه‌رچی ڕۆژهه‌ڵات داهێنه‌ری دینه‌ گه‌ردونیه‌ گه‌وره‌کان بوو، له‌ پێشه‌وه‌یان مه‌سیحه‌ت و ئیسلام، ڕۆژئاواش(به‌ مانای ئغریقی کۆن و ئه‌ورپای نوێ) داهێنه‌ری فه‌لسه‌فه‌ بوو له‌ جیگه‌ی دین، ئه‌گه‌ر دژیشی نه‌بوبێت.  زیاده‌ڕۆیی Continue Reading »

په‌سه‌ندی عه‌قڵانیه‌تی ماتریالی

  مرۆڤ بوونه‌وه‌رێکی نامۆیه‌ کارده‌کات و ڕه‌نجده‌دات دژی خۆی، ئه‌و جیهانه‌ نامۆیه‌ بۆ خۆی دروستده‌کات که‌ کۆتوبه‌ندی ده‌کات و به‌هاڕین ده‌یهاڕێت، خودی خۆی یاساگه‌ل و چاره‌نوسگه‌ڵێک دروستده‌کات له‌ ده‌ره‌وه‌ی خۆیدا Continue Reading »

له‌ فه‌لسه‌فه‌وه‌ بۆ زانستی مرۆڤ…2

 کارل مارکس بۆ گه‌یاندنی که‌له‌پوری ڕۆشنگه‌رێتی به‌ باڵا و لوتکه‌، ئه‌و که‌له‌پوره‌ی که‌ ریشه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ تاتڵیس و ئافلاتون و ئارستۆ  له‌ شارستانیه‌تی ئغریقیه‌کاندا و بۆ موعته‌زیه‌له‌کان( ئبن ڕوشد و Continue Reading »

فه‌لسه‌فه‌ی مارکس…نامیلکه‌ فه‌لسه‌فیه‌کان ـ 1

فه‌لسه‌فه‌ی مارکس نووسینی:  هشام غصیبوه‌رگێڕانی:  جیهاد موحه‌مه‌د حه‌مه‌که‌ریمنامیلکه‌ فه‌لسه‌فیه‌کان ـ 1 ـ     فه‌لسه‌فه‌ی مارکس(1818 ـ 1883) پێشه‌کی، بۆچی ده‌ستپێکردن به‌ مارکس؟ یه‌که‌م، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌م فه‌لسه‌فه‌یه‌ وابه‌سته‌ی خه‌ون Continue Reading »

کۆمۆنیزمی و ته‌ڵه‌ی بوونگه‌رایی

دیدگای ـ پڕۆژه‌ی مارکسیه‌ت له‌م وێنایه‌دا کورت ده‌بێته‌وه‌:  یه‌که‌مجار ده‌ستپێکێکمان هه‌یه‌، سروشت( مه‌تریال، گه‌ردونی مه‌تریالی)، که‌ به‌ پێی هه‌سته‌کانمان و ناڵه‌ وڕاچڵه‌کین و کرده‌کانمانه‌وه‌(پراکتیکه‌کانمانه‌وه‌) ده‌رده‌که‌ون، به‌تایبه‌تی له‌ زانستی سروشتیه‌وه له‌کاتی Continue Reading »

ڕاستی ده‌رباره‌ی به‌لشه‌فیکه‌کان*

ئه‌م تێکسته‌ دوا به‌شداریکردنم ده‌بێت به‌رله‌وه‌ی بگه‌ڕێمه‌وه‌ بۆ به‌ندیخانه‌یEfferson City Missori من له‌وێ به‌ندکراوم بۆ ماوه‌ی دوو ساڵ، تێکسته‌ هه‌ڵسه‌ندگاندنێکه‌ ده‌رباره‌ی شای مۆجیزه‌کانی به‌لشه‌فیکه‌کان واته‌ )شۆڕشی ڕووسی ، (ئه‌مڕۆ ئه‌و Continue Reading »

دیموکراسی ڕاستەقینە چی یە؟

ن. جۆن مالینۆ  (John Molyneux)و.لە ئینگلیزی یەوە ئازاد ئارمان جۆن مالینۆ لێکۆلینەوەیەک پێشکەش دەکات لە سەر بنەچەی ئەم  دیموکرسی یە دیاریکراوەی ئەمرۆ هەمانە. لە هەمان کاتیشدا پێشبینی کۆمەڵگایەکی جیاوازی و Continue Reading »

پێگه‌ی ماركس‌و هه‌لومه‌رجی نێو نه‌ته‌وه‌یی!

پێشینه‌ باسێك له‌سه‌ر ئالۆگۆره‌كانی جیهانی هاوچه‌رخسامان كه‌ریمsaman.karim5@gmail.com له‌سایه‌ی سیسته‌می به‌رهه‌مهێنانیكدا كه‌ به‌رده‌وامی پرۆسه‌ی به‌رهه‌مهێنان وه‌ستاوه‌ته‌ سه‌ر قه‌رز Credit ، كاتیك كه‌ قه‌رز كتوپڕ ده‌وه‌ستێت‌و په‌له‌كردن له‌ هۆكانی ده‌فع payment ‌و Continue Reading »