Skip to Content

Thursday, September 29th, 2022
Home / گشتی / Archive by Category "مێژوو"

Category Archives: مێژوو

جوانترین شاژنی فیرعەونییەکان ـ نەفەرتیتی ـ کورد بوو

        لە کۆنەوە تا ئەمڕۆ ، میسر گرنگترین وڵاتانی عەرەب بووە ، کە پەیوەندییەکی دێرین و بەهێز و باشی لەگەڵ گەلی کورد دا هەبووە .. ئەم پەیوەندییەش Continue Reading »

گفتوگۆی داستانی شکاندنی زیندانی سێدارەی موسڵ

          دوای نووسین و بڵاوکردنەوەی بابەتی (شکاندنی باستێلەکەی موسڵ، یان چەواشەکردنی مێژوو؟)، کە وەڵامێک بوو بۆ نامیلکەیەکی پڕ لە هەڵە و چەواشەکارییانەی مێژووی خەباتی کۆمەڵێک قارەمانی Continue Reading »

وه‌بیرهێنانه‌وه‌ی مێژوویه‌كی له‌بیركراو

    بابه‌تی مێژوویی     ( پاڵنه‌ری دوژمنایه‌تی و تێكشكاندن، ته‌نها نابێته‌ له‌بیرچوونه‌وه‌و له‌ده‌ستدان و نه‌مانی یاده‌وه‌ری، به‌ڵكو ده‌بێته‌ سڕینه‌وه‌ی ڕیشه‌یی و هه‌ڵكه‌ندنی ئه‌كتیڤانه‌ی  ئه‌رشیف….. چونكه‌ ئه‌رشیف، ئه‌گه‌ر بتوانین Continue Reading »

بۆ دەسەڵاتدارانی ئەمڕۆی کورد لە مێژوو ناترسن

        هەژاری مللەتی کورد لە بارەی مێژوو لە ئاستێکە تا ئەمڕۆ پێویستمان بە سەرچاوە عەرەبی و تورکی و فارسی و روسی و ئینگلیزی و ئەلمانی و فەڕەنسی Continue Reading »

سمکۆی کوردان و مار بێنیامین شیمۆنی ئاسۆڕی

      مێژوو بۆ زۆر مەبەستی پۆزەتیڤ تۆمار دەکرێ کە لە سەردەمی مۆدێرندا لە بەر پاراستنی بەرژەوەندی هێز و لایەنی رامیارییەوە تووشی خەوشەداربوون و چەواشەکران بووە. حکومەتەکان و کەسانی Continue Reading »

رووداوه‌ مێژوویی وسیاسیه‌کان و کاریگه‌رییان بۆ سه‌ر ناسیۆنالیزمی ئێرانی

        له‌ دوای په‌یدا بوونی بیرۆکه‌ی ده‌وله‌ت ـ نه‌ته‌وه‌ له‌ نێو قشری خوینده‌واری ئه‌و سه‌رده‌می ئێران وهه‌وڵ دان بۆ دروست کردنی ده‌سه‌ڵاتێکی سیاسی به‌ هێزو یه‌ک ده‌ست Continue Reading »

سوڵتان ئیسحاقی كاكه‌یی به‌رزنجی سه‌ده‌ی هه‌شته‌می كۆچی

        به‌هاوكاری و پیاچوونه‌وه‌ی  سه‌یید ئه‌حمه‌د سه‌یید عه‌بدولكه‌ریم به‌رزنجی ((به‌رزانی حاجی كه‌ریم)) سه‌یید عومه‌ر سه‌یید عه‌بدولكه‌ریم به‌رزنجی ((عومه‌ر كه‌ریم به‌رزنجی))   پێشكه‌شه‌ به‌: • رۆحی پاكی باوكم Continue Reading »

بەردەبازەکانی مێژووی رزگاریخوازیی و شارستانیی کورد وکوردستان

        بەراستی بە بۆنەی یادەوەریی سەدساڵەی جەنگی جیهانیی یەکەم کە چارەنوسی تراژیدیانەی کوردستانی تێدا بریاردرا، نیازم وابوو تەنیا کرۆنۆلۆجی چەند ئێستگەو روداوێکی گرنگی ئەم سەد ساڵە  ١٩١٤- Continue Reading »

شکاندنی باستێلەکەی موسڵ یان چەواشەکردنی مێژوو!

        به‌ر له‌ (32) ساڵ و لە شەوی (3.6.1981)دا هەوڵی شکاندنی زیندانی ژووری سێدارەی موسڵ لەلایەن قارەمانەکانی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان درا، وەلێ بەداخەوە ئەو هەوڵە سەرکەوتنی بەدەست Continue Reading »

سه‌ره‌تایه‌كی پێشینه‌ بۆ هزری كۆمه‌ڵایه‌تی

        كۆمه‌ڵگه‌ی مرۆڤایه‌تی هه‌ڵده‌سێت به‌ جه‌ختكردنه‌وه‌ له‌سه‌ر ئه‌و مرۆڤانه‌ی كه‌ به‌شێوه‌یه‌كی كاریگه‌ر بیرده‌كه‌نه‌وه‌ له‌سه‌ر ژینگه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی و كه‌ش و هه‌وای ناوچه‌ جوگرافیاكه‌ی، كه‌ سیسته‌مێكی كۆمه‌ڵایه‌تی پێكهێناوه‌ كه‌ Continue Reading »

كوردله‌ میسر له‌ ئه‌ییوبیه‌كانه‌وه‌ بۆ محه‌مه‌د عه‌لی پاشا

                         له‌م ماوه‌یه‌ی دواییدا له‌ قاهیره‌ كتێبێك به‌ ناو نیبشانی كورده‌كان له‌ میسر به‌ درێژایی سه‌ده‌كان بڵاو كرایه‌وه‌ . Continue Reading »

دابڕانی مێژوو له‌ قۆناغه‌كانی كۆمه‌ڵگادا

        دابڕانی مێژوو قۆناغێكی زۆر گرنگ و هه‌ستیاره‌ له‌ میژووی كۆمه‌ڵگای مرۆڤایه‌تیدا ، چركه‌ ساتی گواستنه‌وه‌ی قۆناغی كۆمه‌ڵگای مرۆڤایه‌تیه‌ بۆ قۆناغێكی پێشكه‌وتوو تر كه‌ هه‌موو بواره‌ جیاجیاكانی Continue Reading »

لەنێوان مێژوو و ئەفسانەدا.. نەورۆز وەك جەژنێكی راستەقینە

      جەژنی نەورۆز كە بۆ ئێمە كوردان جەژنێكی نیشتیمانی زۆر پیرۆزەو ساڵ لە دوای ساڵ بە گوڕتر ئاهەنگی پێوە دەگێڕین، سیمای زیاتر بەكوردی كردن بەروخساریەوە دەنێین، لە ڕاستیدا Continue Reading »

یاداشتەکانی ئەنفال و داستانەکانی بەتالیۆنی حەوتی هه‌ورامانی..8

لەبەر ئەوەی کورد و پێشمەرگەی  شیوعیش بووتەرمەکەشیان بەناو شاری (کفری)دا بەدوای پیکابێکی قوات خاسەدا ڕاکێشا ڕێ بەرەو ( قەرەداغ) ی شه‌مم دەگرینەوە یاداشتەکانی ئەنفال و داستانەکانی بەتالیۆنی حەوتی هه‌ورامانیحشع..ساڵانی ١٩٨٧-١٩٩٠ Continue Reading »

بڵێسەی داستانەکانی بەتالیۆنی حەوتی ….

بڵێسەی داستانەکانی بەتالیۆنی حەوتی هەورامانی حزبی شیوعی لە ڕۆژانی ئەنفالدا ١٩٨٧-١٩٩٠   بۆ خوێندنەوەی ئەم بابەتە سەیری هاوپێچ بکەن لای دەستی چەپ ….

با لە مێژووەوە فێربین، شۆڕشی ٦٨ەکانی ئەڵمانيا …3

  لەبەر ئەوەی کە هەر ئەو ڕوداوە گرنگانەی ئێستایە ئەبێ بە مێژو، حەزئەکەم هەڵبژاردنی سەرۆکی ئەڵمانیای فیدراڵی ئێستا کە یوئاخیم گاوکە باسبکەم چونکە ئەوە پەیوەندیەکی ڕاستەوخۆی بە باسەکەمانەوە هەیە. ئەو Continue Reading »

ئەفسانە دەربارەی داگیرکاريی جوەکان*

له‌ سویدیەوە‌: سه‌رکه‌وت جه‌لالsarkawt.dabagh@tele2.se لە پانزەی دوانزەدا لە رۆژنامەی ئينگلیزی سەرتۆر (خاڵی نەگەڕانەوە)دا ئەم دەقە بڵاوکرایەوە.بەرپرسی ئەم رۆژنامەیەی سەرتۆر ئافرەتێکی رۆژنامەنوسە و دایکی چوار منداڵە. لە دایکبووی بەریتانیایە، دایک و Continue Reading »

سیناریۆی مێژوو له‌نێوان حه‌قیقه‌ت و واقیعدا

(هه‌وڵدانێكه‌ بۆ خستنه‌ڕوو و دواندن و خوێندنه‌وه‌ی ئه‌ودیو نهێنی و په‌نهانه‌كانی مێژوو به‌گشتی و به‌تایبه‌تی، له‌كتێبی –كۆمه‌ڵی هه‌قه‌- ی-رێبوار حه‌مه‌ تۆفیق-دا”1″) *(بسم الله الرحمن الرحيم” يا أيها الذين آمنوا  ان Continue Reading »

دوا ساڵه‌كانی مسته‌فا بارزانی

                   ئه‌وانه‌ی پاره‌ و چه‌كی وڵاته‌ یه‌كگرتووه‌كانیان وه‌رده‌گرت گرووپیكی ئیتنی یاخی بوون، له‌ وڵاتێكدا كه‌ له‌ سه‌ر سنووری وڵاتێكی هاوپه‌یمانی ئێمه‌دا بوو‌، له‌ پێناوی ئۆتۆنۆمیدا شه‌ڕیان Continue Reading »

ئایینى زەردەشتى ، یەکەم دیارى کوردە بۆ مرۆڤایەتى

 ئەى ئاهورامازدا،بە مەبەستى سوود بەخشین بە گەلانى جیهانئایینى من ڕەوشتى بەرز بنیات دەنێبیرى پاک هەڵدەبژێرآ.***************************ناوى زەردەشتزەردەشت لە بنەڕەتدا ناوى (زەرەتهوشترا Zarathushtra)یە. هەندێ ئینگلیس بە شێوەى (زۆرواستەرZoroaster) دەینووسنەوە و بە هەمان Continue Reading »

هۆكار ‌و ده‌ره‌نجامه‌كانی راپه‌ڕینی ساڵی (1987)ی شاری ره‌واندز

        پێشه‌كی : ئامانج له‌ ئاماده‌كردن ‌و كۆكردنه‌وه‌ی ئه‌م بابه‌ته‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌وا لایه‌نێكی گه‌ش ‌و پڕشنگدار له‌ مێژووی شاری ره‌واندز ‌و ده‌وروبه‌ری تۆماربكرێ‌، تا دۆست ‌و دوژمن بزانن ئه‌م شاره‌ له‌ Continue Reading »

مێژووى شەقڵاوە ناو و فرمانڕەوایی

تێبينى:ئەم بابەتە، بەشێكە لە نووسينێكى درێژتر، لەسەر مێژووى شەقڵاوەدا، بەڵام لەبەر ئەوەى دڵنيانيم كەى پرۆژەكە تەواو دەبێت. بۆيە پێم باش بوو جارێ ئەو بەشە بڵاوبكەمەوە. ناوى شەقڵاوە: سەبارەت بەناو و Continue Reading »

مێژووی کوردستان …. محه‌مه‌د شاهین

 سه‌رهلدانا ره‌واندزێ (1830-1837) ئە‌ڤ سه‌رهلدان ژی وه‌كی سه‌رهلدانا بابانان ل باشورێ كوردستانێ قه‌ومی. د بن بانێ ئیمپاراتۆریا عوسمانیان ده‌ د ئەردنگاریا كوردستانێ ده‌ جهێ هه‌ری دوور هه‌رێما بابانان بوو. هه‌رێما Continue Reading »

كەركوك خەمی هەمووانە … باهیر گلی/بەلجیكا

   كەركوك ئاریشەو گرفتێكی ئاڵۆز و پڕە لە گرێ كوێرە و لە تەونی جاڵجاڵۆكە دەكات مێژووی ئەم شارە بەرزی و نزمی بە ئەمدیوو ئەودیووا دیووە وهەمیشە جگە لە لایەنە ناكۆك Continue Reading »

شۆرشی 42 ساڵه ئازادی له به‌رامبه‌ر ئازادیدا

ا  ئه‌وانه‌ی له شۆرشی مه‌ی 1968 به‌شدار بوون، ئێستا له مه‌ڕ میراتی ئه‌و شۆرشه بیر و رای جیاوازیان هه‌یه ؟ ئایا برێک له بایه‌خه‌کانی ئه‌و شۆرشه وه‌ک شۆرشه‌کانی‌تر بێ بایه‌خ Continue Reading »

كورد له‌ بیره‌وه‌رییه‌كانی سوڵتان عه‌بدولحه‌میدی دووه‌م دا

وه‌رگێڕانی:هێمن عومه‌ر خۆشناو-شه‌قڵاوه‌ (ئه‌م نووسینه‌ی خواره‌وه‌ هه‌ڵهێنجراوی وێنه‌ی كورد‌و به‌رجه‌سته‌بوونی كورده‌ له‌ بیره‌وه‌رییه‌كانی سوڵتان، هه‌رچۆنێك باسكرابێ‌، وه‌ك تۆمارێكی مێژوویی گرنگی خۆی هه‌یه‌، بۆیه‌ له‌ كۆی سه‌رجه‌می بیره‌وه‌رییه‌كانی سوڵتان، له‌ هه‌ر Continue Reading »

کورته‌‌یه‌ک‌ ده‌رباره‌ی‌ واتای‌ مێژوو

ئاسۆس محه‌مه‌د مه‌لا قادر مه‌به‌ستی‌ سه‌ره‌کی‌ ئه‌م وتاره‌ خستنه‌ڕوو و ته‌تڵه‌کردنی‌ واتای‌ چه‌مکی‌ مێژوو‌ نیه‌، به‌ گوێره‌ی‌ ده‌رهاویشته‌ زمانه‌وانی‌ و چاند‌ئاساکانی‌ ئاوه‌زی‌ کوردی‌. شڕۆڤه‌کردنی‌ چه‌مکی‌ مێژوو‌ و‌ ڕه‌هه‌نده‌ ڕاسته‌قینه‌کانی‌ له‌ Continue Reading »

هه‌وڵێکی سه‌رنه‌که‌وتووی شکاندنی زیندانی ژووری سێداره‌ی موسڵ و دوو قاره‌مان

 به‌ر له‌ بیست و نۆ ساڵی رێک، هه‌وڵی شکاندنی ده‌رگای ژووره‌کانی زیندانی سێداره‌ی موسڵ درا، له‌پێناوی رزگارکردنی ئه‌و قاره‌مانانه‌ی که‌ فه‌رمانی له‌ سێداره‌ دانیان له‌لایه‌ن به‌ناو دادگای هه‌یئه‌ خاسه‌ی که‌رکوک Continue Reading »

سەدەی کارەسات٣ ….برایم فەڕشی

سەدەی کارەسات٣          برایم فەڕشیماڵی حیزبی تووده‌ له‌ ناو حیزبی دێموکراتدا  کۆنفرانسی په‌یڕه‌وانی کۆنگره‌ی 4ی حیزبی دێموکراتی کوردستان برایم فه‌رشی:  ئه‌و کۆنفرانسه‌ که‌ باس ده‌که‌ن کۆنفرانسی کۆنگره‌ی چووار بوو، له‌و کۆنفرانسه‌دا Continue Reading »

پانۆڕامای مێژووی په‌که‌که‌ و ته‌ڤگه‌ری ئازادی گه‌لی کوردستان

دوای دامرکاندنه‌وه‌ی بیست و هه‌شت سه‌رهه‌ڵدان و ته‌ڤگه‌ری ئازادیخوازانه‌ی کوردان له‌لایه‌ن سیسته‌مه‌ داگیرکارییه‌کان و بێده‌نگی لێکردنێکی قووڵ و پڕ له‌ئێش و مه‌ینه‌تی کوردان، دوای خامۆشبوونێکی تراژیدیایانه‌ی ئاگردانی سه‌رهه‌ڵدانه‌ پڕ له‌هیواکان، Continue Reading »

ڕووداوه‌کانی 1979/ 1984ی ڕۆژهەڵاتی کوردستان

           سەرەتایەکی پێویستگفتوگۆی من و مامە غەنی (لە ڕۆژی 21/7/1989 له‌ شاری کۆڵن – ماڵی 101 شه‌قامی به‌رلین) لە سەردەمێکی ئاڵۆزی سیاسی ناونەتەوەیی و ناوچەیی و کوردستانی، پێک هات. ئەودەم Continue Reading »

ره‌فعه‌ت سمایل به‌گی داوده‌ و ڕۆلًی له‌ شۆڕشه‌كه‌ی (برایم خانی ده‌لۆ)دا …..

حاجی ره‌فعه‌ت و ده‌یانی وه‌كو ئه‌م قاره‌مانه‌ تیكۆشه‌ره‌ له‌ پێناو خاك و نیشتمانه‌كه‌یاندا هه‌رگیز ئاماده‌ نه‌بونه‌ ڕۆژیه‌ك له‌ ڕۆژان بستێك له‌م خاكه‌ به‌ ده‌ستی داگیركه‌رانی ناوخۆی و ده‌ركیه‌وه‌ بده‌ن، بۆیه‌ Continue Reading »

به‌ر کۆڵێک‌ له‌ باره‌ی‌ مێژووی‌ کۆنی‌ هه‌ولێر

هه‌ڵکه‌وته‌ی‌ جوگرافیایی هه‌ولێر ده‌که‌وێته‌ نێوان‌ هێڵه‌کانی‌ درێژی’  11 °36 و 1’0 °44 پانی‌. شاری‌ ‌ هه‌ولێر‌ ده‌که‌وێته‌ قه‌راخی‌ زنجیره‌ چیاکانی‌ زاگرۆسه‌وه‌ و‌ شوێنه‌که‌ی‌ له‌‌سه‌ر‌ ناوچه‌یه‌کی‌ ده‌شتاییدا هه‌ڵکه‌وتووه‌، که‌ ده‌که‌وێته‌ نێوان‌ Continue Reading »

شه‌به‌ک‌ کوردی ره‌سه‌نن له‌ باشووری کوردستان

    شه‌به‌ک تیره‌یه‌کن له‌ هۆزی گۆران و نه‌وه‌ی کورده‌ میدییه‌کانی دانیشتووی پارێزگای موسڵ-ن‌، که‌ هه‌ر ئه‌وان یه‌که‌مین مرۆڤ ‌و یه‌که‌مین کورد بووینه‌ که‌ به‌ر له‌ هه‌موو نه‌ته‌وه‌کانی ترو نزیکه‌ی Continue Reading »

جارێکی تر کۆتایی ئێران ده‌ست پێ ده‌کاته‌وه‌!

  کتێبێک به‌ زمانی فارسی هه‌یه‌ به‌ ناوی( مێژوی شیکراوه‌ی ئیسلام) ‌له‌ نووسینی به‌ڕێز ( د.جه‌عفه‌ر شه‌هیدی) ‌[1] له‌و کتێبه‌دا‌ له‌ سه‌ر (ساسانی )یه‌کان نوسراوه:‌ کاتێک حکومه‌ت و خه‌لک له‌ Continue Reading »

بزوتنەوەی جوتیاران بۆچی خەڵتانی خوێن کرا؟

به‌هۆی گرنگی لایه‌نه‌ مێژوویه‌که‌ی ئه‌م بابه‌ته‌ به‌ باشمان زانی ئه‌م بابه‌ته‌ له‌ ڕۆژنامه‌ی ئاوێنه‌ وه‌ وه‌ربگرین و له‌ ده‌نگه‌کان بڵاوی بکه‌ینه‌وه‌.ده‌نگه‌کان ‌بەدوای ڕاپەڕینی جەماوەری ساڵی ١٩٩١ و نەمانی دەسەڵاتی بەعس Continue Reading »

من باپیرم مه‌یموونه‌

سه‌رقاڵی خوێندنه‌وه‌ی په‌رتوکێک بووم به‌ زمانی ئنگلیزی له‌سه‌ر تێوره‌ی گه‌شه‌ و هه‌ڵزنانی داروین ـ که‌ ده‌ڵێت: نزیکترین گیاندار له‌ مرۆڤه‌وه‌ مه‌یموونه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ ڕچه‌ڵه‌کی مرۆڤ دوورنیه‌ له‌ یه‌کێک له‌ جۆره‌کانی مه‌یموونه‌وه‌ Continue Reading »

هه‌ولێر‌و شه‌ڕی ئه‌ربێلا له‌ ئینسكلۆپیدیای به‌ریتانی دا

ئه‌ربێلا – هه‌ولێری ئێستا – شارێكی مێژوویی گرنگه‌. له‌ناوه‌ڕاستی ئه‌م شاره‌دا گردێكی گه‌وره‌ هه‌یه‌.ئه‌و شاره‌ شێوه‌ گرده‌ له‌رووی جوگرافییه‌وه‌ ده‌كه‌وێته‌ قه‌دپاڵی چیایه‌ك كه‌ئه‌ویش ده‌كه‌وێته‌ باكووری ڕۆژهه‌ڵاتی میسۆپۆتامیا.شاری نه‌ینه‌وا – مووسڵ Continue Reading »

مافی مێژوویی غه‌یره‌ كورد به‌سه‌ر كوردستان

 پێشه‌كی:  له‌م كورته‌ نووسینه‌دا، هه‌وڵا ده‌ده‌م وه‌ك ئه‌كادیمیه‌ك دوور له‌هه‌ستی كوردانه‌م، له‌ بوون‌و مافی مێژوویی  هه‌ریه‌ك له‌ئه‌رمه‌ن‌و ئاشوری‌و توركمان به‌سه‌ ركوردستانه‌وه‌ بدوێم. ئه‌م نووسینه‌ له‌سێ كورته‌ به‌ش پێكدێ‌. به‌شی یه‌كه‌م تایبه‌ته‌ Continue Reading »

گۆڤاری به‌رزنجه‌ ژماره‌ 1

  به‌رزنجه‌ وه‌رزه‌ گۆڤارێکی مێژوویی که‌لتوری ڕۆشنبیری تایبه‌ت به‌ (به‌رزنجه‌)یه‌ بۆ خوێندنه‌وه‌ی گۆڤاره‌که‌ سه‌یری پاشکۆ بکه‌ن……

كۆره‌وه‌که‌ بانگی کولتور بوو….سه‌باح یاسین

كۆره‌وه‌که‌  بانگی کولتور بووسه‌باح یاسین له‌ دوای ساڵه‌کانی 1919کۆڕه‌وه‌که‌ ته‌نها وزه‌ی  به‌رگری کولتوری بوو که‌  یه‌کگرتووانه‌ کولتوری کوردی به‌‌ پۆپه‌ی  نه‌ته‌وه‌ی  وه‌ک شاخ  به‌ جیهان ناساند.  مرۆڤی کورد  و و Continue Reading »